Niềm tin người tiêu dùng Mỹ giảm xuống mức thấp chưa từng có, trong khi kỳ vọng lạm phát tăng trở lại, đang phát tín hiệu bất lợi cho thương mại toàn cầu.
Cuộc khảo sát của Đại học Michigan (Mỹ) công bố hôm thứ Sáu tuần trước cho biết, niềm tin của người tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong tháng Tư do lo ngại giá năng lượng leo thang và tác động rộng hơn của xung đột Trung Đông.
Chỉ số tổng hợp đo lường tâm lý người tiêu dùng đã giảm xuống 47,6 điểm trong tháng 4, tương đương mức giảm 10,7% so với tháng 3 và rơi xuống đáy thấp nhất kể từ khi khảo sát được thiết lập. Đáng chú ý, cả hai cấu phần chính là đánh giá điều kiện hiện tại và kỳ vọng tương lai đều ghi nhận mức sụt giảm hai chữ số theo tháng, phản ánh sự suy yếu đồng loạt trong tâm lý tiêu dùng.
Đà suy giảm niềm tin diễn ra đồng thời với sự gia tăng mạnh của mối lo lạm phát. Theo khảo sát trên, người tiêu dùng dự báo giá cả sẽ tăng 4,8% trong 12 tháng tới, cao hơn 1 điểm phần trăm so với tháng 3 và là mức cao nhất kể từ tháng 8/2025. Trước đó, vào tháng 4/2025, đánh giá lạm phát một năm từng vọt lên 6,5% sau tuyên bố áp thuế quan đối ứng toàn cầu của Tổng thống Donald Trump.
Kết quả khảo sát được công bố ngay sau khi Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tăng 0,9% trong tháng 3, qua đó đẩy lạm phát 12 tháng lên 3,3%. Theo cơ quan này, phần lớn mức tăng của chỉ số chung đến từ đà leo thang của giá năng lượng, trong khi lạm phát thực phẩm gần như đi ngang.
Lạm phát trong trung hạn cũng có xu hướng nhích lên. Theo khảo sát của Đại học Michigan, kỳ vọng lạm phát 5 năm tăng lên 3,4% trong tháng 4, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước, dù vẫn thấp hơn khoảng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự suy giảm mạnh của niềm tin tiêu dùng Mỹ, đi kèm với kỳ vọng lạm phát gia tăng, đang phát đi tín hiệu bất lợi đối với các nền kinh tế xuất khẩu. Với vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới, bất kỳ biến động nào trong tâm lý người tiêu dùng Mỹ đều có xu hướng lan tỏa nhanh chóng ra thương mại toàn cầu.
Trước hết, khi người dân Mỹ trở nên thận trọng hơn về triển vọng tài chính cá nhân, họ có xu hướng cắt giảm chi tiêu, đặc biệt đối với các mặt hàng không thiết yếu. Điều này trực tiếp làm suy yếu nhu cầu nhập khẩu, gây áp lực lên các quốc gia phụ thuộc lớn vào xuất khẩu như Trung Quốc... Các ngành như dệt may, đồ gỗ, điện tử - vốn gắn chặt với chu kỳ tiêu dùng – sẽ chịu tác động rõ rệt nhất.
Ở góc độ vĩ mô, lạm phát cao cũng có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Đồng USD mạnh lên không chỉ làm gia tăng áp lực tỷ giá đối với nhiều quốc gia khác, mà còn kéo theo rủi ro dòng vốn đảo chiều, ảnh hưởng đến ổn định tài chính.
Dữ liệu từ Đại học Michigan cho thấy tâm lý tiêu dùng đang suy yếu đồng thời với kỳ vọng lạm phát tăng, phản ánh một trạng thái “lưỡng nan” của kinh tế Mỹ: tăng trưởng chậm lại nhưng áp lực giá vẫn cao. Với các nền kinh tế xuất khẩu, đây là kịch bản bất lợi kép, đòi hỏi phải đa dạng hóa thị trường và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
