Cải cách thị trường chứng khoán không đồng nghĩa với buông lỏng

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đã có 32 đại biểu Quốc hội phát biểu tại tổ và 10 đại biểu phát biểu, tranh luận tại hội trường với nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn quan trọng này.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc sửa đổi Luật Chứng khoán lần này được đặt trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó kinh tế số được kỳ vọng đóng góp khoảng 40% GDP. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, thị trường chứng khoán phải đảm đương tốt vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế. Muốn huy động được nguồn lực to lớn từ xã hội và quốc tế, thị trường bắt buộc phải công khai, minh bạch, vận hành hiệu quả theo các chuẩn mực quốc tế cao nhất.

“Việc cải cách thủ tục hành chính là để tạo điều kiện tối đa cho thị trường phát triển, nhưng dứt khoát không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Mục tiêu quan trọng nhất, xuyên suốt toàn bộ dự thảo luật chính là củng cố niềm tin và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ lẻ”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định.

Thông tin thêm về tiến trình nâng hạng, Bộ trưởng cho biết, thị trường Việt Nam đã được tổ chức FTSE Russell đưa vào danh sách xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp. Bộ Tài chính cũng đang tích cực làm việc với MSCI và S&P Dow Jones. Khi thị trường được nâng hạng, các quỹ đầu tư quốc tế lớn sẽ yên tâm rót vốn dài hạn bởi thị trường đã đáp ứng các tiêu chí an toàn, minh bạch.

Giải trình băn khoăn của đại biểu liên quan đến quy định về báo cáo tài chính kiểm toán trong điều kiện chào bán chứng khoán, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thông lệ có 4 mức độ ý kiến kiểm toán: Chấp nhận toàn phần, chấp nhận từng phần (ngoại trừ), ý kiến trái ngược và từ chối đưa ra ý kiến. Trước đây, quy định bắt buộc phải có ý kiến "chấp nhận toàn phần". Lần sửa đổi này đã mở rộng, chấp nhận cả báo cáo có ý kiến "ngoại trừ từng phần", với điều kiện phần ngoại trừ đó không làm ảnh hưởng đến điều kiện chào bán và phải được chính tổ chức kiểm toán độc lập xác nhận bằng văn bản.

Về tính khả thi, Bộ trưởng cho rằng, kiểm toán độc lập là dịch vụ thương mại, quan hệ giữa doanh nghiệp phát hành và công ty kiểm toán là hợp đồng dân sự. Khi doanh nghiệp có yêu cầu kiểm toán xác nhận bổ sung nội dung này, đơn vị kiểm toán hoàn toàn có thể thực hiện theo hợp đồng dịch vụ mà không phát sinh rào cản pháp lý.

Về vai trò của ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, Bộ trưởng khẳng định các tổ chức này trước hết phải tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực an toàn hệ thống theo Luật Các tổ chức tín dụng. Luật Chứng khoán chỉ quy định bổ sung các điều kiện chuyên biệt để phục vụ thị trường chứng khoán một cách thông suốt, bảo đảm an toàn dòng tiền.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Bộ trưởng bày tỏ sự thống nhất cao với ý kiến các đại biểu: Những nội dung nào đã được quy định tại Luật Khoa học và Công nghệ thì không quy định lặp lại. Cơ chế thử nghiệm trong Luật Chứng khoán sẽ chỉ khu biệt cho các sản phẩm tài chính, mô hình giao dịch đặc thù mới, với nguyên tắc tối thượng là bảo đảm an toàn hệ thống và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Đặc biệt, Bộ trưởng cảm ơn Quốc hội đã ủng hộ chủ trương tăng cường nguồn lực và cơ sở vật chất cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nhất là trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Nhìn lại lịch sử thị trường, theo Bộ trưởng, hệ thống giao dịch ban đầu của Việt Nam do thị trường chứng khoán Thái Lan tài trợ. Dù hệ thống hiện tại vẫn đang vận hành ổn định, nhưng với quy mô thị trường ngày càng lớn, Việt Nam không thể tiếp tục giải pháp “vừa dùng vừa chắp vá, sửa chữa”. Ngành tài chính sẽ tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ hiện đại tương xứng, phục vụ đắc lực cho công tác giám sát, điều tra, phát hiện sai phạm và duy trì thị trường minh bạch.

Cùng với các nội dung đã nêu, Bộ trưởng thẳng thắn chia sẻ về nguồn nhân lực chất lượng cao của cơ quan quản lý, đồng thời khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra của Quốc hội để tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo toàn bộ các ý kiến xác đáng, hoàn thiện dự thảo luật với chất lượng cao nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua.