Hàng trăm tỷ USD đầu tư cho trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo sức ép lên dòng tiền của Meta, khiến S&P phải hạ triển vọng tín nhiệm của tập đoàn này xuống mức tiêu cực.
Ngày 30/10, S&P Global Ratings điều chỉnh triển vọng tín nhiệm của Meta Platforms, tập đoàn sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp, từ mức “ổn định” xuống “tiêu cực”, đồng thời giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm AA-.
Quyết định này phản ánh những lo ngại về quy mô đầu tư vào AI, khả năng tạo dòng tiền tự do và triển vọng thu hồi vốn của Meta trong những năm tới. Dù chưa phải là hạ bậc tín nhiệm, song tín hiệu này là lời cảnh báo về rủi ro tài chính của Meta trước cơn sốt đầu tư vào hạ tầng AI.
Theo đánh giá của S&P, khả năng thương mại hóa các khoản đầu tư AI của Meta còn hạn chế hơn so với một số đối thủ cạnh tranh. Đồng thời, kế hoạch đầu tư dài hạn với quy mô lớn khiến tổ chức xếp hạng tín nhiệm khó dự báo thời điểm Meta có thể giảm chi tiêu và cải thiện dòng tiền.
S&P dự báo dòng tiền tự do của Meta có thể âm khoảng 39 tỷ USD trong năm 2026 và âm 71 tỷ USD trong năm 2027, đồng thời có nguy cơ tiếp tục âm sau năm 2028.
Áp lực này xuất phát từ tốc độ gia tăng chi tiêu vốn. Meta đã nâng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 lên khoảng 135-145 tỷ USD, so với mức dự báo trước đó có cận dưới là 130 tỷ USD. Riêng quý III, chi đầu tư của tập đoàn đạt 34,9 tỷ USD.
Khác với Microsoft, Amazon hay Alphabet, những doanh nghiệp có thể khai thác hạ tầng AI thông qua dịch vụ điện toán đám mây, Meta chủ yếu tìm kiếm lợi ích kinh tế từ AI thông qua hoạt động quảng cáo và các nền tảng mạng xã hội.
Việc ứng dụng AI có thể giúp Meta cải thiện hiệu quả quảng cáo, tăng mức độ tương tác của người dùng và mở rộng doanh thu. Tuy nhiên, khả năng thu hồi vốn từ những khoản đầu tư hạ tầng lớn vẫn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng của hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Theo S&P, triển vọng tín nhiệm của Meta có thể tiếp tục chịu sức ép nếu tỷ lệ nợ điều chỉnh duy trì trên 1 lần và dòng tiền tự do vẫn âm sau năm 2028.
Quyết định của S&P đối với Meta diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn liên tục gia tăng đầu tư vào trung tâm dữ liệu, chip xử lý và hạ tầng phục vụ AI.
Alphabet và Amazon cũng đang ghi nhận áp lực lên dòng tiền tự do khi mở rộng chi tiêu vốn. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì tốc độ đầu tư trong dài hạn và mức độ phụ thuộc vào các nguồn tài trợ bên ngoài.
Trước đó, S&P cũng đã có động thái hạ xếp hạng tín nhiệm của Oracle, doanh nghiệp đang mở rộng mạnh hoạt động hạ tầng AI và có quy mô nợ lớn.
Tuy nhiên, trường hợp Meta đáng chú ý bởi tập đoàn có hoạt động quảng cáo sinh lời cao, năng lực tài chính vững mạnh và lịch sử sử dụng đòn bẩy tài chính tương đối thấp.
Việc một doanh nghiệp được xếp hạng AA- phải đối mặt với triển vọng tín nhiệm tiêu cực cho thấy các tổ chức đánh giá tín nhiệm đang xem xét thận trọng hơn mối quan hệ giữa chi tiêu AI, dòng tiền và nghĩa vụ nợ.
Dù vậy, những lo ngại hiện nay chưa đồng nghĩa với nguy cơ mất khả năng thanh toán. Giám đốc điều hành Meta, Mark Zuckerberg, khẳng định khả năng sinh lời của hoạt động kinh doanh cốt lõi và nền tảng tài chính vững chắc cho phép tập đoàn tiếp tục đầu tư dài hạn vào AI.
Một số nhà đầu tư cũng cho rằng năng lực trả nợ của các tập đoàn công nghệ lớn vẫn ở mức cao so với mặt bằng chung của thị trường.
Những diễn biến tại Meta phản ánh thách thức ngày càng rõ nét của làn sóng đầu tư AI: nhu cầu vốn tăng nhanh, trong khi hiệu quả tài chính của các khoản đầu tư hạ tầng cần thêm thời gian để được chứng minh.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phụ thuộc vào Facebook và Instagram để tiếp thị, bán hàng, chiến lược thương mại hóa AI của Meta cũng là diễn biến cần theo dõi.
Việc Meta đẩy mạnh ứng dụng AI vào hệ thống quảng cáo có thể làm thay đổi cách phân phối nội dung, tiếp cận khách hàng và tối ưu ngân sách tiếp thị. Doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá hiệu quả quảng cáo, kiểm soát chi phí thu hút khách hàng và đa dạng hóa các kênh bán hàng trực tuyến.
Quyết định của S&P đối với Meta là một tín hiệu cho thấy cuộc đua AI đang chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ thị trường tín dụng. Quy mô đầu tư tiếp tục mở rộng, nhưng khả năng tạo dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn sẽ ngày càng có vai trò quan trọng trong đánh giá triển vọng tài chính của các tập đoàn công nghệ.
