Pháp luật
Xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là việc riêng của TP HCM
Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Luật Đô thị đặc biệt – Đột phá thể chế cho TP HCM”.
Luật Đô thị đặc biệt, đột phá của đột phá về thể chế
Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, trong tháng 7/2026 phải trình Luật Đô thị đặc biệt nên thời gian chuẩn bị còn rất ngắn. Ông đề nghị TP HCM tập trung đi sâu vào các nội dung cụ thể của luật gắn với đặc thù Thành phố.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cũng đề nghị TP HCM tập trung vào 3 trọng tâm lớn gồm phân cấp, trao quyền cho Thành phố; thúc đẩy liên kết vùng; tìm ra các vấn đề đặc thù để phát huy thế mạnh như lợi thế biển đảo.
"Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề cập “cả nước vì TP HCM, TP HCM vì cả nước” nên việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là việc riêng của TP HCM mà là việc chung của cả nước và các bộ, ngành”, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh.
Đồng thời, ông cũng lưu ý, quá trình xây dựng luật cần bám sát 6 định hướng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã kết luận tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM ngày 27/4 vừa qua.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, quý I/2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế của TP HCM đạt 8.27%. Ông cho rằng, dù chưa đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số nhưng đây là kết quả tích cực để Thành phố tiếp tục triển khai các giải pháp phát triển trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt cùng các tác động quốc tế phức tạp, TP HCM đang đứng trước nhiều yêu cầu và bài toán lớn cần giải quyết để mở đường cho giai đoạn phát triển mới.
Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường đánh giá, việc ban hành Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ và vượt trội để TP HCM tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.
Đồng thời, Luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp Thành phố xác định rõ các vấn đề về phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở; đồng thời tạo điều kiện khơi thông, huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực, nhất là sau sáp nhập, qua đó thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.
"Luật Đô thị đặc biệt sẽ là đột phá của đột phá về thể chế và có ý nghĩa quyết định với năng lực cạnh tranh, vai trò, vị thế của Thành phố trong khu vực và quốc tế. Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là hành lang mới mà còn phải là công cụ thể chế đủ mạnh để tạo dư địa phát triển mới cho giai đoạn sắp tới", Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.
Không để TP HCM tiếp tục phải xin thêm cơ chế
Ở góc độ chuyên gia, TS Nguyễn Thị Thiện Trí - Trường Đại học Luật TP HCM cho rằng luật cần xác định rõ các lĩnh vực thuộc thẩm quyền Trung ương, còn lại trao quyền chủ động cho Thành phố.
TS Nguyễn Thị Thiện Trí cho rằng, không để TP HCM tiếp tục phải xin thêm cơ chế. Những gì không thuộc các lĩnh vực cốt lõi như tài khóa vĩ mô, quốc phòng, an ninh, đối ngoại hay các vấn đề chiến lược quốc gia thì nên giao địa phương quyết định.
“Luật cần kết hợp mô hình phân quyền từ trên xuống và từ dưới lên. Trung ương vẫn giữ quyền ở các lĩnh vực trọng yếu, trong khi TP HCM được tự chủ ở những vấn đề quản trị đô thị, phát triển kinh tế - xã hội và xử lý các vấn đề đặc thù tại chỗ”, TS Nguyễn Thị Thiện Trí đề xuất.
Đồng thời, bà cũng đề xuất chỉ áp dụng cơ chế phân quyền trực tiếp từ Quốc hội, thay vì thông qua các cấp phân cấp từ Chính phủ hay bộ ngành, nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản thể chế.
Ở góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP HCM (SACA) Đinh Hồng Kỳ cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải thiếu vốn hay sáng kiến, mà là thiếu cơ chế quyết định nhanh, rõ trách nhiệm. Theo ông, các doanh nghiệp chỉ cần biết ai quyết, trong bao lâu và ai chịu trách nhiệm.
“Luật cần thiết kế "vùng an toàn thử nghiệm", bảo vệ cán bộ khi thực thi đúng quy trình, minh bạch và không vụ lợi; đồng thời chuyển mạnh từ mô hình quản lý thủ tục sang quản trị bằng dữ liệu và hiệu quả”, Chủ tịch SACA Đinh Hồng Kỳ đề xuất.