Sửa Luật Điện lực: Cần cụ thể hóa cơ chế bù đắp chi phí điện

Như đã thông tin, Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) được xây dựng với bố cục gồm 3 điều, trong đó, kế thừa và có sửa đổi chủ yếu 27 điều, bãi bỏ 3 điều; bổ sung, thay thế, bãi bỏ một số từ, cụm từ, điểm, khoản của một số điều để bảo đảm thống nhất.

Các nội dung trọng tâm của dự thảo luật gồm: Đơn giản hóa thủ tục đầu tư dự án điện lực; bổ sung cơ chế đầu tư lưới điện truyền tải theo phương thức đối tác công tư; hoàn thiện chính sách phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới, điện gió ngoài khơi và điện rác.

Việc sửa đổi luật lần này nhằm thể chế hóa chủ trương mới về an ninh năng lượng; tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch, đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giá và thị trường điện nhằm khai thông điểm nghẽn thể chế đang ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển nguồn điện, lưới điện và bảo đảm an ninh cung cấp điện; đồng thời bảo đảm giá điện hợp lý, công khai, minh bạch.

Để giá điện phản ánh sát diễn biến thực tế của thị trường, không ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp, góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), không ít ý kiến đề nghị, cần cụ thể hóa cơ chế bù đắp chi phí điện.

Liên quan đến vấn đề này, tham gia góp ý dự thảo luật, đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ đề nghị cụ thể hóa cơ chế bù đắp chi phí điện trong trường hợp giá bán điện chưa thể điều chỉnh kịp thời vì mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.

Theo đại biểu, dự thảo cần làm rõ nguồn lực, phương thức và thời hạn bù đắp chi phí; đồng thời quy định cơ chế kiểm tra, giám sát, công khai thông tin và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

“Điều này vừa góp phần bảo đảm an toàn tài chính cho doanh nghiệp điện lực, vừa giúp người tiêu dùng và nhà đầu tư có cơ sở dự báo rõ ràng, hạn chế nguy cơ phát sinh nghĩa vụ tài chính thiếu minh bạch”, đại biểu bày tỏ.

Bên cạnh đó, đối với cơ chế chia sẻ rủi ro trong các dự án điện, đại biểu đề nghị xác định cụ thể phạm vi, nguyên tắc, mức độ phân bổ và trách nhiệm của Nhà nước, bên mua điện và nhà đầu tư trong từng trường hợp.

Còn theo đại biểu Nguyễn Văn An, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, thực tiễn cho thấy, cơ chế giá điện hiện nay vẫn còn một số bất cập. Theo đó, giá điện chưa phản ánh kịp thời những biến động của chi phí đầu vào, cơ chế phân bổ rủi ro trong các hợp đồng mua bán điện dài hạn chưa đủ rõ ràng, gây khó khăn cho việc phân bổ vốn đối với một số dự án điện có quy mô lớn, nhất là điện khí lỏng và điện gió ngoài khơi.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, thể chế hoá rõ hơn nguyên tắc giá điện vận hành theo cơ chế thị trường, đồng thời có sự điều tiết của Nhà nước.

Theo đại biểu, trong trường hợp Nhà nước cần điều tiết giá điện để thực hiện các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, cần làm rõ cơ chế xử lý phần chi phí hợp lý, hợp lệ và chưa được thu hồi do giá điện chưa kịp điều chỉnh, đồng thời quy định cụ thể nguồn bù đắp và phương thức xử lý, trách nhiệm của các bên liên quan, đảm bảo công khai, minh bạch, khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, cần xác định rõ lộ trình giảm dần, tiến tới xóa bỏ việc bù chéo giá điện phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng chi trả của người dân, doanh nghiệp, tránh gây ra những tác động đột ngột ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh và đời sống của Nhân dân.

Ngoài những nội dung đã nêu, góp ý về giá hợp đồng mua bán điện, không ít ý kiến cũng đề nghị làm rõ chi phí nào được tính vào giá, rủi ro nào nhà đầu tư phải tự chịu và rủi ro nào được phép phân bổ vào giá điện. Chi phí được tính phải cần thiết, hợp lý, hợp lệ và có cơ chế kiểm tra; chi phí phát sinh từ quyết định đầu tư không hợp lý, quản trị kém hoặc lỗi chủ quan của doanh nghiệp không nên mặc nhiên chuyển sang người mua điện.

Các ý kiến cho rằng, cơ chế giá cần đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư, đủ minh bạch để kiểm soát chi phí và đủ công bằng để bảo vệ người sử dụng điện.