Trung Quốc có thể sản xuất ra những chiếc ô tô điện có giá rất rẻ. Khi những chiếc xe này tràn vào Việt Nam, sẽ khiến hoạt động sản xuất ảnh hưởng nặng nề.
Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, hiện có hơn 200 mẫu ô tô điện và hybrid cắm sạc (PHEV), có giá bán dưới 170.000 Nhân dân tệ (tương đương với 25.000 USD) tại thị trường Trung Quốc. Trong số đó, có nhiều mẫu xe có giá bán chỉ từ 44.000 - 68.000 Nhân dân tệ (tương đương với 6.500 USD - 10.000 USD).
Các nhà máy tại Trung Quốc hiện có thể sản xuất hơn 30 triệu ô tô điện mỗi năm, nhưng 2025 chỉ xuất xưởng khoảng 13 triệu chiếc. Tình trạng dư thừa năng lực sản xuất trong ngành công nghiệp ô tô khiến nguồn cung liên tục gia tăng được xem là nguyên nhân chính dẫn đến “cuộc chiến” giảm giá giữa các hãng xe diễn ra khốc liệt.
Không những thế, từ đầu năm 2026 Trung Quốc bắt đầu giảm trợ cấp cho xe năng lượng mới, càng khiến nhu cầu giảm.
Trong bối cảnh thị trường nội địa chững lại, hàng tồn kho trở thành mối đe dọa lớn, các hãng xe Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng ra quốc tế nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.
Malaysia sẽ siết chặt hoạt động nhập khẩu ô tô điện nguyên chiếc từ tháng 7 tới. Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) đã ban hành quy định mới, gửi đến các đơn vị nhập khẩu ô tô. Theo đó, ấn định giá CIF (bao gồm giá vốn, chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển) đối với ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc phải đạt mức tối thiểu 200.000 Ringgit Malaysia (RM), tương đương với khoảng 51.000 USD. Với quy định mới này, ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc vào Malaysia sau khi nộp đủ các loại thuế, phí có thể chạm ngưỡng tối thiểu 300.000 RM, khoảng 76.500 USD. Ngoài ra, xe điện nhập khẩu vào quốc gia này còn phải có công suất tối thiểu 180 kW (khoảng 240 mã lực).
Quy định mới của Malaysia sẽ loại bỏ dòng xe điện cỡ nhỏ, giá rẻ thuộc phân khúc phổ thông khỏi danh mục nhập khẩu nguyên chiếc, nhằm bảo vệ ngành công nghiệp ô tô nội địa, trước sức cạnh tranh từ Trung Quốc. Với quy định mới này, nhiều mẫu xe điện phổ biến của Trung Quốc sẽ không còn đủ điều kiện nhập khẩu vào Malaysia, bởi không đáp ứng về giá và công suất tối thiểu. Những ô tô điện cỡ nhỏ, giá rẻ sản xuất lắp ráp tại Malaysia sẽ không bị ảnh hưởng bởi quy định này.
Ô tô điện giá rẻ Trung Quốc đang tràn vào Việt Nam ngày càng nhiều. Hiện có nhiều mẫu ô tô điện Trung Quốc nhập khẩu giá rẻ đang bán tại thị trường Việt Nam. Đó là các mẫu xe Xiaoma (Pony) giá 199 triệu đồng, Geely EX2 giá 459-499 triệu đồng, BYD Dolphin 499-569 triệu đồng. Ô tô điện giá rẻ của Trung Quốc bán tại Việt Nam đang được hưởng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt 3% và miễn lệ phí trước bạ.
Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước đang đối mặt với sự cạnh tranh tiềm tàng từ dòng xe thuần điện giá rẻ của các hãng xe nước ngoài. Theo tìm hiểu của VAMA các hãng xe Trung Quốc có thể sản xuất các dòng xe điện giá rẻ với mức giá bán lẻ chỉ nằm trong khoảng từ 250 - 270 triệu đồng. Khi các hãng xe điện nước ngoài gia nhập thị trường, hoàn toàn có thể nhập khẩu các mẫu xe điện giá rẻ này để phân phối trong nước, từ đó tạo sức ép và ảnh hưởng không nhỏ lên hoạt động sản xuất kinh doanh của các nhà sản xuất và lắp ráp ô tô trong nước.
Trong khi đó, Bộ Công Thương đang xem xét đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm tạo môi trường kinh doanh thông thoáng. Điều này có thể mở ra cơ hội cho ô tô nhập khẩu giá rẻ tràn vào dễ dàng hơn.
Theo PGS TS Nguyễn Thường Lạng, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm từ Malaisia trong việc ngăn chặn ô tô điện giá rẻ nhập khẩu. Tuy nhiên, cũng không nên quá tập trung vào các giải pháp bảo hộ, cần xây dựng chính sách toàn diện hơn với tầm nhìn dài hạn. Kinh nghiệm cho thấy, các quốc gia thành công với ngành công nghiệp ô tô, không chỉ dựa vào việc bảo vệ thị trường mà còn tập trung xây dựng năng lực sản xuất, thông qua những chính sách có điều kiện rõ ràng và định hướng dài hạn. Đó là ưu đãi sản xuất gắn với tỉ lệ nội địa hóa, khuyến khích nghiên cứu phát triển, xây dựng một hệ sinh thái đa dạng và thúc đẩy xuất khẩu… Từ đó tạo ra sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh cho ô tô sản xuất trong nước.
