Chứng khoán

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo lượng dự trữ dầu toàn cầu có thể giảm xuống “mức nguy hiểm” trước khi bước vào giai đoạn nhu cầu cao điểm của mùa hè, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và gây gián đoạn nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng thế giới.

Dự trữ dầu toàn cầu có nguy cơ lao dốc

Phát biểu tại Hội nghị Dầu khí Trung Đông của S&P Global Energy ở London hôm thứ Ba, ông Toril Bosoni, người đứng đầu bộ phận công nghiệp và thị trường dầu mỏ của IEA, cho biết lượng dầu dự trữ toàn cầu đang tiếp tục suy giảm với tốc độ đáng lo ngại.

“Chúng tôi nhận thấy lượng dự trữ tiếp tục giảm trong suốt mùa hè và có khả năng hoặc rất có thể chúng ta sẽ đạt đến mức thấp kỷ lục, ngay trước thời điểm nhu cầu cao điểm mùa hè”, ông Bosoni nhận định.

Theo Reuters, ông Bosoni cũng cho biết ngay cả khi các bên đạt được thỏa thuận hòa bình ngay lập tức, việc khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz có thể mất từ 6-8 tháng.

Xung đột tại Trung Đông hiện đã bước sang tháng thứ tư và đang làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu. Xung đột khiến sản lượng dầu thô tại Trung Đông bị gián đoạn, trong khi eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới gần như bị đóng cửa trên thực tế.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung đã buộc nhiều quốc gia phải đẩy mạnh sử dụng lượng dầu dự trữ chiến lược. Trong khi đó, thiệt hại về nguồn cung tại khu vực Vịnh Ba Tư tiếp tục ở mức nghiêm trọng. Theo báo cáo của IEA, tính đến tháng trước, sản lượng dầu tại các quốc gia vùng Vịnh bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đã giảm 14,4 triệu thùng/ngày so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát.

Điều này làm gia tăng lo ngại rằng thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực nguồn cung trong nhiều tháng tới, ngay cả trong kịch bản xung đột được giải quyết bằng các thỏa thuận ngoại giao.

Về diễn biến giá, rạng sáng ngày 3/6 lúc 6h35 trên Trading Economics và Oilprice, giá dầu thế giới ghi nhận mức tăng mạnh. Dầu WTI giao dịch ở 95,58 USD/thùng, tăng 3,4 USD, tương đương gần 3,7% so với ngày trước đó.

Việt Nam tăng cường tự chủ năng lượng

Có thể thấy an ninh năng lượng không còn là câu chuyện riêng của các quốc gia sản xuất dầu mỏ, mà đã trở thành vấn đề chiến lược đối với mọi nền kinh tế. Bài toán tự chủ năng lượng đang được nhiều quốc gia đặt lên hàng đầu như một yếu tố bảo đảm ổn định kinh tế và an ninh quốc gia.

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đó. Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối, kinh doanh trên toàn quốc, thay thế cho xăng truyền thống. Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học được cho là xu thế toàn cầu và cũng phù hợp với điều kiện thực tiễn của nước ta.

Chia sẻ tại một toạ đàm mới đây, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết hiện Việt Nam tự chủ được khoảng 70% nhu cầu xăng dầu thông qua hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất. Tuy nhiên, mức độ tự chủ này vẫn chưa thực sự vững chắc bởi nhà máy Nghi Sơn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ khu vực Vùng Vịnh, trong khi chỉ Dung Quất sử dụng dầu do Việt Nam khai thác.

Theo ông, những biến động tại Trung Đông thời gian qua đã cho thấy rõ rủi ro của việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu khi nguồn cung bị gián đoạn và giá dầu tăng mạnh. Vì vậy, mục tiêu của quá trình chuyển đổi năng lượng là nâng cao tính chủ động, từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng và thị trường bên ngoài.

Ông Bảo nhấn mạnh, nếu xăng E10 được sử dụng rộng rãi, Việt Nam có thể giảm khoảng 10% lượng xăng có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch. Trong tương lai, nếu tiếp tục phát triển nhiên liệu sinh học cho dầu diesel với các tỷ lệ pha trộn cao hơn như nhiều nước trong khu vực đang áp dụng, mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch có thể tiếp tục giảm thêm đáng kể.

“Cứ tăng thêm 10% nhiên liệu sinh học là chúng ta giảm thêm được 10% sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Đây là con số rất có ý nghĩa đối với an ninh năng lượng quốc gia”, ông Bảo nói, đồng thời cho rằng quá trình chuyển đổi này không chỉ giúp bảo đảm an ninh năng lượng mà còn góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Còn theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, Ấn Độ là một ví dụ đáng để Việt Nam nghiên cứu khi xây dựng chiến lược tự chủ năng lượng. Dù không có nhiều tài nguyên dầu mỏ và khởi động chương trình nhiên liệu sinh học muộn hơn nhiều quốc gia, Ấn Độ đã phát triển rất nhanh, từ xăng E10 lên E20 và tiếp tục quyết định nâng lên E30 nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Ông cho rằng Ấn Độ với điều kiện khí hậu nóng ẩm tương đồng Việt Nam, những lo ngại về vấn đề kỹ thuật như hút ẩm hay tách pha khi sử dụng xăng sinh học cũng đã được kiểm chứng và không trở thành rào cản lớn trong thực tế.

“Ấn Độ cho thấy nhiên liệu sinh học không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là giải pháp chiến lược cho tự chủ năng lượng”, ông Tuấn nhận định. Trong bối cảnh Việt Nam cần đa dạng hóa các nguồn năng lượng, song song với phát triển xe điện và tiếp tục sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giai đoạn chuyển tiếp, nhiên liệu sinh học có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu, đồng thời hạn chế tác động môi trường từ nhiên liệu hóa thạch.

Thực tế, khi xăng E10 chính thức được triển khai trên toàn quốc, một trong những băn khoăn lớn nhất của người dân là liệu loại nhiên liệu này có ảnh hưởng đến động cơ xe hay không. Theo các cơ quan quản lý và nhiều hãng sản xuất ô tô, xe máy, phần lớn các dòng xe đang lưu hành hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 bình thường nếu được bảo dưỡng đúng cách.

Tuy nhiên, người sử dụng vẫn nên bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu, tránh để xe không hoạt động trong thời gian dài và kiểm tra lượng nhiên liệu còn tồn trong bình đối với các phương tiện ít sử dụng. Trong trường hợp phát hiện nhiên liệu có dấu hiệu bất thường hoặc xe vận hành không ổn định, người dân nên ngừng sử dụng, thông báo cho đơn vị cung cấp nhiên liệu hoặc cơ quan chức năng, đồng thời đưa xe đến cơ sở kỹ thuật uy tín để kiểm tra và xử lý kịp thời.

Cổ phiếu dầu khí phân hoá

Trên thị trường chứng khoán, sự biến động của giá dầu thô và đứt gãy cung ứng không tác động đồng nhất lên chuỗi giá trị dầu khí, tạo ra sự phân hóa về tiềm năng lợi nhuận của các cổ phiếu thuộc nhóm ngành này.

Theo ACBS đánh giá, triển vọng của các doanh nghiệp hạ nguồn vẫn đối mặt với không ít thách thức do chịu tác động trực tiếp từ biến động giá dầu thế giới và rủi ro nguồn cung. Tuy nhiên, cổ phiếu BSR của CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn vẫn được xem là điểm sáng đáng chú ý, khi biên lợi nhuận lọc dầu được kỳ vọng tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2026.

ACBS dự báo, BSR có thể đạt doanh thu khoảng 177.813 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 12.416 tỷ đồng trong năm 2026, tương ứng tăng 26% và 139% so với năm trước. Kết quả này được hỗ trợ bởi hoạt động sản xuất ổn định cùng điều kiện kinh doanh thuận lợi hơn.

Hiện BSR đã chủ động chuẩn bị đủ nguồn dầu thô để duy trì vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất với công suất cao đến tháng 7/2026. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đang đẩy nhanh dự án nâng cấp và mở rộng nhà máy, với mục tiêu nâng công suất từ 148.000 thùng/ngày lên 171.000 thùng/ngày vào cuối năm 2028, qua đó tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Ở mảng phân phối xăng dầu, ACBS tiếp tục duy trì quan điểm tích cực đối với Petrolimex (PLX) và PV Oil (OIL). Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước được dự báo tăng khoảng 7-8% mỗi năm. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng kinh doanh nhiên liệu sinh học và phát triển hệ sinh thái dịch vụ tại các tuyến cao tốc nhằm gia tăng doanh thu và cải thiện hiệu quả hoạt động.

"Dù vậy, rủi ro lớn nhất đối với PLX cũng như toàn bộ nhóm phân phối vẫn là biến động mạnh của giá dầu thế giới, có thể làm gia tăng chi phí nhập hàng hoặc phát sinh các khoản dự phòng tồn kho, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh trong ngắn hạn", ACBS nhận định.

Diễm Ngọc