Chuyển đổi xanh và số hóa đang buộc doanh nghiệp du lịch thay đổi từ gốc, không chỉ ở công nghệ mà ở con người và văn hóa vận hành.
Trong thế chân kiềng Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, chìa khóa nằm ở sự liên kết và tái cấu trúc nguồn lực.
Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không còn là xu hướng, mà đã trở thành áp lực hiện hữu đối với doanh nghiệp. Trong ngành du lịch, áp lực này càng rõ nét khi hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh, tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao và cạnh tranh không còn nằm ở giá mà ở trải nghiệm và giá trị bền vững.
Ở cấp độ vĩ mô, định hướng phát triển đã rõ. Chính phủ xác định kinh tế số, kinh tế xanh là động lực tăng trưởng mới, trong đó du lịch là ngành mũi nhọn. Nhiều cơ chế, chính sách được ban hành nhằm thúc đẩy phát triển sản phẩm du lịch xanh, xây dựng bản sắc điểm đến và đẩy mạnh số hóa dữ liệu.
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương đã chủ động đồng bộ dữ liệu du lịch, đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số và định vị hình ảnh điểm đến theo hướng an toàn, thân thiện, bền vững. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng khách chất lượng cao trong thời gian tới.
Ở phía đào tạo, các cơ sở giáo dục đã có sự chuyển động. Chương trình học được điều chỉnh theo hướng tăng thực hành, đưa công nghệ vào giảng dạy và mở rộng hợp tác quốc tế. Sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận tư duy du lịch xanh, du lịch thông minh ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Doanh nghiệp cũng không đứng ngoài xu hướng. Việc ứng dụng công nghệ để quản lý dữ liệu, phân tích hành vi khách hàng và cá nhân hóa trải nghiệm đang trở thành tiêu chuẩn mới. Đồng thời, các sản phẩm du lịch xanh, gắn với sinh thái và cộng đồng được chú trọng phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Tuy nhiên, những chuyển động này vẫn chưa đủ để tạo ra sự bứt phá. Áp lực vẫn dồn lên cả ba phía.
Nguồn lực quản lý còn hạn chế khiến chính sách triển khai chưa đồng bộ. Đào tạo chưa theo kịp thực tiễn khiến doanh nghiệp thiếu nhân lực phù hợp. Trong khi đó, chi phí đầu tư cho chuyển đổi vẫn là gánh nặng lớn đối với nhiều doanh nghiệp.
Cốt lõi của chuyển đổi kép không nằm ở công nghệ, mà nằm ở con người và văn hóa doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp ứng dụng số hóa, cách ra quyết định thay đổi. Từ dựa vào kinh nghiệm sang dựa vào dữ liệu. Từ cung cấp sản phẩm đại trà sang cá nhân hóa trải nghiệm. Điều này đòi hỏi đội ngũ nhân sự phải thay đổi tư duy, nâng cao năng lực và thích nghi liên tục.
Song song, yêu cầu phát triển xanh buộc doanh nghiệp điều chỉnh cách tiếp cận thị trường. Những sản phẩm thân thiện môi trường, trải nghiệm gắn với cộng đồng và giá trị bền vững đang trở thành tiêu chí quan trọng. Điều này kéo theo sự thay đổi trong thiết kế sản phẩm, lựa chọn đối tác và vận hành chuỗi cung ứng.
Những thay đổi đó không thể diễn ra nếu văn hóa doanh nghiệp không chuyển mình. Doanh nghiệp phải dịch chuyển từ trạng thái ổn định sang linh hoạt. Từ quản trị theo kinh nghiệm sang quản trị theo dữ liệu. Từ tư duy ngắn hạn sang đầu tư dài hạn. Và quan trọng nhất, từ coi nhân sự là nguồn lực sang coi con người là trung tâm của chuyển đổi.
Tuy nhiên, đây cũng là điểm khó nhất. Nhà trường chưa thể cung cấp ngay nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới. Giảng viên thiếu trải nghiệm thực tế, cơ sở vật chất chưa theo kịp công nghệ khiến sinh viên cần thời gian thích nghi khi bước vào doanh nghiệp.
Doanh nghiệp, trong khi đó, phải đối mặt với chi phí lớn cho đào tạo lại nhân sự. Việc đầu tư vào con người, nếu không có chiến lược dài hạn, rất dễ trở thành gánh nặng thay vì lợi thế. Chính sự lệch pha này khiến quá trình chuyển đổi chưa đạt tốc độ như kỳ vọng.
Để giải quyết bài toán này, không có con đường nào khác ngoài việc tăng cường liên kết. Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế, tạo hành lang pháp lý rõ ràng và các chính sách ưu đãi đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư. Nhà trường cần gắn chặt hơn với doanh nghiệp, đưa thực tiễn vào đào tạo. Doanh nghiệp cần chủ động tham gia vào quá trình đào tạo, “ươm mầm” nhân sự từ sớm và xây dựng môi trường học tập liên tục trong tổ chức. Khi con người thay đổi, văn hóa sẽ thay đổi. Khi văn hóa thay đổi, doanh nghiệp mới thực sự chuyển đổi. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ba bên sẽ giúp rút ngắn thời gian đào tạo, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng nhân lực. Đây là nền tảng để chuyển đổi xanh và số hóa diễn ra nhanh hơn, hiệu quả hơn.
Chuyển đổi kép không chỉ là một nhiệm vụ kinh tế, mà là quá trình tái định hình doanh nghiệp. Khi văn hóa được xây dựng trên nền tảng linh hoạt, sáng tạo và bền vững, doanh nghiệp sẽ có đủ sức để đi đường dài. Và trong hành trình đó, “kiềng ba chân” chính là cấu trúc giữ cân bằng và tạo lực đẩy cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch Việt Nam...
.jpg "Tìm giải pháp phát triển thị trường du lịch Halal")
