Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Cần có cách tiếp cận phù hợp

GIA NGUYỄN 25/12/2023 03:00

Trước hàng loạt các bất cập đã và đang tồn tại, để giải quyết bài toán quản lý thuốc lá thế hệ mới, theo chuyên gia, hành lang pháp lý cho sản phẩm này cần có cách tiếp cận phù hợp…

>> Cần hành động khẩn cấp để bảo vệ trẻ em và ngăn chặn việc sử dụng thuốc lá điện tử

Theo đó, Bộ Công Thương dự kiến sẽ đưa thuốc lá thế hệ mới vào đối tượng điều chỉnh của Nghị định thay thế Nghị định số 67/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá, để có hình thức quản lý phù hợp với yêu cầu của thực tiễn.

Các phương án được cơ quan này cân nhắc bao gồm, “cấm” hoặc mở cùng lúc cho cả hai loại thuốc lá thế hệ mới, hoặc “cấm” loại này và “mở” loại kia, hoặc chỉ “mở” đối với một số sản phẩm của hai loại này và còn lại là “cấm”.

Bộ Công Thương dự kiến sẽ đưa thuốc lá thế hệ mới vào đối tượng điều chỉnh của nghị định thay thế Nghị định số 67/2013/NĐ-CP - Ảnh minh họa: ITN

Bộ Công Thương dự kiến sẽ đưa thuốc lá thế hệ mới vào đối tượng điều chỉnh của nghị định thay thế Nghị định số 67/2013/NĐ-CP - Ảnh minh họa: ITN

Xoay quanh vấn đề đã nêu, không ít ý kiến cho rằng, nếu chọn phương án quản lý thuốc lá làm nóng trước, còn thuốc lá điện tử vẫn còn bỏ ngỏ, đồng nghĩa với “cấm” sẽ gây ra những bất cập gây khó khăn cho các cơ quan quản lý và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, do đó, cần có cách tiếp cận phù hợp trong xây dựng hành lang pháp lý.

Thực tế, một khảo sát điều tra tình hình sử dụng thuốc lá tại 34 tỉnh, thành phố vào năm 2020 của Viện Chiến lược và Chính sách y tế, Bộ Y tế cho thấy, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng tới 18 lần (từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020), đặc biệt tập trung cao ở nhóm tuổi 15 - 24 tuổi.

Trong khi đó, theo khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012, thuốc lá được định nghĩa “là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác”. “Nguyên liệu thuốc lá” theo Điều 2.3 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được định nghĩa là “lá thuốc lá dưới dạng rời, tấm đã sơ chế tách cọng, sợi thuốc lá, cọng thuốc lá và nguyên liệu thay thế khác dùng để sản xuất thuốc lá”.

Như vậy, chiếu theo hai quy định này, thuốc lá thế hệ mới dù là thuốc lá làm nóng hay thuốc lá điện tử có chứa nicotin đều là sản phẩm thuốc lá thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và nên được đưa vào phạm vi điều chỉnh của Nghị định thay thế Nghị định 67/2013/NĐ-CP về kinh doanh thuốc lá. Vì vậy, không có lý do gì đủ thuyết phục để chỉ mở cửa cho thuốc lá làm nóng được kinh doanh trước theo Nghị định thay thế trong khi lại cấm thuốc lá điện tử.

>> Thuốc lá điện tử: Bao giờ “lỗ hổng” pháp lý được lấp?

theo chuyên gia, hành lang pháp lý cho sản phẩm này cần có cách tiếp cận phù hợp - Ảnh minh họa: ITN

Theo chuyên gia, việc xây dựng hành lang pháp lý quản lý thuốc lá thế hệ mới cần có cách tiếp cận phù hợp - Ảnh minh họa: ITN

Chưa kể, việc đề xuất “cấm”, ngăn cản các sản phẩm đáp ứng quy luật cung - cầu của xã hội và phù hợp xu thế ứng dụng công nghệ đang là vấn đề nan giải khi nhu cầu người dùng với cả 2 sản phẩm thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử có chứa nicotin là không nhỏ, đã dẫn đến tình trạng nhập lậu sản phẩm này ngày một gia tăng...

Đặc biệt, nếu thiếu cơ sở pháp lý, lực lượng chức năng cũng sẽ khó có biện pháp quản lý hữu hiệu, hàng hóa vi phạm chỉ có thể xử lý dưới dạng hàng hóa do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc, không đủ sức răn đe người vi phạm,… từ đó sẽ tạo cơ hội cho các đường dây buôn lậu tiếp tục hoành hành.

Từ thực tế đã nêu, nhiều ý kiến cho rằng, việc ban hành quy định kiểm soát thuốc lá thế hệ mới có chứa nicotin không chỉ giúp cơ quan quản lý kiểm soát loại hàng hóa đặc biệt này, mà còn giúp người dùng tiếp cận với các sản phẩm được kiểm soát nghiêm ngặt, bảo đảm phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn, giảm thiểu các rủi ro cho sức khỏe. Trong đó, cần thực hiện đồng bộ việc đưa cả thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng vào quy định quản lý.

Theo ông Lê Đại Hải - Phó vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự và kinh tế, Bộ Tư pháp, thuốc lá mới (đặc biệt loại có chứa nguyên liệu thuốc lá) phù hợp với định nghĩa luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 cần đưa vào phạm vi điều chỉnh của Luật hiện hành. Thuốc lá thế hệ mới dù là nung nóng hay dung dịch có chứa nicotin đều là thuốc lá.

Về vấn đề này, Vụ trưởng Vụ Chính sách - Pháp chế, Tổng cục Quản lý thị trường, Bộ Công Thương - Kiều Dương cho rằng, việc ban hành một khung pháp lý đồng bộ, đồng thời là cần thiết, giúp giải quyết dứt điểm những bất cập hiện nay đối với cả thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng, góp phần đẩy lùi tình trạng nhập lậu, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho cơ quan quản lý thị trường.

Được biết, Bộ Công Thương đã có 2 tờ trình về việc ban hành Nghị quyết thí điểm chính sách quản lý đối với các loại hình thuốc lá thế hệ mới, chủ yếu là thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương thống nhất với Bộ Y tế về chính sách quản lý đối với các loại hình thuốc lá này.

Cho đến nay, Bộ Công Thương đã có 2 cuộc làm việc với Bộ Y tế và vẫn đang trong quá trình rà soát, thống nhất quan điểm để hoàn thiện chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới.

Có thể bạn quan tâm

  • Cần hành động khẩn cấp để bảo vệ trẻ em và ngăn chặn việc sử dụng thuốc lá điện tử

    Cần hành động khẩn cấp để bảo vệ trẻ em và ngăn chặn việc sử dụng thuốc lá điện tử

    14:15, 21/12/2023

  • Chỉ chọn thuốc lá làm nóng để quản lý: Lợi bất cập hại

    Chỉ chọn thuốc lá làm nóng để quản lý: Lợi bất cập hại

    00:20, 21/12/2023

  • Nhân rộng các mô hình điểm về cai nghiện thuốc lá dựa vào cộng đồng

    Nhân rộng các mô hình điểm về cai nghiện thuốc lá dựa vào cộng đồng

    14:59, 20/12/2023

  • Thanh niên 16 tuổi bị viêm phổi nặng do thuốc lá điện tử

    Thanh niên 16 tuổi bị viêm phổi nặng do thuốc lá điện tử

    08:54, 20/12/2023

  • Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Cần công bằng đối với tất cả doanh nghiệp

    Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Cần công bằng đối với tất cả doanh nghiệp

    15:46, 19/12/2023

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Cần có cách tiếp cận phù hợp
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO