Khoá học làm giàu, lời rao bạc tỷ

Chưa biết học xong có giàu hay không, nhưng chỉ cần đăng ký một chương trình đào tạo kinh doanh đang gây xôn xao mạng xã hội, người học đã được quảng bá là tiết kiệm gần 1,2 tỷ đồng.

Bảng giá lan truyền trên mạng liệt kê 24 khóa học, 12 buổi tư vấn riêng, chương trình đào tạo nhân viên và những tài liệu được giới thiệu là đặc biệt. Tổng giá trị được công bố lên tới 1,488 tỷ đồng, nhưng mức giá ưu đãi chỉ còn 300 triệu đồng nếu đăng ký ngay.

Mức giảm gần 80% khiến cộng đồng mạng bàn tán. Có người hài hước rằng, chưa cần bước vào lớp, học viên đã được chứng kiến một bài học về nghệ thuật bán hàng. Nhưng đằng sau những lời đùa vui là câu hỏi đáng suy ngẫm: Người mua đang trả tiền cho kiến thức hay cho hy vọng đổi đời?

Một chiếc ô tô giá tiền tỷ còn có thể kiểm tra động cơ, trang thiết bị và chất lượng vận hành. Còn với khóa học được giới thiệu trị giá gần 1,5 tỷ đồng, người mua lấy gì để kiểm chứng? Đáng nói, chỉ sau một lời chào mời, giá trị ấy đã giảm hơn một tỷ đồng. Phần chênh lệch khổng lồ này được xác định trên cơ sở nào, hay chỉ nhằm khiến người học tin rằng mình vừa nắm được cơ hội hiếm có?

Giữa lúc dư luận xôn xao về những khóa học làm giàu đắt đỏ, cơ quan công an đã cảnh báo nguy cơ lợi dụng hoạt động đào tạo kinh doanh để quảng cáo sai sự thật, lôi kéo người tham gia các mô hình thiếu minh bạch, thậm chí lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Những chiếc “bẫy” hào nhoáng

Không ai muốn kinh doanh mãi mà chẳng thấy lợi nhuận. Người khởi nghiệp mong tìm được hướng đi đúng, chủ doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường, còn người đang chật vật với cơm áo luôn hy vọng có cơ hội thay đổi cuộc sống.

Khát vọng ấy khiến những lời giới thiệu về bí quyết thành công trở nên hấp dẫn. Trên mạng xã hội, hình ảnh những người tự nhận là chuyên gia kinh doanh, nhà đầu tư thành đạt xuất hiện cùng những câu chuyện kiếm tiền, thay đổi tư duy, làm chủ tài chính. Không ít chương trình còn quảng bá phương pháp giúp người học bứt phá doanh thu, tạo nguồn thu nhập đáng mơ ước.

Có những buổi hội thảo mở cửa miễn phí, người tham gia được nghe chuyện khởi nghiệp, chứng kiến hình ảnh thành công và tiếp cận các phương pháp kinh doanh mới. Sau đó là lời mời đăng ký chương trình chuyên biệt với mức phí vài triệu đồng. Những khóa đào tạo cao cấp, tư vấn riêng lại có giá hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.

Mỗi lần nâng cấp, người học được hứa hẹn tiếp cận những kiến thức giá trị hơn. Khi cơ hội được giới thiệu là chỉ dành cho người đăng ký ngay, sự hào hứng đôi khi lấn át cả việc cân nhắc số tiền phải bỏ ra.

Cơ quan công an đã cảnh báo, các đối tượng có thể sử dụng hình ảnh thành công, danh xưng chuyên gia, những câu chuyện làm giàu hoặc phản hồi được dàn dựng để tạo lòng tin. Những lời hứa về thu nhập vượt trội, cơ hội đổi đời nhanh chóng dễ đánh trúng tâm lý muốn thành công của người nghe, khiến họ đưa ra quyết định khi chưa tìm hiểu đầy đủ.

Đáng lo hơn, sau những khóa học hoặc hội thảo truyền cảm hứng, người tham gia có thể tiếp tục được mời góp vốn, đầu tư vào những dự án kinh doanh với lời hứa lợi nhuận hấp dẫn. Khi ấy, khoản tiền có nguy cơ mất đi không còn dừng ở học phí.

Những vụ án liên quan hoạt động quảng bá cơ hội kiếm tiền từng cho thấy sức hấp dẫn của hình ảnh thành công có thể bị lợi dụng ra sao.

Đối tượng Phạm Tuấn từng được biết đến với những nội dung hướng dẫn giới trẻ kiếm tiền qua mạng xã hội, sở hữu hàng triệu người theo dõi trên TikTok, YouTube. Người này bị điều tra liên quan đường dây lừa đảo đầu tư tiền điện tử Bitcoin Defi. Thông tin điều tra ban đầu cho thấy Tuấn cùng một số cá nhân tham gia tổ chức các sự kiện quảng bá nhằm thu hút người đầu tư.

Còn Phó Đức Nam (tức Mr Pips) từng gây chú ý bằng hình ảnh xe sang, tiền bạc và cuộc sống xa hoa. Những video khoe lợi nhuận, hội thảo và hoạt động giới thiệu đầu tư được sử dụng để thu hút người tham gia các sàn giao dịch liên quan vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Những chiếc xe sang, tài khoản triệu người theo dõi hay câu chuyện kiếm tiền bạc tỷ có thể tạo nên sức hút rất lớn. Nhưng khi sự ngưỡng mộ biến thành niềm tin mù quáng, người ta dễ quên mất câu hỏi quan trọng nhất: Tiền của mình sẽ đi đâu?

Các vụ việc trên cũng cho thấy một nguy cơ đáng cảnh giác: Khi hình ảnh thành công được sử dụng để thuyết phục người khác bỏ tiền, ranh giới giữa truyền cảm hứng và dẫn dụ tài chính có thể trở nên mong manh.

Lời hứa có phải trả giá?

Bình luận về hiện tượng này, Luật sư Nguyễn Đức Biên – Giám đốc Công ty Luật TNHH Đại La (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, điều đáng lo trong hoạt động quảng bá một số khóa học làm giàu là cách khai thác tâm lý muốn thành công nhanh chóng của người tham gia.

Những buổi hội thảo truyền cảm hứng, hình ảnh giàu sang và câu chuyện đổi đời có thể khiến người nghe tin rằng mình đang đứng trước cơ hội hiếm có. Khi sự hào hứng được đẩy lên cao, lời mời đăng ký chương trình chuyên sâu cùng ưu đãi chỉ có trong ngày dễ khiến họ quyết định chi tiền mà chưa kịp tìm hiểu đầy đủ.

Theo luật sư, việc tổ chức hội thảo miễn phí, bán khóa học nâng cao hay cung cấp dịch vụ tư vấn là hoạt động kinh doanh bình thường. Nhưng nếu người tổ chức liên tục tạo cảm giác người học chưa thể thành công vì còn thiếu một bí quyết đặc biệt, rồi thúc đẩy họ đăng ký những chương trình ngày càng đắt đỏ, cần xem xét kỹ tính trung thực của thông tin quảng bá.

Đặc biệt, với chương trình được giới thiệu có giá trị gần 1,5 tỷ đồng nhưng giảm còn 300 triệu đồng đang gây xôn xao mạng xã hội, luật sư cho rằng cần làm rõ căn cứ xác định giá trị từng hạng mục, nội dung thực tế của khóa học và những quyền lợi mà học viên được hưởng. Một mức giảm giá gây ấn tượng không thể thay thế bằng chứng về chất lượng dịch vụ.

Luật sư Nguyễn Đức Biên phân tích, pháp luật bảo vệ quyền kinh doanh dịch vụ đào tạo nhưng cũng đặt ra trách nhiệm về tính trung thực của thông tin quảng cáo. Nếu sử dụng những lời hứa làm giàu nhanh, cam kết thu nhập hoặc kết quả kinh doanh thiếu căn cứ để khiến khách hàng hiểu sai về hiệu quả chương trình, bên cung cấp dịch vụ có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Đáng chú ý, khi phát sinh tranh chấp, nội dung quảng cáo, hợp đồng, chứng từ thanh toán và những cam kết của đơn vị tổ chức là căn cứ quan trọng để xác định quyền lợi của học viên. Trường hợp có thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, cơ quan có thẩm quyền cần xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Với cảnh báo của cơ quan công an, luật sư cho rằng cần tăng cường kiểm tra những chương trình đào tạo sử dụng cam kết thu nhập, lợi nhuận thiếu căn cứ hoặc mức giảm giá bất thường để thu hút khách hàng. Việc kiểm tra cần xem xét cả quá trình tư vấn, chào bán, giao kết hợp đồng và những hoạt động đầu tư được giới thiệu sau khóa học, thay vì chỉ căn cứ vào nội dung quảng cáo công khai.

Cùng với đó, đơn vị tổ chức phải minh bạch nội dung giảng dạy, năng lực người đào tạo, học phí, điều kiện hoàn tiền và trách nhiệm khi không thực hiện đúng thỏa thuận. Không thể để những lời hứa được sử dụng để thu tiền, nhưng khi phát sinh tranh chấp lại trở thành những phát biểu không có giá trị ràng buộc.

Theo luật sư, kiến thức có thể giúp người học kinh doanh tốt hơn, nhưng không có khóa học nào bảo đảm tất cả học viên đều trở nên giàu có. Thành công vẫn cần năng lực, kinh nghiệm và sự tỉnh táo trước những cơ hội được giới thiệu quá hấp dẫn.

“Sau những tràng vỗ tay trong hội trường, người đứng trên sân khấu có thể đã thu được học phí. Còn người ngồi dưới, hành trình làm giàu đôi khi mới bắt đầu bằng một khoản tiền phải trả”, Luật sư Nguyễn Đức Biên nói.