Theo ông Johan Nyvene, Chủ tịch Chứng khoán TP HCM, nâng hạng thị trường chứng khoán là một quá trình, không phải “phép màu” giúp Việt Nam lập tức trở thành điểm đến của nhà đầu tư nước ngoài.
Chia sẻ trong phiên thảo luận có chủ đề “The Window of Opportunity - Vietnam’s Capital Market” (Cửa sổ cơ hội của Thị trường vốn Việt Nam) tại ĐHCĐ thường niên của Coteccons, ông Johan Nyvene, Chủ tịch Chứng khoán TP HCM (HOSE: HCM) cho rằng thị trường chứng khoán toàn cầu đang trải qua giai đoạn khác thường so với trước đây, với tâm lý đầu tư thận trọng và nhiều biến động. Ông Nyvene nhấn mạnh nâng hạng là một quá trình, không phải “phép màu” giúp Việt Nam lập tức trở thành điểm đến của nhà đầu tư nước ngoài. Các quỹ có thể giải ngân theo từng giai đoạn, nhưng họ cũng không nhất thiết phải giải ngân nếu thị trường không thuận lợi.
Quan điểm của Lãnh đạo CTCK thuộc top 5 thị trường về thị phần môi giới tại HOSE, nối tiếp dẫn dắt của ông Bolat Duisenov, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Coteccons. Tại phiên thảo luận, ông Bolat Duisenov đánh giá việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng là cột mốc quan trọng, phản ánh vị thế ngày càng cao của nền kinh tế trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông, nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu, không phải bảo đảm cho sự dịch chuyển tự động của dòng vốn.
Ông bày tỏ từ thực tiễn, “trong xây dựng, một dự án được phê duyệt không đồng nghĩa với thành công. Trên thị trường vốn cũng vậy, việc được nâng hạng không đồng nghĩa dòng vốn sẽ tự động chảy vào. Cơ hội đã mở ra, nhưng dòng vốn luôn có quyền lựa chọn”.
Thực tế, dù Việt Nam được nâng hạng, nhà đầu tư nước ngoài vẫn có xu hướng bán ròng, thanh khoản thị trường chưa cho thấy sự cải thiện tương xứng với kỳ vọng.
Ngoài quan điểm cần nhìn nhận sâu về hình thành nền tảng vốn thay cho dòng chảy vốn từ ông Johan Nyvene, ông cũng cho rằng cơ cấu thị trường chứng khoán Việt Nam hiện có tỷ trọng vốn hóa lớn tập trung ở các nhóm ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Trong khi đó, dòng tiền quốc tế đang dành nhiều sự quan tâm cho các lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo. Việc thiếu những doanh nghiệp công nghệ có quy mô và sức cạnh tranh quốc tế cũng là một yếu tố khiến thị trường Việt Nam chưa có nhiều lựa chọn đủ hấp dẫn đối với dòng vốn toàn cầu.
Tham dự phiên thảo luận, ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch FiinGroup và FiinRatings cho biết đã tham gia đánh giá xếp hạng tín nhiệm Coteccons. Do đó, ông sẽ không khuyến nghị gì về CTD. Tuy nhiên, ông nhìn nhận sự thay đổi lớn tại CTD, so với thời điểm ông vừa tiếp xúc cách đây vài năm khi doanh nghiệp bắt đầu tái cấu trúc.
Về bối cảnh và diễn biến thị trường, ông Nguyễn Quang Thuân nhận định, mặt bằng lãi suất USD cao, trong đó lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ trên 5% tạo áp lực lên dòng vốn chảy vào các thị trường khác. Một số quỹ ở Việt Nam đã có lãi có thể sẽ chốt lời và rút về Mỹ.
“Nâng hạng là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ”, ông Thuân nhấn mạnh. Nhà đầu tư tổ chức sẽ tiếp tục đánh giá chất lượng doanh nghiệp, chất lượng tài sản và khả năng tạo dòng tiền trước khi quyết định phân bổ vốn.
Một rào cản khác được các diễn giả đề cập là giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại một số doanh nghiệp. Theo đó, việc xem xét nới tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp có thể giúp mở rộng cơ hội tham gia của nhà đầu tư quốc tế.
Theo ông Nguyễn Quang Thuân, nhà đầu tư tổ chức thường quan tâm trước hết đến triển vọng tăng trưởng của ngành và doanh nghiệp. Điều này được đánh giá đặc biệt qua vị thế cạnh tranh, chất lượng quản trị và sức chống chịu của doanh nghiệp trước những giai đoạn khó khăn.
Ông Nguyễn Quang Thuân cũng cho hay đối với chủ đầu tư nước ngoài, họ có nỗi lo là giao dự án tỷ USD cho nhà thầu mà không biết doanh nghiệp có tồn tại được hay không. "Trong bối cảnh thị trường có thể tiếp tục đối mặt với khó khăn trong 2-3 năm tới, Coteccons nên chọn lọc khách hàng kỹ, đa dạng hóa lĩnh vực hoạt động và tăng cường tiếp cận nhóm khách hàng FDI", ông Thuân nói.
Chủ tịch sáng lập FiinGroup cũng cho biết, các doanh nghiệp FDI thường trả giá cao và cũng đặt ra tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, tiến độ, quản trị và phát triển bền vững. Ở góc độ này, ESG được xem là một trong những nền tảng giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro sớm, sử dụng nguồn lực hiệu quả, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin với người lao động, khách hàng, đối tác, nhà đầu tư và cộng đồng.
"Coteccons đã có những bước đi tích cực trong lĩnh vực ESG. Thời gian tới, doanh nghiệp cần tìm kiếm thêm các lĩnh vực hoạt động mới. Nếu trước đây tốc độ tăng trưởng doanh thu thường là thước đo được quan tâm hàng đầu, thì ngày nay các nhà đầu tư tổ chức tập trung nhiều hơn vào chất lượng quản trị, hiệu quả sử dụng vốn, năng lực quản lý rủi ro, ESG và khả năng tạo ra dòng tiền bền vững", ông Thuân đánh giá.
Bên cạnh đó, các diễn giả cũng nhấn mạnh vai trò của quản trị và kỷ luật tài chính. Nhìn lại khoảng 30 năm biến động của thị trường, ông Johan Nyvene cho rằng trong mỗi chu kỳ tăng trưởng và suy giảm đều có những doanh nghiệp không thể trụ vững.
“Chỉ khi thủy triều rút, chúng ta mới biết ai đang bơi mà không mặc quần” - câu nói quen thuộc tỷ phú Warren Buffett được ông Nyvene dẫn lại và cho rằng những giai đoạn thị trường đi xuống sẽ bộc lộ rõ nhất điểm yếu nhất.
Vì vậy, để tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư, doanh nghiệp cần duy trì kỷ luật quản trị chặt chẽ, kiểm soát rủi ro và chuẩn bị năng lực tài chính đủ vững vàng để vượt qua những chu kỳ bất lợi.
Từ thực tiễn doanh nghiệp, Chủ tịch Coteccons, ông Bolat Duisenov cho rằng đây là thời điểm thị trường cần chuyển từ tư duy tăng trưởng bằng mọi giá sang “Quality Growth” – tăng trưởng chất lượng. “Tăng trưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng. Chúng tôi không theo đuổi mọi cơ hội. Chúng tôi lựa chọn những cơ hội phù hợp nhất và thực hiện bằng kỷ luật cao nhất”, Chủ tịch Coteccons chia sẻ.
Theo ông, thước đo cuối cùng của doanh nghiệp không nằm ở quy mô backlog, mà ở khả năng chuyển hóa lượng công việc này thành kết quả kinh doanh thực tế, giá trị cho khách hàng, lợi nhuận cho cổ đông.
Doanh nghiệp muốn thu hút dòng vốn cần xây dựng nền tảng ổn định, năng lực thực thi bền vững và sức khỏe tài chính vững mạnh. Minh bạch thông tin cũng là yếu tố quan trọng để tạo dựng sự tín nhiệm với nhà đầu tư.
Đối với Coteccons, chiến lược được xác định là tiếp tục theo đuổi tăng trưởng chất lượng, tập trung lựa chọn khách hàng phù hợp, quản trị rủi ro, nâng cao năng suất, bảo đảm chất lượng thi công và chuyển hóa backlog thành lợi nhuận cùng dòng tiền bền vững. Ông tin tưởng trong cơ hội hấp dẫn của Việt Nam, những doanh nghiệp tạo dựng được lòng tin sẽ có cơ hội. Và tăng trưởng chất lượng là nền tảng để xây dựng Trust Capital - vốn niềm tin cho Coteccons đến từ khách hàng, cổ đông, đối tác...
