Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc nới lỏng một phần thuế thép và nhôm sau khi các biện pháp bảo hộ diện rộng bị cho là đẩy chi phí tiêu dùng tăng cao.
Thông tin từ Financial Times cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc nới lỏng một phần thuế quan đối với thép và nhôm - một động thái nếu xảy ra sẽ đánh dấu sự điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách thương mại mang tính bảo hộ trước đó.
Theo đó, Nhà Trắng hiện đang rà soát lại danh mục các sản phẩm chịu thuế, với kế hoạch miễn trừ một số mặt hàng, dừng mở rộng danh sách áp thuế và chuyển sang tiến hành các cuộc điều tra an ninh quốc gia có mục tiêu hơn đối với từng nhóm sản phẩm cụ thể.
Các quan chức tại Bộ Thương mại Mỹ và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho rằng mức thuế hiện tại đang đẩy chi phí đầu vào tăng cao, từ đó làm tăng giá nhiều mặt hàng tiêu dùng như khuôn làm bánh, lon thực phẩm và đồ uống. Điều này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ vẫn chịu áp lực giá cả và lạm phát.
Áp lực giá cả và chi phí sinh hoạt đang trở thành “trục xoay” của tâm lý cử tri Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026 - yếu tố có thể lấn át cả các chủ đề truyền thống như an ninh hay nhập cư.
Theo khảo sát của Reuters và Ipsos, chỉ 30% người Mỹ tán thành cách Tổng thống Donald Trump xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt, trong khi 59% không tán thành. Đáng chú ý, mức độ phản đối gần như tuyệt đối trong khối cử tri đảng Dân chủ (9/10 người) và ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng có khoảng 1/5 không đồng tình.
Năm ngoái, ông Trump đã nâng thuế lên tới 50% đối với thép và nhôm nhập khẩu, tiếp tục sử dụng thuế quan như một đòn bẩy đàm phán trong quan hệ thương mại với nhiều đối tác. Chính sách này được thiết kế nhằm bảo vệ ngành sản xuất kim loại trong nước, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng chi phí đầu vào cho các ngành chế tạo và tiêu dùng.
Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã có bài phát biểu tại Detroit, nơi ông nhấn mạnh thành tích kinh tế và cam kết phục hưng ngành sản xuất Mỹ. Việc lựa chọn Detroit - biểu tượng lịch sử của ngành công nghiệp ô tô - mang ý nghĩa chính trị rõ ràng là củng cố hình ảnh “Tổng thống của công xưởng nước Mỹ”.
Trước đó, Bộ Thương mại Mỹ đã mở rộng đáng kể phạm vi áp thuế thép và nhôm, nâng thuế nhập khẩu đối với hơn 400 nhóm sản phẩm. Danh mục này không chỉ bao gồm nguyên liệu thô mà còn trải rộng sang các sản phẩm công nghiệp và tiêu dùng như tua bin gió, cần cẩu di động, thiết bị gia dụng, máy ủi và nhiều loại thiết bị hạng nặng, cùng với toa xe lửa, xe máy, động cơ hàng hải, đồ nội thất và hàng trăm mặt hàng khác.
Dù thị trường Mỹ chỉ chiếm khoảng 14% tổng lượng xuất khẩu thép và nhôm của Việt Nam, tương đương kim ngạch khoảng 1 tỷ USD, nhưng tác động từ các mức thuế mới không hề nhỏ. Vấn đề nằm ở chỗ Việt Nam không chỉ xuất khẩu mà còn nhập khẩu thép. Điều này tạo ra tác động kép.
Doanh nghiệp thép Việt Nam đối mặt nguy cơ giảm đơn hàng, thu hẹp biên lợi nhuận hoặc phải chuyển hướng thị trường khi thuế cao làm giảm sức cạnh tranh tại Mỹ. Nếu chuỗi cung ứng toàn cầu bị xáo trộn, giá thép thế giới biến động hoặc dòng hàng hóa chuyển hướng, chi phí đầu vào trong nước cũng có thể tăng theo.
Mỹ vẫn là thị trường có giá trị cao và mang tính “dẫn dắt” về tiêu chuẩn, phòng vệ thương mại. Vì vậy, tác động không chỉ nằm ở con số kim ngạch mà còn ở hiệu ứng lan tỏa chuỗi cung ứng và tâm lý thị trường.
