Nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm tại Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), cũng như nâng cao chất lượng nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án lớn.
Trước yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động đấu giá tài sản trong bối cảnh mới, Bộ Tư pháp đang xây dựng Dự thảo Luật Đấu giá tài sản sửa đổi (Dự thảo) nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, đồng thời tăng cường các giải pháp phòng, chống thông đồng, dìm giá, bỏ cọc và tạo môi trường pháp lý minh bạch cho sự phát triển chuyên nghiệp của nghề đấu giá.
Góp ý đối với Dự thảo, đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội cho rằng một số quy định liên quan đến xử lý vi phạm cần được làm rõ hơn để bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện.
Cụ thể, tại điểm 3 khoản 41 Điều 1 Luật số 37/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung Điều 70 của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 đã quy định cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư hoặc quyền khai thác khoáng sản là cơ quan có thẩm quyền quyết định việc cấm tham gia đấu giá đối với các trường hợp vi phạm.
Tuy nhiên, Điều 61 của Dự thảo Luật quy định về xử lý vi phạm hiện chưa xác định rõ cơ quan nào có trách nhiệm tham mưu, đề xuất để cơ quan có thẩm quyền xem xét, ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá.
Theo đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội, đây là nội dung quan trọng bởi trên thực tế, việc xác định hành vi vi phạm, thu thập hồ sơ và đề xuất biện pháp xử lý đòi hỏi phải có cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm. Do đó, đơn vị này đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao cơ quan tư pháp – với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về đấu giá tài sản – chủ trì hoặc tham mưu cho cơ quan có thẩm quyền trong việc xem xét, trình ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá đối với các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.
Theo ý kiến góp ý, việc xác định rõ trách nhiệm tham mưu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và hạn chế tình trạng chậm trễ hoặc lúng túng trong quá trình áp dụng các chế tài xử lý.
Ở góc độ doanh nghiệp đấu giá, cũng góp ý Dự thảo, bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt đề xuất cần siết chặt các tiêu chí về năng lực và kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án lớn.
Theo bà, thực tế hiện nay xuất hiện tình trạng một số doanh nghiệp mới thành lập chỉ vài ngày sau khi thông báo đấu giá được công bố đã tham gia đấu giá. Trong nhiều trường hợp, mục tiêu không phải để trực tiếp triển khai dự án mà nhằm chuyển nhượng lại sau khi trúng đấu giá nhằm hưởng chênh lệch.
Đáng chú ý, có những dự án được chuyển nhượng qua nhiều vòng, thậm chí từ 5 - 7 lần, khiến giá trị dự án bị đẩy lên cao nhưng không được triển khai trên thực tế. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực đất đai và nguồn lực xã hội mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các giao dịch thiếu minh bạch hoặc hành vi lừa đảo.
Từ thực tế đó, bà Hạnh đề nghị nghiên cứu bổ sung các tiêu chí đánh giá năng lực nhà đầu tư đối với các dự án có quy mô lớn. Chẳng hạn, nhà đầu tư cần chứng minh đã từng thực hiện các dự án tương tự hoặc có quy mô tương đương từ 50% đến 70% giá trị dự án đang tổ chức đấu giá.
Đồng thời, cần trao quyền cho địa phương trong việc xây dựng các tiêu chí cụ thể phù hợp với từng loại tài sản, quy mô dự án và yêu cầu quản lý trên địa bàn.
Theo các ý kiến góp ý, việc sửa đổi Luật Đấu giá tài sản không chỉ nhằm hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm mà còn cần hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nhà đầu tư tham gia đấu giá, hạn chế tình trạng đầu cơ, bỏ cọc và trúng đấu giá rồi chậm triển khai dự án. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để hoạt động đấu giá thực sự trở thành công cụ phân bổ nguồn lực hiệu quả, minh bạch và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
