“Loạn” tư vấn chứng khoán trên TikTok: Nhà đầu tư cần thận trọng

Một video vài chục giây, một lời khuyên mua – bán, và một quyết định xuống tiền gần như ngay lập tức. Với không ít nhà đầu tư cá nhân, hành trình tham gia thị trường chứng khoán đang được rút ngắn theo cách như vậy.

Chứng khoán vốn là lĩnh vực đòi hỏi thời gian để tìm hiểu, phân tích và đánh giá rủi ro. Nhưng khi nội dung được “nén” lại trong những video ngắn trên TikTok, phần dễ tiếp cận nhất thường là kỳ vọng lợi nhuận, còn phần rủi ro lại bị đẩy xuống phía sau.

Thực tế thời gian qua, không khó để bắt gặp các tài khoản liên tục đưa ra nhận định thị trường, khuyến nghị mua – bán cổ phiếu. Những nội dung này thường được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, tạo cảm giác gần gũi và dễ tin. Tuy nhiên, phần lớn các chủ tài khoản không phải là công ty chứng khoán hay tổ chức được cấp phép cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư.

Mới đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phải phát đi cảnh báo về tình trạng cá nhân, tổ chức không được cấp phép nhưng vẫn cung cấp thông tin, khuyến nghị đầu tư trên mạng xã hội. Cơ quan quản lý nhấn mạnh nhà đầu tư cần thận trọng, kiểm chứng nguồn thông tin và không nên dựa vào những lời khuyên thiếu cơ sở để đưa ra quyết định tài chính.

Vấn đề không chỉ nằm ở phía người đưa ra lời khuyên. Điều đáng lo hơn là cách nhà đầu tư tiếp nhận thông tin. Khi việc tiếp cận trở nên quá dễ dàng, quá trình kiểm chứng lại bị rút ngắn. Một mã cổ phiếu được nhắc đến nhiều lần dễ tạo cảm giác quen thuộc, và cảm giác đó rất dễ bị nhầm với sự hiểu biết. Từ “nghe nói” đến “xuống tiền”, khoảng cách đang ngày càng ngắn lại.

Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội vẫn phổ biến, những nội dung mang tính “gợi ý nhanh” càng dễ tác động. Một video có thể không đủ để giải thích đầy đủ về doanh nghiệp, nhưng lại đủ để tạo ra kỳ vọng. Khi kỳ vọng đi trước hiểu biết, rủi ro gần như đã xuất hiện.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Đức Biên - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đại La, cho biết hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán là lĩnh vực có điều kiện và phải được cấp phép theo quy định của pháp luật. Việc cá nhân không có giấy phép nhưng vẫn đưa ra khuyến nghị mua – bán cổ phiếu, nếu gây thiệt hại cho người khác, có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý tùy theo mức độ và hành vi cụ thể.

Theo ông Biên, rủi ro không chỉ nằm ở phía người cung cấp thông tin, mà còn đến từ chính người tiếp nhận khi sử dụng những nội dung chưa được kiểm chứng làm căn cứ đầu tư. Trong nhiều trường hợp, việc xác định trách nhiệm và yêu cầu bồi thường cũng không đơn giản.

Khác với các kênh tư vấn chính thống, những nội dung trên mạng xã hội thường không đi kèm trách nhiệm rõ ràng. Người đưa ra khuyến nghị có thể ẩn danh hoặc thay đổi nội dung khi thị trường biến động. Trong khi đó, người chịu rủi ro lại chính là nhà đầu tư đã xuống tiền.

“Không thể phủ nhận mạng xã hội đang trở thành một kênh tiếp cận thông tin tài chính phổ biến, nhất là với nhà đầu tư trẻ. Nhưng thông tin càng nhanh, quyết định càng cần chậm lại. Một quyết định đầu tư, nếu không đi cùng hiểu biết về doanh nghiệp, về dòng tiền và rủi ro, thì sớm muộn cũng phải trả giá”, Luật sư Nguyễn Đức Biên chia sẻ.