Hợp tác kinh tế và thương mại Trung Quốc – ASEAN đang ngày càng trở nên sâu rộng, với mối liên kết chặt chẽ hơn giữa các chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng, cùng nhiều cơ hội hợp tác hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu tại Hội nghị thường niên Hội đồng Kinh doanh Trung Quốc - ASEAN và Hội nghị liên tịch Lãnh đạo các Phòng Thương mại và Công nghiệp Trung Quốc - ASEAN tại Nam Ninh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Nguyễn Quang Vinh (MBA) cho rằng quy mô hợp tác kinh tế Trung Quốc - ASEAN đang ngày càng lớn và gắn kết sâu rộng.
Riêng thương mại Việt Nam - Trung Quốc năm 2025 đạt 256,4 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm 2024. Việt Nam tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN trong 10 năm liên tiếp.
Theo Phó Chủ tịch VCCI, những con số này cho thấy tiềm năng giữa ASEAN và Trung Quốc là rất lớn. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng hơn hiện nay là làm thế nào để chuyển quy mô hợp tác đó thành những cơ hội thiết thực hơn cho doanh nghiệp.
Từ góc nhìn này, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng CAFTA 3.0 mở ra một hướng đi phù hợp. Hợp tác Trung Quốc - ASEAN không chỉ nên dừng ở thương mại hàng hóa mà cần mở rộng sang chuỗi cung ứng, kinh tế số, kinh tế xanh, logistics, thương mại điện tử và đổi mới sáng tạo.
Theo Phó Chủ tịch VCCI, trước hết cần thúc đẩy kết nối chuỗi cung ứng khu vực. Các doanh nghiệp Trung Quốc và ASEAN có thể hợp tác sâu hơn trong sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, logistics, nông nghiệp, điện tử và các ngành công nghiệp mới; hướng tới cùng đầu tư, phát triển nhà cung cấp và hình thành các chuỗi giá trị khu vực.
Cùng với đó, cần giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận thị trường thuận lợi hơn. Các Phòng Thương mại và Hiệp hội doanh nghiệp có thể đóng vai trò thiết thực trong cung cấp thông tin thị trường, tiêu chuẩn, quy định, thủ tục và kết nối đúng đối tác.
Đặc biệt, AI, công nghệ số và đổi mới sáng tạo cũng được Phó Chủ tịch VCCI xác định là những nội dung cần thúc đẩy hợp tác thực chất.
Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh hoan nghênh việc CABIS dành một phiên riêng cho hợp tác AI Trung Quốc - ASEAN, đồng thời nhấn mạnh điều doanh nghiệp cần không chỉ là thảo luận về công nghệ mà là những ứng dụng cụ thể trong sản xuất, logistics, thương mại điện tử, marketing, quản trị và nâng cao năng suất.
Theo ông, các bên có thể thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp công nghệ với doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ của ASEAN. Chuyển đổi xanh cũng được đánh giá là một không gian hợp tác đầy tiềm năng, từ công nghệ tiết kiệm năng lượng, sản xuất xanh, logistics xanh đến các giải pháp môi trường và kinh tế tuần hoàn.
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp ASEAN, Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh vai trò của sự kết nối giữa các Phòng Thương mại. Theo đó, cần xây dựng một mạng lưới hợp tác thường xuyên hơn, tập trung vào chia sẻ thông tin, kết nối doanh nghiệp theo ngành, tìm kiếm dự án cụ thể và hỗ trợ doanh nghiệp tìm đúng đối tác.
Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, VCCI sẵn sàng phối hợp với CCPIT, Ban Thư ký CABIS, Ban Thư ký CABC và các Phòng Thương mại ASEAN để thúc đẩy những hoạt động thiết thực này.
Đặc biệt, APEC 2026 tại Trung Quốc và APEC 2027 tại Việt Nam sẽ tạo thêm cơ hội để các bên trao đổi sáng kiến và tăng cường kết nối doanh nghiệp trong khu vực.
Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh: “CAFTA 3.0 tạo ra nền tảng; CABIS tạo ra không gian kết nối; và các Phòng Thương mại chính là cầu nối để biến cơ hội thành hợp tác kinh doanh cụ thể”; đồng thời, cho rằng nếu các bên cùng kết nối tốt hơn, hiểu nhau hơn và hành động thiết thực hơn, hợp tác Trung Quốc - ASEAN sẽ không chỉ tạo ra tăng trưởng thương mại mà còn mang lại nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn và một tương lai phát triển bền vững hơn.
Hội nghị thường niên Hội đồng Kinh doanh Trung Quốc - ASEAN năm 2026 và Hội nghị liên tịch Lãnh đạo các Phòng Thương mại và Công nghiệp Trung Quốc - ASEAN được tổ chức ngày 17/9 tại Nam Ninh, với sự tham dự của đại diện các Phòng Thương mại các nước thành viên ASEAN, các đại sứ ASEAN tại Trung Quốc, các quan chức từ các hội đồng xúc tiến thương mại của Trung Quốc, các văn phòng liên lạc địa phương của Hội đồng Kinh doanh Trung Quốc - ASEAN, các sở, ban, ngành liên quan cùng cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc và quốc tế.
Tại hội nghị, đại diện các Phòng Thương mại của Philippines, Singapore, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam và Đông Timor đã thảo luận về tăng cường hợp tác và trao đổi giữa cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc và ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm và nhu cầu trong tham gia hợp tác kinh tế khu vực, đồng thời trao đổi quan điểm về củng cố hợp tác công nghiệp, mở rộng thương mại và đầu tư, thúc đẩy kinh tế số và phát triển xanh.
Hội nghị thường niên Hội đồng Doanh nghiệp Trung Quốc - ASEAN và Hội nghị liên tịch Chủ tịch các Phòng Thương mại đã được tổ chức trong ba năm liên tiếp, từng bước trở thành diễn đàn quan trọng cho các cuộc trao đổi cấp cao giữa cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc và ASEAN.
Hội nghị lần này được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư và Kinh doanh Trung Quốc - ASEAN lần thứ 23, nhằm thúc đẩy giao lưu cấp cao và làm sâu sắc thêm hợp tác thiết thực giữa cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc và ASEAN, tập trung vào những cơ hội mới cho hợp tác kinh tế và thương mại.
Trong những năm gần đây, Hội đồng Doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, bao gồm Đoàn Chủ tịch, các cán bộ liên lạc và các ủy ban chuyên môn, tích cực xây dựng nền tảng giao lưu và hợp tác giữa cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc và ASEAN, đồng thời đóng vai trò trong trao đổi chính sách, giao lưu kinh doanh, kết nối dự án và chia sẻ nguồn lực.
