Trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Chính phủ đề xuất cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và thúc đẩy giao dịch điện tử…
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp chiều 17/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tơ trình dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán; tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia thị trường; đẩy mạnh hiện đại hóa, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, giao dịch điện tử trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán…
Theo Bộ trưởng, việc hoàn thiện quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.
Thể chế hóa kịp thời, đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách lớn của Nhà nước về hoàn thiện thể chế, cải cách TTHC, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển thị trường vốn và hội nhập quốc tế;
Luật hóa các nội dung cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện đầu tư kinh doanh tại Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP; bảo đảm các quy định sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu thực tiễn, yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, giao dịch điện tử; bảo đảm nguồn lực tổ chức thực thi, tăng cường năng lực quản lý, giám sát của cơ quan nhà nước.
Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành ban hành Luật để thể chế hóa chủ trương của Đảng, tháo gỡ vướng mắc, giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh, phát triển thử nghiệm có kiểm soát, giao dịch điện tử và dịch vụ mới; cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi để xử lý vấn đề cấp thiết; chính sách có phạm vi rộng, chưa được đánh giá tác động đầy đủ cần tiếp tục nghiên cứu trong lần sửa đổi toàn diện.
Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, Ủy ban cơ bản tán thành, nhưng đề nghị gắn việc cắt giảm với công cụ giám sát trong quá trình hoạt động, bảo đảm an toàn thị trường và tài sản nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, về hoạt động lưu ký chứng khoán, theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, dự thảo luật bãi bỏ các điều kiện riêng về năng lực tài chính, tỷ lệ an toàn vốn, kết quả kinh doanh và cơ sở vật chất đối với ngân hàng đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán. Tuy nhiên, điều kiện cấp phép hoạt động ngân hàng và cơ chế xử lý theo pháp luật hiện hành chưa bảo đảm đánh giá đầy đủ năng lực cung cấp dịch vụ lưu ký, nhất là đối với ngân hàng vi phạm tỷlệ an toàn vốn nhưng chưa thuộc diện can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt.
Vì vậy, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, cân nhắc duy trì các điều kiện cần thiết về năng lực tài chính, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu đối với ngân hàng đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán; đồng thời làm rõ cơ chế phối hợp, đầu mối xử lý, thời hạn chuyển giao chứng khoán, tiền, dữ liệu và giải quyết tranh chấp khi ngân hàng bị hạn chế hoạt động hoặc không thể tiếp tục cung cấp dịch vụ, nhằm bảo đảm an toàn tài sản của khách hàng.
Về chào bán và điều kiện thành lập tổ chức kinh doanh chứng khoán, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị giải trình thêm tác động của việc bỏ yêu cầu về kết quả kinh doanh đối với cổ đông, thành viên góp vốn là tổ chức; đồng thời bảo đảm kiểm soát năng lực góp vốn, nguồn vốn và các trường hợp sở hữu chéo theo pháp luật hiện hành.
Ngoài ra, về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, giao dịch điện tử và công nghệ mới, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi cũng cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành, tuy nhiên đề nghị làm rõ nội dung đặc thù, tránh trùng lặp với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, luật cần xác định nguyên tắc về thẩm quyền, giới hạn thử nghiệm; tham gia tự nguyện, cảnh báo rủi ro, tách biệt tài sản, bảo vệ dữ liệu; giám sát và xử lý khi thử nghiệm thất bại. Việc miễn, loại trừ trách nhiệm phải chặt chẽ, không miễn bồi thường do lỗi, vi phạm của tổ chức thử nghiệm. Cần thống nhất thời hạn, gia hạn, giới hạn khách hàng, giao dịch với pháp luật liên quan và khả năng giám sát.
Đối với giao dịch điện tử, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị xác định rõ phạm vi hướng dẫn chuyên ngành của Bộ trưởng Bộ Tài chính, bảo đảm thống nhất với pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và không đặt thêm điều kiện kinh doanh ngoài Luật.
Làm rõ trách nhiệm xác thực, lưu vết, duy trì hệ thống, xử lý sự cố, bồi thường; kiểm soát trí tuệ nhân tạo, giao dịch thuật toán, bảo đảm khả năng can thiệp của con người. Phân biệt hoạt động thử nghiệm với cải tiến kỹ thuật theo giấy phép hiện có; phối hợp về an ninh mạng, phòng, chống rửa tiền.
Cùng với các nội dung đã nêu, báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị xem xét, cân nhắc một số nội dung về tổ chức kinh doanh chứng khoán, người hành nghề và quỹ đầu tư; phát triển, thu hút nguồn nhân lực; mô hình Sở giao dịch chứng khoán; hiệu lực, chuyển tiếp và tổ chức thực hiện.
