Để hiện thực các mục tiêu trong phát triển công nghiệp văn hóa, không ít ý kiến cho rằng, Việt Nam cần sớm xây dựng lộ trình cụ thể, lựa chọn đúng lĩnh vực mũi nhọn và hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã mở ra một chương mới, nơi nghệ thuật, giải trí và di sản không còn đứng ngoài dòng chảy kinh tế. Đây cũng là lúc công nghiệp văn hóa khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng mũi nhọn, đưa bản sắc Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Thực tế cho thấy, nền công nghiệp văn hóa mạnh mẽ không chỉ đo đếm bằng doanh số thuần túy, mà phải được bảo chứng bằng những thương hiệu có khả năng len lỏi vào thị hiếu quốc tế.
Chính vì vậy, tại Nghị quyết số 80-NQ/TW, Bộ Chính trị đã đề ra mục tiêu đến năm 2030 xây dựng 5 - 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa. Trong đó, các lĩnh vực được kỳ vọng giúp thương hiệu quốc gia cất cánh gồm: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, thiết kế và thời trang.
Nhìn nhận về vấn đề đã nêu, không ít ý kiến cho rằng, đây là mục tiêu rất đáng kỳ vọng nhưng để hiện thực hóa vẫn cần thêm những điều kiện nền tảng. Và trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần sớm xây dựng lộ trình cụ thể, lựa chọn đúng lĩnh vực mũi nhọn và hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ trước khi có thể đánh giá đầy đủ khả năng đạt được mục tiêu này.
Theo PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, dù đã được thảo luận sâu rộng từ cấp doanh nghiệp đến trung ương, đến nay, thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa mới chỉ dừng lại ở bước đặt nền móng. Nhiều nội dung cốt lõi vẫn chưa được thực hiện triệt để nhằm đi đến kết quả cuối cùng.
Nhìn vào các quốc gia đi đầu ở châu Á như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, ông Trung nhận định xây dựng thương hiệu quốc gia từ công nghiệp văn hóa là hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì hàng chục năm.
“Cần nhận thức sâu sắc về các cấp độ thương hiệu từ nội địa, khu vực đến tầm vóc quốc tế, để có định hướng chính xác. Chỉ khi thấu hiểu lộ trình phát triển, chúng ta mới có thể hiện thực hóa mục tiêu hiệu quả”, vị chuyên gia này nhấn mạnh.
Đồng thời cho rằng, không nên đặt nặng đến thành tựu về những con số, mà cần thu hẹp trong tâm mục tiêu, thay vì triển khai dàn trải. Với đặc thù đòi hỏi sự sáng tạo đột phá và sức lan tỏa rộng, việc đầu tư dàn trải khi vốn mỏng, nhân lực yếu làm giảm hiệu năng, không thể tạo ra những cú hích thực sự để thúc đẩy nền kinh tế sáng tạo.
Đồng quan điểm, ông Tôn Thất Hạc Minh, đồng sáng lập EarthWise Việt Nam, cố vấn Startup Vietnam Foundation cũng cho hay, cần tập trung vào lựa chọn ra cụm thương hiệu mũi nhọn có năng lực cạnh tranh quốc tế.
“Để lựa chọn được, Nhà nước cần sớm ban hành bộ tiêu chí nhận diện thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa. Đi kèm với đó, các yếu tố cốt lõi như năng lực thương mại, khả năng xuất khẩu và hệ sinh thái bổ trợ (nhân lực, công nghệ, tài chính) phải được đầu tư đồng bộ. Bởi chỉ khi đặt trong một hệ sinh thái hoàn chỉnh, thương hiệu mới có thể phát huy tối đa giá trị và sức tác động”, vị chuyên gia này bày tỏ.
Liên quan đến vấn đề phát triển công nghiệp văn hóa, trước đó, không ít ý kiến cũng cho hay, để khơi thông dòng chảy sáng tạo, Việt Nam cần một hệ sinh thái đồng bộ, thay vì những nỗ lực lẻ tẻ. Hệ sinh thái này cần sự kết hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và tư nhân, trong đó, Nhà nước giữ vai trò quản trị, kiến tạo chính sách, còn doanh nghiệp tư nhân là nhân tố tạo ra thị trường. Đặc biệt, cần xây dựng được những doanh nghiệp đầu đàn, đủ sức dẫn dắt ngành công nghiệp này vươn ra toàn cầu.
Được biết, để thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trước đó, cuối tháng 02/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 30-NQ/CP về Chương trình hành động của Chính phủ.
Chương trình hành động này gồm 8 nhóm nhiệm vụ cụ thể như: Đổi mới mạnh mẽ về tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động; hoàn thiện thể chế tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển văn hoá; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, môi trường văn hoá nhân văn, văn minh;
Đổi mới phương thức quản lý văn hoá, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để tạo động lực bứt phá cho phát triển văn hoá; xây dựng hệ sinh thái văn hoá, thúc đẩy sáng tạo; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hoá, thị trường văn hoá, định vị sản phẩm văn hoá thương hiệu quốc gia gắn với phát triển du lịch văn hoá; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hoá; chủ động, tích cực hội nhập về văn hoá.
