Với hơn 142.600 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025, nền kinh tế đã ghi nhận rõ nét về niềm tin thị trường, tinh thần khởi nghiệp và kỳ vọng tăng trưởng của cộng đồng doanh nghiệp.
Con số gần 94.800 doanh nghiệp thành lập mới trong 5 tháng đầu năm, tăng tới 42,1% so với cùng kỳ năm trước đã phát đi tín hiệu cho thấy môi trường đầu tư, kinh doanh đang dần trở nên hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư và các chủ thể kinh tế.

Đáng chú ý, quy mô vốn của các doanh nghiệp mới thành lập cũng tăng mạnh. Tổng vốn đăng ký đạt gần 1,07 triệu tỷ đồng, tăng 64,8% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đăng ký bình quân đạt 11,2 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 16%. Riêng trong tháng 5, vốn đăng ký bình quân của một doanh nghiệp mới đạt tới 16,5 tỷ đồng, tăng 59,3% so với cùng kỳ năm trước.
Những con số này cho thấy không chỉ có nhiều doanh nghiệp mới xuất hiện mà chất lượng dòng vốn gia nhập thị trường cũng đang được cải thiện. Doanh nghiệp không còn chỉ thành lập để thăm dò cơ hội kinh doanh quy mô nhỏ, mà đang thể hiện xu hướng đầu tư bài bản hơn, với năng lực tài chính lớn hơn và tầm nhìn dài hạn hơn.
Một điểm sáng khác là sự trở lại của gần 47.800 doanh nghiệp trong 5 tháng đầu năm, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy nhiều doanh nghiệp từng tạm dừng hoạt động đã nhìn thấy cơ hội phục hồi và quyết định tái gia nhập thị trường. Đây là chỉ dấu quan trọng phản ánh khả năng hấp thụ chính sách hỗ trợ, cũng như sự cải thiện của môi trường kinh doanh trong thời gian qua.
Tính bình quân, mỗi tháng có khoảng 28.500 doanh nghiệp gia nhập hoặc tái gia nhập thị trường. Đây là mức khá cao nếu đặt trong bối cảnh nền kinh tế đang trong quá trình tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và chịu tác động từ những biến động của thương mại toàn cầu.
Đặc biệt, sự tăng trưởng diễn ra tương đối đồng đều ở các khu vực kinh tế. Trong 5 tháng đầu năm, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 978 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 56%; khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 23.300 doanh nghiệp, tăng 52,7%; khu vực dịch vụ có gần 70.600 doanh nghiệp, tăng 38,7%.
Điều này phản ánh sức lan tỏa của quá trình phục hồi kinh tế không chỉ tập trung ở một vài ngành nghề mà đang mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Việc khu vực công nghiệp - xây dựng và nông nghiệp cùng ghi nhận tốc độ tăng doanh nghiệp mới trên 50% là tín hiệu đáng khích lệ, cho thấy động lực tăng trưởng đang dần trở nên cân bằng hơn giữa các khu vực kinh tế.
Tuy nhiên, bên cạnh gam màu sáng, bức tranh doanh nghiệp vẫn tồn tại những thách thức không thể bỏ qua. Trong 5 tháng đầu năm, có khoảng 129.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, bao gồm hơn 78.800 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, hơn 31.400 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể và hơn 19.000 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể.
Đặc biệt, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng tới 99,1% so với cùng kỳ năm trước cho thấy quá trình sàng lọc thị trường đang diễn ra mạnh mẽ. Những doanh nghiệp có năng lực tài chính yếu, khả năng thích ứng thấp hoặc không còn phù hợp với bối cảnh cạnh tranh mới buộc phải rời cuộc chơi.
Tuy vậy, nhìn dưới góc độ tích cực, đây cũng là một phần tất yếu của quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Một thị trường lành mạnh không chỉ cần số lượng doanh nghiệp tăng lên mà còn cần sự thanh lọc để nguồn lực được phân bổ hiệu quả hơn. Việc các doanh nghiệp yếu kém rút lui tạo điều kiện cho những doanh nghiệp có năng lực tốt hơn mở rộng thị phần, đầu tư đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất.
Điểm đáng chú ý là dù số doanh nghiệp rút lui vẫn lớn, tốc độ gia nhập thị trường đang vượt lên mạnh mẽ. Chênh lệch giữa số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường với số doanh nghiệp rút lui đạt khoảng 13.400 doanh nghiệp. Đây là sự đảo chiều tích cực so với nhiều giai đoạn trước khi số doanh nghiệp rút lui thường áp đảo số doanh nghiệp mới thành lập.
Nhìn tổng thể, các số liệu mới nhất cho thấy khu vực doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn phục hồi rõ nét hơn. Sự gia tăng mạnh mẽ của doanh nghiệp thành lập mới, quy mô vốn lớn hơn, cùng xu hướng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động là những tín hiệu cho thấy niềm tin kinh doanh đang được củng cố.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, khu vực doanh nghiệp tư nhân sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nếu các cải cách về thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh, làn sóng gia nhập thị trường hiện nay hoàn toàn có thể trở thành nền tảng để hình thành một cộng đồng doanh nghiệp lớn mạnh hơn, có năng lực cạnh tranh cao hơn và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.