Nâng năng lực cung ứng và giải pháp vốn cho doanh nghiệp

Đây là một trong những nội dung được ông Bùi Trung Nghĩa - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc Hội thảo “Kết nối cơ hội đơn hàng - Nâng năng lực cung ứng và giải pháp vốn cho doanh nghiệp” do VCCI phối hợp với BIDV tổ chức.

Nâng cao năng lực, nắm bắt cơ hội thị trường

Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa cho biết: Tính đến tháng 10/2026, Việt Nam đã tham gia 18 hiệp định thương mại tự do với hầu hết những khu vực kinh tế phát triển. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cùng với đó, hoạt động sản xuất công nghiệp và chế biến, chế tạo Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đang có những chuyển biến tích cực, tạo thêm cơ hội thị trường cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cơ hội thị trường không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận được đơn hàng. Đặc biệt, có sự khác biệt lớn giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài - lực lượng hiện nay tạo ra hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa, Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 của VCCI chỉ ra, có 60,2% doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng; riêng ngành công nghiệp chế tạo, tỷ lệ này là 64,4%. Về vốn, hơn 75% doanh nghiệp cho biết không thể vay nếu thiếu tài sản bảo đảm; hơn 93% khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm, cao hơn mức trung bình toàn cầu (68,3%).

Thực tế cho thấy, không có đơn hàng doanh nghiệp khó duy trì công suất và giá thành hợp lý; thiếu vốn doanh nghiệp khó đổi mới công nghệ, máy móc thiết bị để nâng cấp năng lực cung ứng. Có thể nói, những khó khăn, hạn chế về quy mô, về vốn, công nghệ, chi phí sản xuất và khả năng kết nối với các doanh nghiệp FDI là rất phổ biến trong phần lớn các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ hiện nay.

Ngoài ra, việc đáp ứng và tuân thủ các tiêu chuẩn về phát triển bền vững xoay quanh các vấn đề môi trường, lao động và quản trị cùng các yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng theo hướng bền vững đã trở thành điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp ngành công nghiệp có thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với sứ mệnh đại diện và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp phát triển, ông Bùi Trung Nghĩa khẳng định: VCCI luôn đồng hành với doanh nghiệp trong việc tập hợp phản ánh, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp tới cơ quan quản lý để tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp. Đặc biệt, trong các vấn đề tiếp cận vốn, công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn hiện nay…

Hội thảo “Kết nối cơ hội đơn hàng - Nâng năng lực cung ứng và giải pháp vốn cho doanh nghiệp” do VCCI tổ chức trong khuôn khổ dự án ngân sách nhà nước "Nâng cao năng lực và tăng cường kết nối các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam". Hội thảo nhằm cung cấp thông tin cho các doanh nghiệp về những xu hướng thị trường, cách thức và kinh nghiệm cụ thể để doanh nghiệp có thể nắm bắt các cơ hội thị trường. Bên cạnh đó là các giải pháp về vốn, tín dụng từ khu vực ngân hàng… và nâng cao năng lực quản trị bằng việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc.

Trên cơ sở đó, hỗ trợ các doanh nghiệp xác định rõ hơn yêu cầu của thị trường, những năng lực cần tiếp tục được xây dựng, củng cố cùng các giải pháp về vốn cho kế hoạch sản xuất, kinh doanh của mình.

Doanh nghiệp chuyển mình thích ứng giai đoạn mới

Từ góc độ nghiên cứu chiến lược, ông Trịnh Quốc Vinh - Phó Trưởng ban Hợp tác quốc tế, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) cho biết: Bức tranh thương mại quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu đang thay đổi. Các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ chịu sự cạnh tranh về giá thành hay năng suất đơn thuần, mà đang đối mặt với những hàng rào kỹ thuật thế hệ mới như cơ chế CBAM, quy định chống mất rừng EUDR của EU…

Trong khi đó, tại thị trường nội địa, Nghị định số 384/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chặt chẽ về xác định xuất xứ hàng hóa Việt Nam. "Hộ chiếu xanh" và "truy xuất nguồn gốc dữ liệu số" vì thế đã trở thành điều kiện tiên quyết chứ không còn là sự lựa chọn mang tính khuyến khích.

Trước những yêu cầu mới của thị trường, hệ thống thể chế công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam đang hoàn thiện mang tính đột phá với nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Đó là, hỗ trợ tài chính trực tiếp với định mức nâng cao, nhất là với các hoạt động R&D, đầu tư máy móc thiết bị thử nghiệm, bản quyền phần mềm… Đối tượng thụ hưởng chính sách được mở rộng, thủ tục hành chính được phân cấp mạnh mẽ cho địa phương giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết hồ sơ.

Ông Trịnh Quốc Vinh cho rằng, doanh nghiệp cần chủ động rà soát năng lực sản xuất của mình so với Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển, chuẩn hóa hồ sơ pháp lý cơ sở để sẵn sàng đăng ký đề án thụ hưởng hỗ trợ. Bên cạnh đó, chuyển đổi sang mô hình kinh doanh bền vững để tiếp cận các ưu tiên trong mặt bằng sản xuất và các gói tài chính xanh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Kiên - Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn CNCTech chia sẻ các cơ hội cho doanh nghiệp Việt trong xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng đang diễn ra. Đó là, nội địa hóa cho làn sóng FDI mới khi các nhà máy điện tử, bán dẫn, sản xuất ô tô vừa đầu tư cần linh kiện cơ khí, khuôn mẫu, nhựa kỹ thuật, bao bì, bảo trì ngay tại Việt Nam để rút ngắn chuỗi và giảm chi phí.

Cùng với đó, các khách hàng Mỹ, Nhật, EU đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, ưu tiên đối tác có xuất xứ minh bạch, giao hàng ổn định. Các ngành tiêu chuẩn cao, ít đối thủ như hàng không, thiết bị y tế, bán dẫn dầu khí tự động hóa cũng mang lại các đơn hàng dài hạn với biên lợi nhuận tốt.

Cuối cùng, nhà đầu tư cần khu công nghiệp xanh, nhà xưởng xây sẵn, kho vận, điện mặt trời áp mái. Nhu cầu đầu tư này mang đến cơ hội cho nhà thầu, nhà cung cấp dịch vụ vận hành trong nước.

Tại hội thảo, đại diện các doanh nghiệp, ngân hàng, chuyên gia công nghệ trao đổi các giải pháp tài chính, công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, năng lực cung ứng, tăng khả năng tiếp cận vốn...