Kinh tế tư nhân Ninh Bình: Từ "vệ tinh" đến vị thế "xương sống" nền kinh tế

Bằng chứng là con số đóng góp ổn định hơn một nửa nguồn thu ngân sách tỉnh, khẳng định vị thế "xương sống" trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh nhàĐộng lực để kinh tế tư nhân phát triển.

Những con số "biết nói" và sự trỗi dậy của các tập đoàn kinh tế lớn

Trong bức tranh kinh tế tổng thể của tỉnh Ninh Bình những năm gần đây, khu vực kinh tế tư nhân nổi lên như một điểm sáng đầy ấn tượng. Từ chỗ là phân khúc bổ trợ, đến nay, các doanh nghiệp tư nhân đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành bộ phận quan trọng nhất cấu thành nên sức mạnh kinh tế địa phương.

Theo số liệu thống kê, đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào ngân sách nhà nước tại Ninh Bình hiện chiếm khoảng 53% tổng thu ngân sách nội địa. Đây là con số cực kỳ ý nghĩa, cho thấy sự ổn định và sức bền của các doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động. Việc chiếm hơn một nửa nguồn thu không chỉ giúp tỉnh chủ động trong việc đầu tư công, phát triển hạ tầng mà còn tạo ra dư địa lớn để thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Trong bức tranh kinh tế tổng thể của tỉnh Ninh Bình, khu vực kinh tế tư nhân (KTTN) không còn dừng lại ở vai trò bổ trợ mà đã vươn mình trở thành "xương sống" cho sự phát triển. Đánh giá về sự lớn mạnh này, ông Nguyễn Đức Cường – Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Ninh Bình chia sẻ đầy tự hào: Ninh Bình hiện nay không chỉ sở hữu số lượng ấn tượng với hơn 24.500 doanh nghiệp đang hoạt động, mà quan trọng hơn là sự xuất hiện của gần 1.000 doanh nghiệp quy mô lớn có vốn điều lệ trên 100 tỷ đồng. Đây chính là những 'con sếu đầu đàn' đủ sức dẫn dắt và tạo ra những đột phá mới cho kinh tế địa phương."

Thực tế đã chứng minh, sự góp mặt của các tên tuổi lớn như Tập đoàn Thành Công, Doanh nghiệp tư nhân Xuân Trường, Tập đoàn Xuân Thiện, Công ty CP Mặt trời Hà Nam hay Tập đoàn Vissai Ninh Bình... đã tạo nên những cú hích mạnh mẽ. Các đơn vị này không chỉ dẫn đầu trong các lĩnh vực sản xuất ô tô, xi măng, năng lượng tái tạo và du lịch tâm linh, mà còn đóng góp ổn định khoảng 53% số thu ngân sách địa phương. Sự lớn mạnh của khối tư nhân là minh chứng rõ nét nhất cho việc khơi thông dòng vốn và tinh thần khởi nghiệp quật khởi của người dân vùng đất Cố đô.

Theo ông Bùi Duy Quang, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh, nhằm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số của tỉnh trong năm 2026 và cả giai đoạn 2026-2030, Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 477 ngày 3/2/2026.

Trong đó, tập trung phát triển công nghiệp hiện đại, thông minh, xanh hóa, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu với nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực có sức cạnh tranh cao; chú trọng thu hút đầu tư phát triển một số ngành công nghiệp nền tảng mới, công nghiệp năng lượng.

Tập trung hỗ trợ để các doanh nghiệp đầu tư, hoàn thiện hạ tầng ít nhất 10 khu công nghiệp mới (Thanh Bình 1, Thanh Bình 2, Châu Giang 2, Đồng Văn 5, Đồng Văn 6, Kim Bảng 4, Hải Long (VSIP Nam Định), Xuân Kiên, Minh Châu, Tam Điệp 2, Hồng Tiến…); đẩy nhanh tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp, thúc đẩy năng lực tham gia của doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp địa phương vào chuỗi giá trị sản phẩm.

Đạt mức tăng trưởng mạnh về thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp, với mục tiêu lấp đầy từ 80-90% diện tích khu công nghiệp mới thành lập; phát triển thêm các khu công nghiệp mới, nâng cao tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ cao. Đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng Khu kinh tế Ninh Cơ và các khu công nghiệp theo quy hoạch.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp trọng điểm như: Trung Thành, Xuân Kiên, Minh Châu, Kim Bảng 4, Tam Điệp 2, Phú Long, Hồng Tiến…; khẩn trương hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư cho các khu công nghiệp còn lại để sớm khởi công trong năm 2026, bảo đảm mục tiêu thu hút đầu tư trong nhiệm kỳ 2026-2030.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tạo xung lực mới, khí thế mới để phát triển KTTN, tỉnh đã tập trung đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện, nâng cao chất lượng thể chế, chính sách, bảo đảm và bảo vệ hữu hiệu quyền sở hữu, quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền cạnh tranh bình đẳng và bảo đảm thực thi hợp đồng của KTTN.

Tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp FDI. Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh doanh hiệu quả, bền vững trong KTTN. Triển khai đồng bộ, hiệu quả các nội dung điều chỉnh quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tạo thuận lợi cho KTTN tiếp cận các nguồn lực về đất đai, vốn, nhân lực chất lượng cao.

"Đòn bẩy" từ chính sách và khát vọng chuyển dịch cơ cấu

Có được những kết quả rực rỡ nêu trên, khu vực KTTN tỉnh Ninh Bình luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo sát sao của cấp ủy và chính quyền các cấp. Đây là kết quả của việc cụ hóa các chủ trương lớn thành những hành động thiết thực.

Nổi bật là Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 35/KH-UBND của UBND tỉnh nhằm triển khai các Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân. Những chính sách này không chỉ nằm trên giấy tờ mà đã thực sự đi vào đời sống, giúp nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò không thể thay thế của KTTN. Chính môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch đã trở thành "bà đỡ" mát tay cho các doanh nghiệp tự tin mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Sự phát triển của khối tư nhân còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa trong việc giải quyết việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Từ một tỉnh có tỷ trọng nông nghiệp cao, đến nay Ninh Bình đã hình thành các cụm công nghiệp, dịch vụ hiện đại. Hàng vạn lao động địa phương đã chuyển dịch từ đồng ruộng sang các nhà máy, xí nghiệp với thu nhập ổn định và tác phong công nghiệp chuyên nghiệp.

Tiếp nối đà phát triển đó, tỉnh Ninh Bình đã đặt ra những mục tiêu đầy bứt phá cho chặng đường dài hơi. Hướng tới tầm nhìn năm 2045, Ninh Bình phấn đấu có trên 67.000 doanh nghiệp hoạt động, trong đó kỳ vọng từ 2 đến 3 doanh nghiệp lớn đủ sức tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khi đó, kinh tế tư nhân sẽ thực sự trở thành "hàn thử biểu" của nền kinh tế khi đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách Nhà nước.

Để hiện thực hóa khát vọng này, tỉnh đang tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia gắn với khu vực KTTN trên địa bàn tỉnh. Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong khu vực KTTN. Quy hoạch và phát triển không gian kinh tế mới cho KTTN phát triển. Đẩy mạnh công tác quy hoạch phát triển đô thị hướng biển; hình thành vùng động lực, hành lang phát triển.

Ưu tiên các công trình trọng điểm: Xây dựng cảng nước sâu tại Khu kinh tế Ninh Cơ; Cảng hàng không phía Bắc, hành lang kết nối sân bay - Hoa Lư - Tràng An, hệ thống logistics hiện đại; hình thành Khu công nghiệp văn hóa - di sản Hoa Lư; khuyến khích doanh nghiệp sáng tạo nội dung, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thủ công mỹ nghệ.

Tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp tư nhân, liên kết chuỗi giá trị, thu hút doanh nghiệp FDI chất lượng cao. Xây dựng các chuỗi liên kết doanh nghiệp theo cụm ngành, chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng, hình thành từ 5 đến 7 chuỗi liên kết; phát triển mạng lưới cung ứng nội địa.

Thành lập Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng. Thu hút doanh nghiệp FDI từ các quốc gia phát triển như: Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Mỹ… vào các lĩnh vực công nghệ cao, áp dụng tỷ lệ nội địa hóa phù hợp theo lộ trình trong các ngành công nghiệp nền tảng, mũi nhọn, ưu tiên.

Với tư duy đột phá và môi trường đầu tư thông thoáng, kinh tế tư nhân Ninh Bình đang khẳng định vị thế "trụ cột" vững chắc. Sự lớn mạnh của khối doanh nghiệp này không chỉ làm thay đổi diện mạo Cố đô mà còn là động lực then chốt đưa tỉnh bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, du lịch hiện đại và bền vững trong tương lai