Giải ngân vốn đầu tư công đến nay là hơn 144.282 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch; trong đó nhiều bộ, cơ quan, địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp.
Đầu tư công là một trong những động lực tăng trưởng chính của năm 2026 trong bối cảnh nền kinh tế hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số. Vì vậy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, chất lượng dự án là những nội dung được Chính phủ quan tâm chỉ đạo.
Năm nay, tổng kế hoạch vốn được Quốc hội giao cao nhất từ trước đến nay - đạt 1,08 triệu tỷ đồng. Hiện, nhiều công trình lớn, dự án trọng điểm quốc gia từ nguồn “vốn mồi” đang được tập trung triển khai.
Đến hết tháng 4, giải ngân vốn đầu tư công là 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương là 38.802,5 tỷ đồng, đạt 10,7%; vốn ngân sách địa phương là 105.480,4 tỷ đồng, đạt 16,2%.
So với những năm trước, giải ngân đầu tư công ghi nhận kết quả tích cực. Tuy vậy, theo điểm danh của Bộ Tài chính, đang có 27 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước; một số bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.
Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân đang gặp nhiều khó khăn vướng mắc, chủ yếu do công tác giải phóng mặt bằng. Vướng mắc này liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù nên chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.
Trong khi đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng khiến giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt làm phát sinh chênh lệch chi phí và phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.
Về mặt chủ quan, việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai.
Ngoài ra, một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế về năng lực, trách nhiệm, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ…
Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, Bộ Tài chính nhấn mạnh: các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể tại thông báo số 213 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Trong đó, phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao cho các nhiệm vụ, dự án. Đến hết ngày 10/5/2026, bộ, cơ quan, địa phương chưa phân bổ cần báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân, gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, đề xuất báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý số vốn chưa phân bổ chi tiết theo quy định.
Thứ hai, phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.
Bộ Tài chính yêu cầu khắc phục các tồn tại trong công tác cán bộ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm. Đồng thời, có giải pháp sắp xếp bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.
Cùng với đó, nghiêm túc nhập đầy đủ dữ liệu số về tình hình giải ngân đầu tư công trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời gian quy định để triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công.
