Theo chuyên gia, nếu kịch bản hạ nhiệt xung đột địa chính trị diễn ra, các nhóm ngành như xuất khẩu, cảng biển và bất động sản phục vụ nhu cầu ở thực sẽ hưởng lợi rõ nét.
Thị trường tài chính toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến số khó lường, áp lực lớn nhất hiện nay đến từ sự tái định vị của dòng tiền dưới tác động của hai yếu tố chủ đạo: căng thẳng địa chính trị leo thang và sự đổ vỡ của kỳ vọng về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ sớm từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Thực tế diễn biến trong quý I/2026 đã cho thấy sự lệch pha rõ rệt so với kỳ vọng cuối năm 2025. Thay vì bước vào chu kỳ cắt giảm lãi suất, Fed buộc phải duy trì chính sách thắt chặt do rủi ro đình lạm gia tăng, kéo theo áp lực lên tỷ giá và dòng vốn toàn cầu. Đặc biệt, sức mạnh của đồng USD (DXY) tiếp tục duy trì ở mức cao càng làm gia tăng áp lực lên các thị trường mới nổi.
Trong bối cảnh đó, yếu tố nội tại đang trở thành “chốt chặn” quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam. Các chuyên gia nhìn nhận thông điệp từ Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về việc “không chấp nhận tăng trưởng thấp” trong năm 2026 đã tạo ra một nền tảng chính sách rõ ràng, hướng tới các giải pháp kích cầu nội địa mang tính phản chu kỳ. Khi cầu bên ngoài suy yếu, các công cụ như giảm thuế và nới lỏng tiền tệ linh hoạt được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “van an toàn” cho nền kinh tế.
Dữ liệu thực tế cho thấy nền tảng kinh tế vẫn duy trì sự ổn định nhất định. Chỉ số PMI và sản xuất công nghiệp (IP) các tháng đầu năm tiếp tục giữ trên ngưỡng 50 điểm, phản ánh hoạt động sản xuất nội địa vẫn trong trạng thái mở rộng. Đồng thời, dư địa chính sách trong các tháng 4 và 5/2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng, bù đắp cho sự suy yếu từ môi trường bên ngoài. Sự cộng hưởng giữa quyết tâm điều hành và nền tảng kinh tế thực đang tạo ra vùng đệm cần thiết cho thị trường chứng khoán.
Trên thị trường, trong phiên giao dịch cuối cùng của tháng 3/2026, chỉ số VN-Index liên tục có những nhịp giằng co, quanh khu vực 1.665 -1.675 điểm, đóng cửa ghi nhận mức tăng gần 12 điểm.
Tuy nhiên, đà phục hồi hiện tại được cho là vẫn mang tính kỹ thuật nhiều hơn là sự xác nhận của một xu hướng tăng bền vững. Dòng tiền cho thấy sự phân hóa rõ rệt khi chỉ tập trung ở một số nhóm ngành mang tính phòng thủ.
Theo ông Hoàng Gia Minh, chuyên gia phân tích tại CTCK VNDirect cho rằng để thị trường thực sự bước vào một chu kỳ đảo chiều đáng tin cậy, hai điều kiện quan trọng cần được đáp ứng là độ rộng thị trường phải cải thiện rõ rệt, với tỷ lệ cổ phiếu nằm trên đường trung bình MA50 vượt ngưỡng 30% so với mức hiện tại là 23%. Đồng thời, các cổ phiếu đầu ngành phải đóng vai trò dẫn dắt, vượt qua đường MA150 và kiểm định thành công vùng giá này.
Vị chuyên gia cũng đưa ra hai kịch bản chiến lược để nhà đầu tư chủ động xây dựng phương án hành động. Ở kịch bản tích cực, khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá dầu giảm và chính sách trong nước phát huy hiệu quả, thị trường có thể bước vào chu kỳ tăng trưởng diện rộng. Khi đó, các nhóm ngành xuất khẩu như dệt may, gỗ, thủy sản, cùng với cảng biển và bất động sản phục vụ nhu cầu ở thực sẽ là những lĩnh vực được hưởng lợi.
Ngược lại, trong kịch bản có xác suất cao hơn là xung đột kéo dài, giá hàng hóa duy trì ở mức cao và môi trường toàn cầu tiếp tục bất ổn, Việt Nam sẽ phải dựa nhiều hơn vào động lực nội tại. Dòng tiền khi đó sẽ phân hóa mạnh, tập trung vào các nhóm ngành như đầu tư công, vật liệu xây dựng và bán lẻ. Tuy nhiên, rủi ro đầu cơ sẽ gia tăng, đặc biệt là hiện tượng cổ phiếu tăng giá dựa trên kỳ vọng nhưng không có sự cải thiện thực chất về lợi nhuận trong vòng 3-6 tháng.
“Trong bối cảnh đó, chiến lược phân bổ vốn cần được xây dựng theo nguyên tắc cân bằng giữa công và thủ. Nhóm ngân hàng được xem là “van bơm tiền” của nền kinh tế, đặc biệt là các ngân hàng có thế mạnh trong cho vay bán lẻ và tham gia giải ngân đầu tư công. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong lĩnh vực thép và xi măng gắn với các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Bắc - Nam sẽ đóng vai trò là động lực tăng trưởng thực tế. Ngành bán lẻ cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ các chính sách kích cầu tiêu dùng nội địa.
Đối với các nhóm ngành nhạy cảm, quan điểm thận trọng vẫn được duy trì. Ngành bất động sản chỉ phù hợp với các doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, tập trung vào phân khúc nhu cầu ở thực. Trong khi đó, ngành chứng khoán nên được tích lũy theo các nhịp điều chỉnh kỹ thuật, hướng tới cơ hội từ chu kỳ nâng hạng thị trường dự kiến vào tháng 9/2026, nhưng chỉ nên giải ngân mạnh khi thanh khoản thị trường quay lại mức trung bình 20 phiên”, ông Hoàng Gia Minh khuyến nghị.
Như vậy đây được xem là thời điểm thích hợp để nhà đầu tư sàng lọc và tái cấu trúc danh mục đầu tư. Chu kỳ tăng trưởng mới nhiều khả năng sẽ bắt đầu từ các cổ phiếu dẫn dắt vượt qua các ngưỡng kỹ thuật quan trọng trước khi lan tỏa ra toàn thị trường.
.jpg "Giá dầu biến động ra sao trong các đợt xung đột địa chính trị?")