Các đồng tiền châu Á đang chịu áp lực bán mạnh, trở thành một trong những nhóm giảm giá mạnh nhất toàn cầu.
Các nhà hoạch định chính sách tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phải đối mặt với thử thách khó khăn nhất kể từ đại dịch Covid-19 trong bối cảnh gần như không có nhiều lựa chọn dễ dàng, khi họ chạy đua để giảm thiểu tác động của căng thẳng năng lượng.
Châu Á nhập khẩu khoảng 80% lượng dầu đi qua Eo biển Hormuz và theo các chuyên gia phân tích hàng hóa của JPMorgan, khu vực này sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lượng ngày càng trầm trọng trong tháng 4 và tháng 5, đồng nghĩa với việc các nhà chức trách cần phản ứng nhanh chóng.
Tại Manila, các tài xế xe minibus được “độ” sặc sỡ, đã phải đối mặt với giá dầu diesel tăng gấp 3 lần. Tại Hàn Quốc, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay đang hiện hữu, trong khi các công ty mỹ phẩm lớn của Hàn Quốc phải tìm kiếm khắp nơi nguồn nhựa nguyên liệu để sản xuất bao bì cho các sản phẩm chăm sóc da.
Cũng giống như phần còn lại của thế giới, tác động của cuộc xung đột Trung Đông tại châu Á là nguy cơ lạm phát gia tăng và tăng trưởng kinh tế suy yếu. Các đồng tiền châu Á, vốn đã gặp khó khăn đang chịu áp lực bán mạnh, trở thành một trong những nhóm giảm giá mạnh nhất toàn cầu.
Điều này gợi lại ký ức về cuộc khủng hoảng tài chính châu Á và đặt các nhà hoạch định chính sách trước những lựa chọn khó khăn: tăng lãi suất, sử dụng dự trữ ngoại hối, hoặc chấp nhận để đồng nội tệ tiếp tục mất giá.
Trong tháng 3, đồng rupee của Ấn Độ, rupiah của Indonesia và peso của Philippines đã giảm xuống mức thấp kỷ lục so với USD, cùng với sự suy yếu đáng kể của đồng yên Nhật và won Hàn Quốc.
Theo bà Alicia Garcia Herrero, Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Natixis tại Hong Kong, vấn đề cốt lõi là các đồng tiền châu Á vốn đã yếu từ trước. Nhiều ngân hàng trung ương gần như không còn công cụ để can thiệp thị trường ngoại hối.
Bà nói thêm: “Nền kinh tế sẽ suy giảm và họ không thể tiếp tục hạ lãi suất nữa, không chỉ vì áp lực lạm phát mà còn vì trước đó đã hạ quá nhiều lần.” Đồng USD, một trong số ít tài sản trú ẩn trong tháng 3 đã tăng giá mạnh tại châu Á, tăng hơn 4% so với đồng won, peso và baht.
Việc tăng lãi suất có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế đúng vào thời điểm cần được hỗ trợ. Trợ cấp nhiên liệu thì tốn kém và ở các nền kinh tế mới nổi hoặc những quốc gia chịu áp lực ngân sách, các biện pháp này có thể khiến nhà đầu tư trái phiếu phản ứng tiêu cực.
Can thiệp trực tiếp vào tỷ giá cũng tiềm ẩn rủi ro lớn trong bối cảnh thị trường ngoại hối biến động khó lường. “Tôi cho rằng vấn đề cốt lõi là hiện tại không có lựa chọn chính sách nào dễ dàng,” bà Sonal Varma, Kinh tế trưởng khu vực châu Á ngoài Nhật Bản của Nomura, cho biết.
Chuyên gia này nhận định, dù là tỷ giá, chính sách tiền tệ hay tài khóa sẽ luôn có những biến số kinh tế vĩ mô phải chịu tác động. Mỗi quốc gia về cơ bản sẽ phải lựa chọn sự đánh đổi phù hợp nhất với hoàn cảnh trong nước.
Cho đến nay, Australia đã tăng lãi suất kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra vào cuối tháng 2, trong khi các nước khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương chủ yếu sử dụng các biện pháp như định hướng chính sách, can thiệp tỷ giá và các công cụ phi truyền thống nhằm giảm áp lực từ giá nhiên liệu tăng cao và ổn định thị trường tài chính.
Reuters đưa tin, Hàn Quốc đã tận dụng quỹ hưu trí quốc gia khổng lồ, lớn thứ ba thế giới để tăng tỷ lệ phòng ngừa rủi ro và bảo vệ đồng won. Ấn Độ và Indonesia cũng đang bảo vệ đồng tiền của mình và điều chỉnh cách vận hành thị trường, trong đó Ấn Độ áp trần vị thế ngoại tệ của các ngân hàng, còn Indonesia mở thị trường repo USD ngắn hạn.
Nhật Bản đã tiếp tục các cảnh báo can thiệp khi đồng yên tiệm cận mức thấp nhất gần 40 năm, trong khi Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp, chấp nhận để đồng tiền giảm xuống mức thấp kỷ lục bằng cách hạn chế can thiệp, đồng thời tổ chức cuộc họp chính sách bất thường để phát tín hiệu sẵn sàng hành động.
Ông Fred Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC tại Hong Kong, chia sẻ: “Tôi không nghĩ có một ‘kịch bản chuẩn’ rõ ràng để ứng phó với một cuộc khủng hoảng như thế này. Tại châu Á, có sự thừa nhận rằng bạn không thể thay đổi căn bản xu hướng tỷ giá. Điều duy nhất có thể làm là phần nào đi ngược chiều gió.”
Dù vậy, phần lớn các nền kinh tế châu Á hiện có dự trữ ngoại hối khá dồi dào và không lặp lại các điều kiện như các đồng tiền neo tỷ giá hay các khoản nợ USD từng khiến dòng vốn tháo chạy gần 30 năm trước.
Theo dữ liệu mới nhất, Ấn Độ có khoảng 698 tỷ USD dự trữ ngoại hối tính đến ngày 20/3, đủ để trang trải hơn 11 tháng nhập khẩu, trong khi Indonesia và Philippines đều có mức dự trữ tương đương hơn 6 tháng nhập khẩu.
Tuy nhiên, trong bối cảnh việc can thiệp trực tiếp vào thị trường tiền tệ có thể không hiệu quả trước nhu cầu nắm giữ USD như tài sản trú ẩn, các ngân hàng trung ương sẽ cần linh hoạt và sáng tạo hơn trong cách ứng phó.
