diendandoanhnghiep.vn

24h

Đề xuất chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

Gia Nguyễn

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 20/11, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tóm tắt dự thảo nghị quyết tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mặc dù ngành Thuế đã rất cố gắng và xử lý được hơn 777.000 mã số thuế từ đầu năm đến nay, nhưng đến ngày 23/10/2026, cả nước vẫn còn khoảng 2,5 triệu người nộp thuế đã ngừng hoạt động, nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

chinh-sach-thue-20.11.2.jpg
Chiều 20/11, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế - Ảnh: Media Quốc hội

Theo Bộ trưởng, phần lớn những người nộp thuế này có mong muốn khôi phục hoạt động kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, họ đang gặp vướng mắc do hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy qua nhiều năm. Tiền chậm nộp tiếp tục tăng, trong khi nhiều trường hợp không còn sổ sách, tài sản để thực hiện nghĩa vụ.

Trong khi đó, Quốc hội đã quyết định chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026, nhưng các nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý. Các quy định hiện hành về khoanh nợ, xóa nợ cũng chưa bao quát hết những trường hợp phát sinh trên thực tế.

Vì vậy, Chính phủ cho rằng, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế. Qua đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi, duy trì hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2026-2030.

chinh-sach-thue-20.11.1.jpg
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tóm tắt tờ trình dự thảo nghị quyết tại phiên họp - Ảnh: Media Quốc hội

Về đối tượng áp dụng, Bộ trưởng cho biết, dự thảo Nghị quyết đề xuất xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế được cơ quan thuế xác định đến hết ngày 23/10/2026 thuộc trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Dự thảo không áp dụng đối với tiền chậm nộp phát sinh từ nợ thuế gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp. Đồng thời, không áp dụng đối với chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03, 06 của doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm dừng kinh doanh có thời hạn; người nộp thuế vẫn sản xuất, kinh doanh hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian thuộc các trạng thái này.

Về xử lý lệ phí môn bài, theo Bộ trưởng, dự thảo đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tương ứng. Đối với người nộp thuế chưa kê khai, nộp lệ phí môn bài thì không phải thực hiện kê khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp.

Đối với tiền chậm nộp của các khoản thuế khác, người nộp thuế được xem xét xóa khi đã nộp đầy đủ nợ thuế gốc, tiền phạt vi phạm hành chính (nếu có) và có hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Đáng chú ý, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế sẽ căn cứ dữ liệu quản lý thuế để thực hiện, công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có…

Theo đề xuất của Chính phủ, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ các trường hợp được tiếp tục giải quyết theo quy định chuyển tiếp. Chính phủ sẽ tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2028.

Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành chính sách đặc thù, có thời hạn nhằm xử lý dứt điểm nghĩa vụ lệ phí môn bài tồn đọng, tháo gỡ rào cản tài chính cho người nộp thuế thực sự đã ngừng hoạt động, đồng thời góp phần làm sạch cơ sở dữ liệu thuế, ngăn chặn việc lợi dụng pháp nhân không hoạt động để gian lận hóa đơn.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ hơn một số nội dung để bảo đảm chính sách được thực hiện đúng đối tượng, công khai, minh bạch và không bị lợi dụng.

Cụ thể, đề nghị quy định trực tiếp các khoản thuế thuộc phạm vi xử lý; đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 06, đề nghị thực hiện xóa nợ sau khi cơ quan quản lý thuế đã đối chiếu dữ liệu hóa đơn, kê khai thuế; về tổ chức thực hiện, đề nghị quy định rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý thuế đối với kết quả xóa nợ, nhất là các khoản có giá trị lớn và khoản thu về đất; bảo đảm lưu vết dữ liệu xử lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.

Đồng thời, việc xóa nợ, khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế không làm chấm dứt nghĩa vụ lưu giữ, cung cấp thông tin theo chuẩn mực của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF). Trường hợp người nộp thuế cung cấp thông tin không trung thực, cần phục hồi khoản đã xóa và tính tiền chậm nộp cả thời gian đã được xóa.

Cùng với các vấn đề đã nêu, tại báo cáo thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm bảo đảm chính sách và việc tổ chức thực hiện tuân thủ các chuẩn mực, khuyến nghị của OECD và GF; xác định rõ đây là chính sách áp dụng một lần, không tạo tiền lệ về các đợt xóa nợ định kỳ.

Sau ngày 30/6/2028, những trường hợp còn tồn đọng sẽ được xử lý theo Luật Quản lý thuế, không gia hạn chính sách nhằm bảo đảm tính chất đặc thù, có thời hạn của chính sách, đồng thời tránh hình thành tâm lý chờ đợi các đợt xóa nợ tiếp theo.

Gia Nguyễn

Đọc tiếp