Với bước chuyển mạnh mẽ về tư duy xây dựng pháp luật bằng việc phân cấp, phần quyền mạnh mẽ, Luật Thủ đô (sửa đổi) khi được Quốc hội thông qua kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới cho Hà Nội.
Theo đó, sau khi tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại đợt 2 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Việc sửa đổi luật được đánh giá là bước đi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm thiết lập mô hình thể chế phát triển mới cho Hà Nội, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo và quản trị phát triển.
Dự thảo Luật (sửa đổi) gồm 9 Chương, 36 Điều, không chỉ dừng ở định hướng mà đã được cụ thể hóa bằng nhiều cơ chế mạnh mẽ, tạo không gian pháp lý đột phá cho đổi mới, sáng tạo, bám sát tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ về những điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô (sửa đổi), Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, Dự thảo Luật sửa đổi lần này được chuẩn bị công phu, nghiêm túc và trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn thi hành Luật Thủ đô hiện hành, bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và sự tham gia rộng rãi của các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và nhân dân nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý đặc thù, vượt trội, ổn định, lâu dài, đảm bảo Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô.
Theo ông Lưu, Dự thảo Luật lần này thể hiện bước chuyển mạnh mẽ về tư duy xây dựng pháp luật. Với tinh thần xuyên suốt “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”, thành phố không còn chỉ dừng lại ở vai trò thực thi mà đã được giao vai trò chủ động hơn trong thiết kế chính sách.
Cụ thể, Luật thiết lập ba trụ cột đổi mới quan trọng: Phân quyền triệt để - Giao hơn 190 thẩm quyền cho thành phố gắn liền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực chặt chẽ; Mô hình quản trị đặc biệt - Hà Nội được chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, biên chế và chế độ công vụ. Đáng nói, thành phố có quyền ban hành các biện pháp đặc thù hoặc thí điểm cơ chế mới ngay cả khi chưa có quy định của Chính phủ hay các bộ ngành; Đổi mới quy hoạch và không gian - Tập trung vào quy hoạch tổng thể mang tính dài hạn, mở rộng không gian phát triển từ lòng đất đến tầm cao, đẩy mạnh mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và hạ tầng thông minh.
Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi vượt trội về khoa học công nghệ, thu hút nhân tài và mở rộng không gian chính sách trong lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội được kỳ vọng sẽ đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hạt nhân của cả nước.
“Luật Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đóng vai trò là “phòng thí nghiệm” chính sách cho cả nước. Việc cho phép Hà Nội thí điểm các cơ chế mới sẽ tạo cơ sở để tổng kết và nhân rộng ra các địa phương khác”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định.
Đồng thời cho hay, Luật Thủ đô sửa đổi cũng thể hiện rõ triết lý phát triển lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Đây là nền tảng để hướng tới một mô hình phát triển bền vững, bao trùm, có khả năng lan tỏa rộng.
Nhìn nhận về Dự án Luật này, đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội cũng cho rằng, việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện thể chế, mà còn trao cho Hà Nội cơ hội lịch sử để hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.
Theo đại biểu, một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo Luật là đề xuất phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Hà Nội với 192 thẩm quyền, trong đó có nhiều lĩnh vực quan trọng như tổ chức bộ máy, biên chế, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cách tiếp cận này không phải là sự ưu tiên riêng cho Thủ đô, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển rất cao mà Đảng, Nhà nước giao cho Hà Nội khi Nghị quyết số 02-NQ/TW đã xác định mục tiêu đến năm 2065, Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, phát triển cao, bền vững, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và mức độ hạnh phúc cao trên thế giới.
Kỳ vọng lớn vào Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng bày tỏ, khi được trao cơ chế vượt trội, Thủ đô Hà Nội sẽ không chỉ phát triển nhanh hơn cho riêng mình, mà còn phát huy đúng vai trò là hạt nhân, là trung tâm liên kết và là cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, của vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du miền núi phía Bắc cũng như là của cả nước.
“Trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này, tôi thấy đã thể hiện khá rõ tinh thần đó khi xác định Hà Nội là động lực thúc đẩy liên kết, phát triển vùng. Đồng thời, dự thảo Luật cũng ưu tiên nguồn lực cho các dự án liên kết vùng, từ những dự án hạ tầng giao thông, môi trường đến những chuỗi cung ứng công nghiệp, nông nghiệp, logistics hay khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa và du lịch… cũng đều nhấn mạnh ưu tiên nguồn lực cho các dự án này với ý nghĩa liên kết vùng”, đại biểu chia sẻ.
Theo Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp chiều nay 23/4, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi).
