Nghiên cứu - Trao đổi
Sửa Luật Bưu chính: Cần cụ thể một số nội dung được đề xuất
Để đảm bảo tính khả thi, thống nhất, tránh chồng chéo pháp luật trong quá trình áp dụng, thực thi, góp ý xây dựng, hoàn thiện Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), không ý kiến cho rằng, cần cụ thể một số nội dung được đề xuất.
Theo đó, Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) được xây dựng gồm 09 Chương với 62 Điều với 04 nhóm chính sách. Cụ thể, Dự thảo bổ sung trách nhiệm định danh người gửi, bảo vệ dữ liệu bưu chính, quản lý chất lượng dịch vụ, hạch toán riêng đối với dịch vụ COD và cung cấp thông tin phục vụ quản lý Nhà nước.
Bên cạnh đó, bổ sung quy định định danh và truy vết bưu gửi. Mỗi bưu phẩm gửi được gắn với một mã định danh duy nhất, gắn với thông tin người gửi nhằm bảo đảm khả năng theo dõi, truy vết trong toàn bộ quá trình cung ứng dịch vụ bưu chính.
Quy định cơ chế kết nối, cung cấp, khai thác dữ liệu giữa doanh nghiệp bưu chính với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc tiếp cận, sử dụng dữ liệu và xử lý các vụ việc mất an toàn, an ninh bưu chính.
Bổ sung quy định về quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro; bảo đảm an toàn, an ninh trong toàn bộ quá trình chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát bưu gửi…
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) chuyển sang quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro dựa trên cơ sở thông tin người gửi, đặc điểm bưu gửi, hành trình vận chuyển và các dấu hiệu rủi ro phát sinh trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Đây là cách tiếp cận hiện đại, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và tạo thuận lợi cho sự phát triển của thị trường bưu chính…
Nhất trí về sự cần thiết phải sửa đổi Luật Bưu chính, tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi, thống nhất, tránh chồng chéo pháp luật trong quá trình áp dụng, thực thi, góp ý xây dựng, hoàn thiện Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), không ý kiến cho rằng, cần cụ thể một số nội dung được đề xuất
Tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi), đại diện Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam cho rằng, cơ quan chủ trì soạn thảo xây dựng các điều luật tương đối đầy đủ, tuy nhiên, có những điều khoản cần xây dựng cụ thể hơn.
Theo vị này, quy định “doanh nghiệp bưu chính không phải bồi thường nếu bưu gửi đã được phát và người nhận không có ý kiến khi nhận bưu gửi” nên sửa đổi theo hướng “cho phép người nhận có một khoảng thời gian hợp lý (ví dụ: 24 - 48 giờ) để phản hồi nếu bưu gửi có hư hỏng bên trong mà không thể phát hiện bằng mắt thường lúc nhận. Bởi thực tế, nhiều bưu gửi không cho phép “đồng kiểm” hoặc người tiêu dùng nhận qua tủ khóa (điểm phục vụ không có người trực tiếp).
Bên cạnh đó, góp ý về giới hạn bồi thường, đại diện Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam đề xuất, bổ sung điều khoản ngoại lệ theo hướng: Giới hạn trách nhiệm bồi thường sẽ không được áp dụng nếu thiệt hại xảy ra do lỗi cố ý hoặc gian lận của doanh nghiệp bưu chính (ví dụ: nhân viên cố tình chiếm đoạt, trộm cắp bưu gửi - vốn là hành vi bị cấm tại Điều 8). Khi có yếu tố lỗi cố ý, người tiêu dùng phải được bồi thường 100% giá trị thiệt hại thực tế. Về Giải quyết khiếu nại, tranh chấp, cần có cơ chế rõ ràng hơn để người tiêu dùng không bị kéo dài thời gian khi có sự cố.
Về Bảo vệ dữ liệu cá nhân, vị này cũng đề xuất, cần bổ sung rõ “Quyền được yêu cầu xóa dữ liệu” của người tiêu dùng. Cụ thể, sau khi bưu gửi đã được phát thành công và hết thời hạn khiếu nại (hoặc thời hạn lưu trữ bắt buộc theo luật định), người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp bưu chính ẩn hoặc xóa bỏ các thông tin nhạy cảm (số điện thoại, địa chỉ nhà riêng) trên hệ thống tra cứu công cộng để tránh bị lợi dụng cho mục đích quảng cáo hoặc lừa đảo…
Liên quan đến quy định về giải quyết khiếu nại, tranh chấp (Điều 56 Dự thảo Luật), tham gia góp ý, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia đề nghị bổ sung khoản 5, Điều 56 theo hướng, “5. Trường hợp khiếu nại, tranh chấp liên quan đến giá dịch vụ, phụ phí, khối lượng, kích thước, khối lượng quy đổi, phát hàng thu tiền, hoàn trả, mất, hư hỏng, chậm trễ hoặc bồi thường thiệt hại, doanh nghiệp bưu chính có trách nhiệm cung cấp cho người sử dụng dịch vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền thông tin, dữ liệu, chứng từ, kết quả đo, chứng cứ điện tử giao nhận, dữ liệu truy vết bưu gửi và tài liệu kỹ thuật có liên quan theo thỏa thuận cung cấp dịch vụ hoặc theo quy định của pháp luật”.
Lý giải cho góp ý đã nêu, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia cho rằng, Điều 56 cho phép khiếu nại về giá cước, chất lượng, mất, hư hỏng, chậm trễ nhưng chưa quy định doanh nghiệp phải cung cấp dữ liệu đo lường, chứng cứ giao nhận, dữ liệu truy vết khi có tranh chấp. Nếu không bổ sung, các quy định về đo lường sẽ khó phát huy hiệu lực trong giải quyết khiếu nại.
Cùng với các nội dung đã nêu, tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), một số ý kiến cũng đề nghị, làm rõ ranh giới giữa dịch vụ bưu chính và dịch vụ logistics, bởi thực tiễn hiện nay nhiều doanh nghiệp hoạt động tích hợp đa dịch vụ, nếu không quy định rõ sẽ dẫn đến chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra và áp dụng pháp luật.