Chính sách - Quy hoạch

Chiều 25/5, làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá thị trường nhà ở Thủ đô đang lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu. Trong khi nguồn cung chủ yếu là nhà ở thương mại để bán, phân khúc nhà cho thuê dài hạn phù hợp khả năng chi trả của người dân còn rất thiếu.

Định hướng được đặt ra là chuyển mạnh từ phát triển chủ yếu nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, coi nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, phục vụ số đông người dân và lực lượng lao động tại đô thị lớn.

Chính quyền Hà Nội cần chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội (gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương).

"Phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6. Xây dựng kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng kết quả trong tháng 7, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất", Thủ tướng giao nhiệm vụ.

Với Bộ Xây dựng, Thủ tướng cho rằng, cơ quan này phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê; để các địa phương phát triển nhà ở cho thuê và Bộ kiểm tra, giám sát.

Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, lâu dài, thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách phải đi trước, Thủ tướng lưu ý, nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách.

Lãnh đạo Chính phủ cũng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15-20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê…

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cần đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và các phương án, hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, UBND TP Hà Nội và các cơ quan có liên quan khẩn trương ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (hoàn thành trong tháng 7).

Bộ Xây dựng chủ động phối hợp với các địa phương (trước hết là Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng) xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước (báo cáo Thủ tướng trong tháng 7).

"Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê, hoàn thành trong tháng 6", Thủ tướng quán triệt.

Bộ Xây dựng cũng được yêu cầu phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành và các địa phương rà soát tổng thể, tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, trong đó có quỹ nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước (nhà công vụ, nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân, nhà ở xã hội...); đề xuất cơ chế khai thác, quản lý theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch (báo cáo Thủ tướng trong tháng 7).

Tài sản của các bộ ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.

Thủ tướng đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Hà Nội về quỹ đất và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang. Các địa phương có đô thị lớn chủ động nghiên cứu kinh nghiệm của Hà Nội, để sớm nhân rộng mô hình, triển khai ở các địa phương.

Có thể thấy, định hướng phát triển nhà ở cho thuê đang được đặt vào vị trí trung tâm trong chiến lược cân bằng lại thị trường bất động sản và bảo đảm an sinh đô thị. Việc Chính phủ yêu cầu xây dựng cơ chế riêng, rà soát quỹ đất, hoàn thiện tiêu chuẩn pháp lý và thúc đẩy khởi công ngay trong thời gian ngắn cho thấy quyết tâm chuyển từ tư duy “sở hữu nhà ở” sang mở rộng cơ hội “tiếp cận chỗ ở” cho số đông người dân.

Theo các chuyên gia, nếu được triển khai đồng bộ, đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực nhà ở tại các đô thị lớn như Hà Nội, mà còn mở ra hướng phát triển bền vững hơn cho thị trường bất động sản, gắn nhu cầu thực với quy hoạch đô thị, lao động và hạ tầng xã hội trong dài hạn.

Vi Anh