Bản dự thảo kế hoạch kinh tế mới của Trung Quốc đặt mục tiêu thúc đẩy công nghệ cao, đồng thời đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của người dân.
Bản dự thảo Kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc đặt mục tiêu thúc đẩy đổi mới công nghiệp và bảo đảm sinh kế “lấy người dân làm trung tâm” cho toàn xã hội, theo các quan chức của cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của nước này.
“Bản dự thảo đề cương của kế hoạch tập trung vào việc củng cố và mở rộng các thế mạnh, tháo gỡ những điểm nghẽn và rào cản, đồng thời khắc phục các điểm yếu và thiếu hụt,” bà Trịnh Bắc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC), cho biết tại Bắc Kinh bên lề kỳ họp “Lưỡng hội” hôm thứ Bảy.
Bản dự thảo kế hoạch kinh tế mới với tầm nhìn đến năm 2030 được công bố hôm thứ Năm. Trong đó, Bắc Kinh cam kết sẽ nâng cao đáng kể năng lực đổi mới sáng tạo của đất nước, đồng thời đạt được bước tiến rõ rệt trong các lĩnh vực mà Trung Quốc đang bắt kịp hoặc dẫn đầu thế giới.
Dự thảo hiện đang được Quốc hội Trung Quốc xem xét và dự kiến sẽ được thông qua khi kỳ họp thường niên kết thúc vào ngày 12/3 tới.
Thúc đẩy ưu thế công nghệ và tự chủ công nghệ của Trung Quốc chủ yếu nhằm đối phó với các nỗ lực của Mỹ nhằm kiềm chế sự phát triển công nghệ cao của nước này, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như bán dẫn tiên tiến.
Để đạt được các mục tiêu đó, Bắc Kinh đặt mục tiêu triển khai chiến lược phát triển công nghệ theo nhiều tầng trong 5 năm tới, theo ông Bạch Tĩnh Vũ, Cục trưởng Cục Đổi mới và Phát triển Công nghệ cao thuộc NDRC.
Chiến lược này bao gồm việc tiếp tục tập trung vào các ngành công nghiệp mới nổi trong trung hạn như năng lượng mới, chip, công nghệ sinh học y dược và hàng không vũ trụ, đồng thời chuẩn bị cho các ngành công nghiệp tương lai trong dài hạn, bao gồm công nghệ lượng tử và giao diện não - máy tính.
Tuy nhiên, bên cạnh việc tập trung vào đổi mới công nghệ, các quan chức cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư cho sinh kế của người dân trong 5 năm tới.
Việc nhấn mạnh yếu tố này nhằm giải quyết những lo ngại lâu nay rằng mô hình phát triển do Nhà nước dẫn dắt của Bắc Kinh thường ưu tiên sức mạnh công nghiệp và cơ sở hạ tầng hơn là đầu tư xã hội, một chiến lược hiện đang chịu áp lực khi Trung Quốc phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng và thị trường lao động suy yếu.
“Các chỉ tiêu chính, nhiệm vụ trọng tâm và các dự án lớn trong kế hoạch 5 năm đều nhấn mạnh cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm,” bà Trịnh cho biết.
Theo bà Trịnh, kế hoạch tập trung giải quyết những vấn đề cấp thiết, trực tiếp và thiết thực nhất của người dân, như việc làm, giáo dục và y tế. Trong tổng số 20 mục tiêu của kế hoạch, có tới một phần ba liên quan trực tiếp đến sinh kế của người dân. Chẳng hạn, Bắc Kinh cam kết nâng số năm giáo dục trung bình của lực lượng lao động từ 11,3 năm hiện nay lên 11,7 năm vào năm 2030.
Ông Lưu Đức Xuân, Cục trưởng Cục Phát triển xã hội thuộc NDRC, cho biết chính quyền sẽ xem xét kéo dài thời gian giáo dục bắt buộc và mở rộng phạm vi giáo dục miễn phí.
Ngoài ra, chính phủ cũng sẽ xây mới hoặc mở rộng 1.000 trường trung học phổ thông, đồng thời hỗ trợ xây dựng 500 trung tâm đào tạo nghề trên toàn quốc.
Trong bối cảnh dân số đang già hóa nhanh chóng, Bắc Kinh cũng đặt mục tiêu tăng tỷ lệ giường chăm sóc điều dưỡng trong các viện dưỡng lão, một chỉ số mới được đưa vào kế hoạch, từ 68% hiện nay lên 73% trong 5 năm tới.
“Mục tiêu chính là định hướng các viện dưỡng lão cung cấp nhiều dịch vụ chăm sóc chất lượng cao hơn, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc của người cao tuổi bị khuyết tật hoặc suy giảm nhận thức,” ông Lưu cho biết.
Tuổi thọ trung bình tại Trung Quốc cũng được dự báo tăng lên 80 tuổi vào năm 2030, so với 79,25 tuổi của năm ngoái.
Những định hướng chính sách mới của Trung Quốc được dự báo sẽ tạo ra tác động lan tỏa đáng kể đối với kinh tế khu vực châu Á.
Việc Bắc Kinh tiếp tục thúc đẩy các ngành công nghệ cao như bán dẫn, năng lượng mới, công nghệ sinh học hay công nghệ lượng tử có thể làm gia tăng cạnh tranh công nghệ trong khu vực, đồng thời thúc đẩy các quốc gia châu Á tăng tốc đầu tư cho đổi mới sáng tạo.
Trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, Trung Quốc nhiều khả năng vẫn duy trì vị thế trung tâm, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược công nghiệp của các nền kinh tế lân cận như Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore và các nước ASEAN.
Bên cạnh đó, việc Trung Quốc chú trọng hơn đến các chính sách an sinh xã hội, giáo dục và chăm sóc người cao tuổi cũng có thể tạo ra những tác động tích cực đối với nhu cầu tiêu dùng trong nước, qua đó hỗ trợ thương mại khu vực.
Khi tầng lớp trung lưu và nhu cầu dịch vụ xã hội tại Trung Quốc tiếp tục mở rộng, các nền kinh tế Đông Nam Á có thể hưởng lợi thông qua xuất khẩu dịch vụ, hợp tác y tế, giáo dục và chuỗi cung ứng phục vụ nền kinh tế bạc đang hình thành tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
