Nghiên cứu - Trao đổi
Sửa Luật Bưu chính: Cần làm rõ chính sách phát triển “bưu chính xanh”
Đánh giá cao định hướng chính sách được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, để đảm bảo tính đồng bộ, góp ý sửa Luật Bưu chính, một số ý kiến cho rằng, cần làm rõ chính sách về phát triển “bưu chính xanh”.
Nhằm khắc phục được những hạn chế của Luật Bưu chính năm 2010, mở rộng phạm vi dịch vụ bưu chính theo cách tiếp cận mới, Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) được xây dựng với bố cục gồm 08 Chương và 51 Điều làm rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Bưu chính và phân định với hoạt động vận tải, kho bãi, các hoạt động logistics khác, nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ giao hàng nội bộ. Phản ánh đầy đủ thực tiễn cung cấp dịch vụ bưu chính trong bối cảnh phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số; luật hóa quan điểm “bưu chính là hạ tầng thiết yếu của quốc gia” và “mạng bưu chính là trung tâm của chính sách quản lý bưu chính” trong giai đoạn mới.
Theo đó, Dự thảo Luật (sửa đổi) đã bổ sung khái niệm doanh nghiệp bưu chính vận hành mạng bưu chính và doanh nghiệp bưu chính không vận hành mạng bưu chính nhằm phản ánh đúng thực tiễn phát triển của thị trường bưu chính và chuyển từ tư duy quản lý chủ yếu dựa trên doanh nghiệp sang quản lý dựa trên mạng bưu chính.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng bổ sung các quyền ưu tiên đối với doanh nghiệp bưu chính vận hành mạng bưu chính trên quan điểm mạng bưu chính là hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số.
Không chỉ có vậy, tại Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), cơ quan soạn thảo cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính toàn diện và triệt để thông qua việc chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trong hoạt động bưu chính.
Đánh giá cao định hướng chính sách được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, để đảm bảo tính đồng bộ, góp ý sửa Luật Bưu chính, một số ý kiến cho rằng, cần làm rõ chính sách về phát triển “bưu chính xanh”.
Góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi) tại Phiên họp thẩm tra sơ bộ Dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) mới đây, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi cho rằng, các quy định về bồi thường thiệt hại tại Điều 17 và Điều 46 Dự thảo hiện còn chưa nhất quán và cần được rà soát kỹ lưỡng.
Để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, Dự thảo cần làm rõ việc áp dụng mức bồi thường sẽ theo thỏa thuận dân sự, theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hay xây dựng một khung cơ chế đặc thù riêng cho ngành bưu chính.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, điều này sẽ giúp tránh chồng chéo với Bộ luật Dân sự và tạo sự minh bạch trong việc thực hiện các hợp đồng mẫu.
Bên cạnh đó, liên quan đến chính sách phát triển “bưu chính xanh”, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi cho biết, dù Dự thảo đã đề cập đến chính sách này tại khoản 8, Điều 4, nhưng các quy định chi tiết để thực thi vẫn còn mờ nhạt.
“Trong bối cảnh ngành bưu chính đang sử dụng lượng bao bì khổng lồ, việc thiếu cơ chế đặc thù hoặc dẫn chiếu chưa rõ ràng tới Luật Bảo vệ môi trường sẽ gây khó khăn cho việc triển khai. Do đó, cơ quan soạn thảo cần lưu ý tính đặc thù của ngành và bổ sung các điều khoản cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững”, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi đề xuất.
Ngoài ra, liên quan đến quy định về cơ chế tài chính cho dịch vụ bưu chính công ích, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi nhấn mạnh, cần quy định rõ về vấn đề này, đặc biệt là tại khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
“Cần có một bản đánh giá tác động sâu sắc về mặt ngân sách trong thời gian tới. Ban soạn thảo cần làm rõ: Mức chi ngân sách hàng năm cho các hoạt động công ích là bao nhiêu? Khả năng bù đắp chi phí từ hoạt động kinh doanh bưu chính khác như thế nào? Lộ trình hiện đại hóa các dịch vụ này ra sao?”, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi chia sẻ.
Bên cạnh những vấn đề đã nêu, cho ý kiến thẩm tra sơ bộ Dự thảo Luật (sửa đổi), Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng đề nghị, cần nghiên cứu làm rõ hoạt động bưu chính với các hoạt động giao dịch thương mại điện tử (giao hàng nhanh, giao hàng tiết kiệm), dịch vụ vận chuyển hàng hóa, dịch vụ logistics khác (kho bãi, lưu giữ hàng hóa, xử lý hàng hóa và đóng gói, quản lý chuỗi cung ứng và phân phối…) để tránh bị lạm dụng cho các mục đích xấu, bảo đảm quyền lựa chọn, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cạnh tranh lành mạnh với các hoạt động giao hàng, vận chuyển và thương mại hàng hóa.