Thúc đẩy phát triển kinh tế phía Bắc với tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên tại Việt Nam

UBND tỉnh Quảng Ninh, Tập đoàn Vingroup vừa phối hợp cùng UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh khởi công Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Lễ khởi công nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng thành công của kỳ bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, hướng tới tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo các địa phương bấm nút khởi công dự án.

Sứ mệnh kết nối liên vùng

Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD (chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng).

Dự án đi qua 4 địa phương: Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh với chiều dài 120,2 km, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ tối đa lên tới 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120km/h. Dự án dự kiến sẽ sử dụng thế hệ tàu cao tốc mới nhất, hiện đại nhất cùng hệ thống thông tin, tín hiệu, trang thiết bị cao cấp hàng đầu thế giới do Siemens Mobility (Đức) cung cấp và sẽ từng bước chuyển giao công nghệ cho VinSpeed trong quá trình vận hành.

Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (Khu Công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh). Tuyến sẽ đi qua 3 ga trung chuyển là Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và có 1 depot đặt tại ga cuối Hạ Long.

Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành và chính thức đi vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh xuống 5-7 lần, từ hơn 2 tiếng chỉ còn khoảng 23 phút.

Ông Bùi Văn Khắng – Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Đây là công trình hạ tầng chiến lược, kết nối 4 tỉnh, thành phố Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần cụ thể hóa Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ 14 của Đảng, Nghị quyết số 30 của Bộ Chính trị, các chương trình hành động của Chính phủ và Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050”.

Được biết, Dự án Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh là dự án thứ hai do VinSpeed triển khai thực hiện. Trước đó, vào tháng 12/2025, VinSpeed đã chính thức động thổ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ tại TP Hồ Chí Minh, dự kiến hoàn thành vào quý IV/2028.

Việc liên tiếp khởi công 2 dự án đường sắt tốc độ cao tại hai miền nam bắc không chỉ khẳng định năng lực vượt trội và khả năng triển khai thực tế của VinSpeed, mà còn tiên phong đặt nền móng cho sự phát triển của ngành công nghiệp đường sắt, công nghiệp hỗ trợ trị giá hàng tỷ USD. Đồng thời, góp phần nâng tầm vị thế và năng lực cạnh tranh cho Việt Nam trên trường quốc tế.

Đại diện chủ đầu tư, ông Nguyễn Việt Quang - Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup chia sẻ: “Lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh khẳng định quyết tâm của Vingroup đóng góp mạnh mẽ vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, từng bước kiến tạo hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại chuẩn quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống cho người dân Việt Nam”.

Còn ông Michael Peter - Tổng giám đốc toàn cầu Tập đoàn Siemens Mobility cho biết: “Chúng tôi cam kết cung cấp cho Việt Nam công nghệ tàu cao tốc chất lượng nhất, hiệu quả nhất và an toàn nhất đã được kiểm chứng trên khắp thế giới. Mỗi ngày, tàu của chúng tôi chạy khoảng tổng cộng 1 triệu km, tức là gấp 3 lần khoảng cách từ trái đất đến mặt trăng, với kiểm chứng thực tế an toàn tuyệt đối. Mỗi đoàn tàu được phát triển hoàn toàn số hóa, tạo ra hiệu quả năng lượng tối đa và trải nghiệm hành khách tuyệt vời. Siemens cam kết đồng hành bền chặt cùng Vingroup để triển khai dự án có lợi cho cả hai bên. Chúng tôi sẽ cùng nhau hợp tác chuyển giao công nghệ sâu rộng, cùng lắp ráp và bảo trì tàu, để tạo ra một hệ sinh thái tàu cao tốc hoàn toàn mới ở Việt Nam”.

Tạo động lực mạnh mẽ cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ

Là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên triển khai tại Việt Nam, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh không chỉ tạo động lực mạnh mẽ cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc mở ra kỷ nguyên tăng tốc, góp phần hiện thực hóa quyết tâm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Dự án có ý nghĩa quan trọng, tạo đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, liên vùng, đặc biệt đối với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng Đồng bằng sông Hồng. Tuyến đường hình thành trục kết nối tốc độ cao, rút ngắn thời gian di chuyển, nâng cao năng lực kết nối và lan tỏa phát triển. Quan trọng hơn, dự án góp phần tái định hình không gian phát triển mới theo hướng hiện đại, đồng bộ, tạo điều kiện để các tỉnh, thành phố phát huy lợi thế so sánh, hình thành các hành lang kinh tế, chuỗi giá trị liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế”.

Cũng theo ông Khắng, đối với Quảng Ninh, dự án là động lực chiến lược để mở rộng không gian phát triển mới và nâng cao vị thế trong liên kết vùng. Việc kết nối trực tiếp với Thủ đô Hà Nội bằng đường sắt tốc độ cao sẽ đưa Quảng Ninh trở thành cực tăng trưởng phía Đông của vùng. Đồng thời, tạo điều kiện tái cấu trúc không gian kinh tế, đô thị, lao động và du lịch, phát triển mạnh du lịch, dịch vụ chất lượng cao. Hình thành các cực tăng trưởng mới tại khu vực nhà ga, nâng cao năng lực thu hút đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao và cải thiện toàn diện chất lượng sống của Nhân dân.

"Sau lễ khởi công, các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Quảng Ninh cam kết tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng, tổ chức thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng sạch cho Nhà đầu tư; phối hợp chặt chẽ triển khai các thủ tục, bảo đảm dự án được triển khai đồng bộ, đúng quy định pháp luật và tiến độ đề ra; kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh, bảo đảm thi công liên tục, không gián đoạn", ông Bùi Văn Khắng khẳng định.

Ở góc độ chủ đầu tư, ông Nguyễn Việt Quang cho biết: “Với định hướng xuyên suốt và tinh thần phụng sự vì các công trình hạ tầng quy mô lớn, có ý nghĩa nền tảng quốc gia, chúng tôi cam kết sẽ triển khai dự án với trách nhiệm cao nhất, tiến độ nhanh nhất với sự đảm bảo về chất lượng và an toàn tốt nhất”.