Luật Đô thị đặc biệt tập trung vào 4 nhóm lĩnh vực trọng tâm

Nhiều cơ chế đột phá cho TP HCM phát triển

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở quán triệt các chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, đồng thời kế thừa quá trình tổng kết thực tiễn triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù tại TP HCM thời gian qua.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển từ các cơ chế thí điểm có thời hạn sang một khung pháp lý đặc biệt, vượt trội và ổn định lâu dài để hình thành mô hình quản trị đô thị hiện đại, tạo động lực để TP HCM bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Dự thảo luật được xây dựng với tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, hướng tới thiết lập một không gian phát triển mới, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền đô thị.

“Dự thảo luật cũng đặt ra nhiều cơ chế đột phá cho TP HCM phát triển vượt trội và đảm bảo không đơn thuần là thêm cơ chế hay thẩm quyền, mà là xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới”, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết.

Đồng thời, ông cũng cho biết dự thảo Luật Đô thị đặc biệt bao gồm 9 chương và 45 điều, tập trung vào 4 nhóm lĩnh vực trọng tâm.

Một là nhóm vấn đề khẳng định vị trí, vai trò và tính chất pháp lý về đô thị đặc biệt của TP HCM. Những nội dung này được xác định qua các điều khoản nhằm khắc họa, hình thành, định vị rõ nét vị trí, vai trò của Thành phố, một đô thị đặc biệt trong khung pháp lý chung.

Hai là nhóm vấn đề liên quan đến phân cấp, phân quyền và thẩm quyền trong quản trị đô thị đặc biệt. Ban soạn thảo đã tập trung nghiên cứu, gắn với việc xác định vai trò, vị trí của tổ chức bộ máy, công vụ, nhân sự; việc ban hành các thể chế, chính sách; công tác quy hoạch đầu tư, phát triển đô thị; đầu tư tài chính và khai thác các nguồn lực.

Ba là nhóm vấn đề về quản trị, xây dựng và phát triển một đô thị đặc biệt. Nội dung này gắn với việc phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh và đô thị biển theo hướng phát triển mạnh mẽ kinh tế biển - một lợi thế đặc biệt của Thành phố sau khi sáp nhập; phát triển kinh tế mới và hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế theo định hướng của Chính phủ; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị. Đây là những vấn đề cốt lõi nhằm định hình quản trị đô thị hiện đại dựa trên các đặc thù, lợi thế của Thành phố.

Bốn là nhóm vấn đề liên kết vùng và phát triển không gian đô thị. Nội dung này nhằm xác định vai trò, vị trí của TP HCM trong vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Từ đó, phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt, định hướng và kết nối để tối ưu hóa tiềm năng, lợi thế của Thành phố trong tổng thể sự phát triển của vùng và đất nước.

Tái lập mô hình kiến trúc sư trưởng Thành phố

Góp ý cho dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, các đại biểu cho rằng, cần xem xét sự đồng bộ giữa các cơ chế đề xuất với hệ thống pháp luật hiện hành; bảo đảm chính sách đủ tính đột phá để tháo gỡ điểm nghẽn, đồng thời kiểm soát tốt rủi ro pháp lý về tài chính, quản lý, nhất là đối với các mô hình hoạt động và hợp tác kinh tế mới.

TS. Trần Du Lịch đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cần phân quyền cho chính quyền Thành phố quyết định hầu hết các vấn đề, trừ một số lĩnh vực không được giao. Đồng thời, luật cần tháo gỡ những vướng mắc về quy trình, thủ tục hành chính và các điều kiện đang được quy định quá rườm rà, như trong lĩnh vực đấu thầu.

Ông cũng đề xuất tăng cường phân quyền cho HĐND trong ban hành quy định; đồng thời cho phép TP HCM phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, bảo đảm bằng ngân sách địa phương mà không cần Bộ Tài chính bảo lãnh.

KTS Ngô Viết Nam Sơn đã đề xuất nhiều cơ chế đặc thù cho TP HCM, trong đó đáng chú ý là việc tái lập mô hình kiến trúc sư trưởng thành phố nhằm bảo tồn, quản lý và phát triển không gian đô thị hiệu quả hơn.

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, Luật Đô thị đặc biệt có ý nghĩa rất quan trọng không chỉ với TP HCM mà còn đối với cả nước, bởi đây không chỉ là cơ chế thúc đẩy phát triển kinh tế cho một siêu đô thị sau sáp nhập mà còn là nơi thử nghiệm nhiều mô hình đô thị chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam như trung tâm kinh tế tài chính, khu thương mại tự do hay đô thị sân bay.

Ông cho rằng TP HCM hiện có đầy đủ điều kiện thuận lợi để nhanh chóng thông qua luật trong thời gian tới. “Tôi mong rằng Luật Đô thị đặc biệt sớm được thông qua trong tháng 6. Để đạt được điều đó chúng ta nên tập trung vào những điểm mấu chốt đem lại nền tảng pháp lý cần thiết cho TP HCM, quyền tự chủ cần thiết để thực hiện các trách nhiệm mà Trung ương giao phó”, KTS Ngô Viết Nam Sơn chia sẻ.