Cơ cấu lại vốn Nhà nước: Cổ phiếu 3 ngân hàng đón động lực mới

Theo Quyết định, không có ngân hàng nào trong nhóm Big 3 nằm trong diện thoái vốn hoàn toàn. Thay vào đó, nhóm này thực hiện cơ cấu lại tỷ lệ sở hữu.

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, HOSE: VCB), có tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại là 74,8%. Theo Quyết định cơ cấu lại vốn, từ năm 2026-2030, đại diện vốn Nhà nước sẽ duy trì từ 65% trở lên. Đóng cửa phiên giao dịch ngày 29/10, VCB giao dịch quanh mốc 57.300 đồng/cp với tổng khối lượng khớp lệnh lên tới 12 triệu đơn vị.

Tiếp theo là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, HOSE: BID), có tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại là 76,73%. Từ năm 2026-2030 đại diện vốn Nhà nước cũng sẽ duy trì từ 65% trở lên. Phiên giao dịch ngày 29/10, BID tăng lên 33.850 đồng/cp với tổng khớp lệnh lên tới 6 triệu đơn vị cổ phiếu.

Riêng Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank, HOSE: CTG), tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại là 64,46%; dự kiến đại diện phần vốn Nhà nước sẽ điều chỉnh tăng nhẹ lên mức 65%.

Ngoài ra, Agribank, ngân hàng chưa cổ phần hóa và niêm yết tiếp tục được Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ đến năm 2030.

Như vậy trong nhóm Big 3 niêm yết, hai ngân hàng Vietcombank và BIDV sẽ được cơ cấu lại, giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước, còn VietinBank sẽ được nâng tỷ lệ sở hữu Nhà nước.

Đánh giá về việc cơ cấu giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại nhóm các Ngân hàng thương mại nhà nước quy mô lớn, với mức khống chế về từ 65%, đại diện NHNN cho rằng quyết định mang lại nhiều ý nghĩa chiến lược quan trọng cho cả ngân hàng, Nhà nước và nền kinh tế.

Thứ nhất, giải tỏa áp lực về vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực tài chính. Các ngân hàng Big 3 luôn chịu áp lực lớn về tăng trưởng tín dụng mỗi năm để dẫn dắt tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên, để tăng trưởng tín dụng thì bắt buộc phải đảm bảo các tỷ lệ an toàn vốn (như Basel II, Basel III và tỷ lệ CAR). Do vậy, Khi Nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu (cho phép pha loãng tỷ lệ nắm giữ), nhóm Big 3 có dư địa lớn hơn để phát hành thêm cổ phiếu, huy động vốn từ cổ đông chiến lược hoặc nhà đầu tư bên ngoài mà không sợ chạm trần sở hữu nhà nước… Từ đó giúp các nhà băng tăng vốn điều lệ và mở rộng quy mô hoạt động.

Thứ hai, việc cơ cấu lại vốn Nhà nước ở nhóm Big 3 làm tăng hiệu quả quản trị và tính minh bạch. Việc có thêm sự tham gia sâu hơn của các cổ đông tổ chức, nhà đầu tư lớn bên ngoài hoặc đối tác chiến lược nước ngoài giúp các nhà băng nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro theo các thông lệ quốc tế. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, giảm chi phí vận hành và gia tăng tính minh bạch trên thị trường tài chính.

Thứ ba là tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước. Việc giảm bớt một phần tỷ lệ sở hữu (thông qua đấu giá cổ phần hoặc phát hành cổ phiếu mới mà Nhà nước không mua hết quyền mua) sẽ giúp Nhà nước thu về một nguồn lực tài chính đáng kể từ thị trường. Nguồn vốn này có thể được Nhà nước tái đầu tư vào các dự án hạ tầng trọng điểm hoặc các lĩnh vực thiết yếu khác.

Và điểm cuối cùng đó là, tạo thêm hàng hoá cho thị trường chứng khoán. Hiện cổ phiếu của các ngân hàng Big 3 vốn đều là cổ phiếu bluechip trên thị trường. Việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) sẽ làm tăng thanh khoản cho nhóm này, thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư trong nước cũng như các quỹ đầu tư nước ngoài…

Tính đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại VCB là Mizuho Bank là 12,7%, GIC Private Limited 2,16% và Quỹ đầu tư Chính phủ 1,76 %. Với BID, hiện sở hữu nước ngoài tại nhà băng này có KeB HanaBank nắm 14,21%...

Việc Nhà nước cơ cấu vốn tại 02 nhà băng niêm yết trên sàn cũng sẽ là cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài và các nhà đầu tư trong nước sở hữu thêm cổ phần của 02 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất đang niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.