Trong tuần nâng hạng chính thức của thị trường chứng khoán từ 21/9, VN-Index bị giảm 30,59 điểm so với phiên cuối tuần trước. Thanh khoản thấp và thị trường vẫn đang trong giai đoạn chờ vốn.
Thống kê giao dịch trong tuần nâng hạng chứng khoán từ cận biên lên mới nổi thứ cấp theo chuẩn FTSE Russell cho thấy, thanh khoản bình quân thị trường chỉ khoảng 16 nghìn tỷ đồng/ phiên. Cá biệt, thanh khoản cao nhất trong tuần rơi vào thứ Tư với giá trị giao dịch khoảng 25 nghìn tỷ đồng.
Theo ngành, nhóm bất động sản giảm khoảng 1,58 điểm phần trăm so với phiên cuối tuần trước, ngân hàng giảm khoảng 0,67 điểm phần trăm. Đây cũng là tuần giá dầu Brent trên thị trường quốc tế có biến động mạnh, tăng mạnh sau đó điều chỉnh giảm sau những tín hiệu căng thẳng leo thang - hạ nhiệt xung đột. Theo đó nhóm điện nước, xăng dầu khí đốt cũng giảm khoảng 0,17 điểm phần trăm.
Theo cổ phiếu, trong top 3 mã cổ phiếu tăng mạnh nhất tuần có TCB, MSB thuộc ngân hàng, ngoài là GEE của hệ sinh thái GEX. Trong khi đó ở chiều ngược lại, VIC, VHM và VPB - 3 mã nằm trong danh sách nhóm cổ phiếu 27 mã dẫn đầu các cổ phiếu Việt Nam vào rổ FTSE All-World, đều giảm mạnh.
Thị trường chứng khoán giảm và điểm đáng chú ý là thanh khoản tiếp tục chưa cải thiện, cho thấy diễn biến khá phù hợp với nhiều dự báo trước đó về khả năng giải ngân sớm hơn của khối ngoại, và cũng sẽ chậm hơn chứ không hẳn rơi vào thời điểm chính thức nâng hạng. Ông Hoàng Nam, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích CTCK Chứng khoán Vietcap nhận định: "Thị trường đang trong giai đoạn chờ vốn".
Theo ông Nam, trong bối cảnh này, việc chuẩn bị hàng hóa đa dạng, chất lượng, số lượng và quy mô được bổ sung tốt hơn để đảm bảo "nâng size" cho thị trường chứng khoán theo kỳ vọng đón dòng vốn trong tương lai, là rất cần thiết. Bên cạnh nguồn hàng hóa được bổ sung từ IPO và niêm yết, ông Nam cho rằng hoạt động thoái vốn cổ phần Nhà nước cũng là điểm đáng chú ý.
.jpg)
"Chúng tôi kỳ vọng chu kỳ hiện nay của TTCK Việt Nam sẽ khác biệt so với các chu kỳ trước nhờ mức độ quyết liệt, nhất quán và tốc độ trong việc thay đổi thể chế để sắp xếp lại các khoản đầu tư vốn nhà nước, qua đó thúc đẩy thoái vốn, niêm yết và cổ phần hóa. Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng với đó là Quyết định 40/2026/QĐ/TTg và Công điện số 52 /CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về triển khai công tác cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã đặt ra các mốc thời gian và tiến độ rất cụ thể cho các cơ quan đại diện chủ sở hữu hoàn thành kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước. Với định hướng rõ ràng và xuyên suốt của Nhà nước, chúng tôi có mức độ tự tin cao hơn vào đợt thoái vốn lần này so với các kỳ trước", ông Hoàng Nam bày tỏ kỳ vọng về kế hoạch thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước và nguồn cung hàng hóa cho thị trường trong thời gian tới.
Nhìn lại câu chuyện thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước thời gian với kết quả đạt được còn khiêm tốn, ông Nam cũng nhìn nhận không nên dùng con số của giai đoạn trước làm công thức đánh giá cho hiện tại. "Nhờ định hướng xuyên suốt, cụ thể, có mốc thời gian và áp lực tiến độ rõ ràng, chúng tôi kỳ vọng làn sóng thoái vốn lần này sẽ diễn ra tích cực và bám sát kế hoạch đề ra hơn rất nhiều so với trước đây", ông khẳng định.
Với một trong những kế hoạch thoái vốn nổi bật được đề cập, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (HOSE: PLX), doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước hiện ở mức khoảng 75,8%, cao hơn mức 50% đến 60% được quy định trong kế hoạch và ở lĩnh vực ngành khá đặc thù, ông Hoàng Nam cho rằng quá trình thoái vốn tại PLX sẽ diễn ra trong hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên là đảm bảo điều kiện công ty đại chúng và duy trì niêm yết trên HoSE. Hiện tại, PLX đã có động thái đăng ký bán cổ phiếu quỹ để thỏa mãn điều kiện này, với giá trị giao dịch theo thị giá hiện tại rơi vào khoảng 32 triệu USD.
Đối với việc thoái vốn theo Quyết định 40, có hai mốc đáng chú ý là 51% và 65%. Nếu thoái về mức 65%, ước tính theo giá trị thị trường hiện tại vào khoảng 150 triệu USD. Nếu thoái về mức 51%, giá trị sẽ tương đương khoảng 400 đến 408 triệu USD. Đây là những thương vụ có quy mô rất lớn trên thị trường, ông lưu ý.
"Nhìn chung, với chứng khoán hiện tại, chúng tôi cho rằng thị trường đang chờ vốn. Vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua giai đoạn khối ngoại bán ròng khá mạnh mẽ, tỷ lệ sở hữu nước ngoài chung đã giảm từ khoảng 15% xuống còn khoảng hơn 11% trong 5 năm qua. Trước đây, chúng ta thường nói về các cổ phiếu "full room" (nước ngoài đã sở hữu tối đa và phải mua với giá có premium), nhưng hiện tại thị trường Việt Nam chỉ còn khoảng 5 cổ phiếu ở mức kín room. Việc cải thiện nguồn cung sẽ thu hút các nguồn cầu mới. Minh chứng rõ nét nhất là thương vụ IPO Điện Máy Xanh diễn ra trong bối cảnh thanh khoản và tâm lý thị trường không thực sự khỏe, nhưng vẫn hấp dẫn lượng lớn nhà đầu tư tổ chức nước ngoài nhờ nền tảng cơ bản hấp dẫn. Khi có nguồn cung chất lượng, nguồn cầu sẽ tự khắc xuất hiện, ông Hoàng Nam khẳng định".
Ngoài ra, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích của Vietcap cũng cho rằng. cầu nối quan trọng giữa nguồn cung và nguồn cầu chính là những cải cách về thể chế và quy phạm pháp luật: rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết tạo nên làn sóng IPO mạnh mẽ; các quy định thoái vốn doanh nghiệp nhà nước tạo ra nguồn cung mới; việc áp dụng giao dịch không ký quỹ (non-prefunding) đưa Việt Nam lên bản đồ của FTSE; và những cải cách tiếp theo về hệ thống CCP sẽ đưa Việt Nam vào theo dõi (watchlist) của MSCI vào giữa năm 2027 để chính thức nâng hạng vào năm 2029... Theo ông, đó chính là những cầu nối giúp thị trường tiếp cận các nguồn cầu lớn hơn, mạnh mẽ hơn và giúp nhà đầu tư nước ngoài giao dịch thuận lợi hơn tại Việt Nam.
