Chính trị - Xã hội

Theo đó, với 477/489 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tại Báo cáo giải trình, tiếp thu chỉnh lý, Chính phủ cho biết, về ngày Văn hóa Việt Nam (Điều 2), Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí việc xác định ngày 24/11 hàng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, quy định này phù hợp với chủ trương của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Có ý kiến cho rằng, quy định “người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương” cần quy định tại Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về vấn đề này, để bảo đảm thể chế kịp thời Nghị quyết 80-NQ/TW được triển khai thực hiện ngay, Chính phủ xin giữ quy định Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương tại Điều 2 Dự thảo Nghị quyết. Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo bổ sung quy định này khi sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026) để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa (Điều 4), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành cơ chế, chính sách thu hút nguồn nhân lực đầu tư phát triển văn hóa. Đề nghị làm rõ nội hàm các khái niệm “cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa”, “tổ hợp sáng tạo văn hóa”, đồng thời quy định các nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, bảo đảm cơ sở pháp lý để thu hút hiệu quả nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa.

Theo Chính phủ, các khái niệm “cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa”, “tổ hợp sáng tạo văn hóa” là các khái niệm mới, được xác định tại Nghị quyết số 80-NQ/TW. Chính phủ đã chỉ đạo rà soát làm rõ một phần khái niệm tại Dự thảo Nghị quyết. Những chính sách ưu đãi đặc thù sẽ được quy định tại văn bản hướng dẫn thi hành.

Đối với quy định UBND cấp xã giao cho tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, đây là chủ trương phù hợp với thực tiễn, góp phần phát huy vai trò của cộng đồng. Tuy nhiên, đề nghị rà soát để bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, nhất là về thẩm quyền giao, hình thức giao, trách nhiệm quản lý tài sản.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát văn bản để phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Bên cạnh đó, Dự thảo Nghị quyết đã giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định danh mục các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, trình tự, thủ tục, trách nhiệm quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở để có cơ chế bảo quản phù hợp.

Về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa (Điều 5), có ý kiến đề nghị làm rõ khái niệm “mô hình đô thị di sản”, xác định rõ tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm; quy định các nguyên tắc khi áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi về đất đai, phí và lệ phí; đồng thời, có lộ trình triển khai phù hợp, tránh dàn trải, bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối nguồn lực.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo quy định nội dung về “tiêu chí đô thị di sản văn hoá” tại văn bản quy định chi tiết theo hướng quy định rõ các tiêu chí nhận diện đô thị di sản là “Quần thể kiến trúc đô thị, nông thôn, địa điểm cư trú, khu vực đô thị và nông thôn, công trình công nghiệp chứa đựng công trình kiến trúc và không gian lịch sử, văn hóa có giá trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển của lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật”;

Xác định rõ các địa phương thực hiện thí điểm mô hình đô thị di sản theo tiêu chí lựa chọn “địa phương có nhiều di sản văn hóa vật thể, di sản văn hóa phi vật thể được công nhận, xếp hạng, ghi danh UNESCO và quốc gia, có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý, đầu tư, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá, lấy di sản văn hoá làm trung tâm, là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, dẫn dắt phát triển kinh tế; đồng thời, cụ thể hóa quy định các cơ chế chính sách ưu đãi về đất đai như cơ chế giao đất, thời gian giao đất, quy định mức thu phí, lệ phí, quy định về việc giữ lại nguồn thu từ phí, lệ phí từ di sản văn hoá để tái đầu tư cho di sản văn hoá trên địa bàn.

“Điểm c khoản 4 Điều 5, có ý kiến đề nghị rà soát đối tượng hưởng chính sách; làm rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng, phạm vi ưu đãi để Chính phủ có cơ sở quy định chi tiết.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng và đề xuất miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuê bất động sản thuộc sở hữu nhà nước đối với nhà xuất bản, cơ sở sản xuất phim và khoa học 100% vốn Nhà nước. Trong quá trình tổ chức thực hiện, Chính phủ sẽ quy định chi tiết điều kiện áp dụng, phạm vi ưu đãi tại văn bản quy định chi tiết”, Báo cáo của Chính phủ nêu rõ.

Cùng với các nội dung đã nêu, tại Báo cáo Chính phủ cũng nêu rõ các nội dung đã được tiếp thu, giải trình chỉnh lý gồm: Cơ chế, chính sách bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống và bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm (Điều 6); chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao (Điều 7); đặt hàng, khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách Nhà nước (Điều 8); quảng bá, xúc tiến, phát triển sản phẩm, thị trường công nghiệp văn hóa (Điều 9);...

Gia Nguyễn