Việc làm Mỹ tháng 5 tăng mạnh vượt dự báo, trong khi lạm phát vẫn neo cao do giá năng lượng. Các tín hiệu mới đang củng cố khả năng Fed giữ nguyên lãi suất trong nhiều tháng tới.
Nền kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm trong tháng 5, gấp đôi dự báo. Kết hợp với áp lực lạm phát từ giá năng lượng, số liệu mới đang củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp giữa tháng 6, theo giới phân tích.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 5/6, khu vực phi nông nghiệp của Mỹ có thêm 172.000 việc làm trong tháng 5. Con số này cao gấp đôi mức đồng thuận quanh 80.000 đến 85.000 mà các cuộc khảo sát của Dow Jones và Reuters đưa ra trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp giữ ở 4,3%, tháng thứ ba liên tiếp.
Số liệu hai tháng trước cũng được điều chỉnh tăng thêm 93.000 việc làm, theo BLS, đưa mặt bằng bình quân ba tháng lên cao hơn. Bloomberg mô tả đây là chuỗi tăng việc làm ba tháng mạnh nhất trong hơn hai năm.
Xét theo ngành, việc làm tăng nhiều nhất ở nhóm lưu trú và ăn uống với 70.000 vị trí, tiếp đến là chính quyền địa phương với 55.000 và y tế với 35.000. Ở chiều ngược lại, nhóm hoạt động tài chính mất 22.000 việc làm.
Chuyên gia kinh tế trưởng Gus Faucher của PNC Bank nhận định độ rộng của tăng trưởng việc làm đã cải thiện trong năm 2026. Theo ông, nếu trong năm 2025, phần lớn các ngành ngoài y tế đều ghi nhận giảm việc làm ròng thì sang năm nay, xu hướng đã đảo chiều khi nhiều lĩnh vực quay lại tạo việc làm.
Tiền lương lại kể một câu chuyện khác. Thu nhập bình quân giờ tăng 0,3% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ, mức thấp nhất kể từ tháng 8/2021. Chuyên gia kinh tế Christopher Hodge của Natixis lưu ý đà tăng lương chậm lại đã trở thành xu hướng trong những tháng gần đây, cho thấy áp lực từ phía thị trường lao động đang dịu bớt.
Trở ngại lớn nhất đối với kịch bản hạ lãi suất vẫn nằm ở lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ giữa năm 2023, trong đó năng lượng đóng góp khoảng 40% mức tăng. Đợt leo thang giá dầu gắn với xung đột kéo dài tại Trung Đông và những gián đoạn vận tải qua Eo biển Hormuz.
Tại cuộc họp ngày 29/4, Fed giữ lãi suất điều hành ở vùng 3,50% đến 3,75%, với tỷ lệ 8 phiếu thuận và 4 phiếu chống, mức bất đồng cao nhất kể từ tháng 10/1992. Đây cũng là phiên họp cuối cùng của ông Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Fed.
Người kế nhiệm là ông Kevin Warsh, được Thượng viện Mỹ phê chuẩn ngày 13/5 với tỷ lệ 54 phiếu thuận và 45 phiếu chống. Ông Warsh từng cho rằng vẫn còn dư địa để giảm lãi suất, trong khi Tổng thống Donald Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn Fed nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng. Dù vậy, ông Powell vẫn tiếp tục giữ ghế trong Hội đồng Thống đốc và duy trì quyền bỏ phiếu tại Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Thị trường đã nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng. Các nền tảng dự báo và hợp đồng tương lai hiện cho thấy xác suất Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 16 đến 17/6 gần như tuyệt đối.
Chuyên gia Sophia Kearney-Lederman của FHN Financial cho rằng thị trường đang phản ánh đúng trạng thái chờ đợi của Fed, đồng thời còn nhiều bất định về cách một Fed dưới thời ông Warsh sẽ phản ứng trước những tín hiệu trái chiều từ nền kinh tế.
Chiến lược gia Ellen Zentner của Morgan Stanley Wealth Management nhận định Fed vẫn đang theo dõi sát diễn biến lạm phát và chưa có lý do đủ mạnh để thay đổi lập trường hiện tại.
Điểm gây tranh luận là khả năng tăng lãi suất. Một bộ phận nhà giao dịch trái phiếu hiện đánh giá khả năng Fed tăng lãi suất trong năm nay cao hơn so với vài tháng trước, do lạm phát chủ yếu xuất phát từ giá năng lượng thay vì các yếu tố tạm thời.
Kinh tế gia Preston Caldwell của Morningstar đánh giá báo cáo việc làm lần này "không hoàn toàn rõ ràng". Theo ông, số liệu bảng lương cho thấy thị trường lao động đang mạnh lên, nhưng tăng trưởng tiền lương yếu và tỷ lệ thất nghiệp đi ngang chỉ phản ánh quá trình suy yếu đã dừng lại. Dù vậy, ông cho rằng dữ liệu hiện tại có thể khiến Fed bắt đầu cân nhắc nghiêm túc hơn khả năng tăng lãi suất trong năm 2026.
Trong khi đó, nhóm kinh tế gia của Goldman Sachs nhận định báo cáo việc làm mạnh làm gia tăng rủi ro Fed phải duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến, song vẫn xem khả năng tăng lãi suất là kịch bản khó xảy ra.
Hai mốc dữ liệu sắp tới sẽ tiếp tục định hình kỳ vọng của thị trường. CPI tháng 5 công bố ngày 10/6 sẽ cho thấy cú sốc năng lượng đã lan rộng sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tới đâu. Cuộc họp ngày 16 đến 17/6, đi kèm bộ dự báo kinh tế và biểu đồ dot plot đầu tiên dưới thời ông Warsh, sẽ cung cấp tín hiệu rõ hơn về lộ trình lãi suất trong những năm tới. Báo cáo việc làm tháng 6 dự kiến được công bố ngày 2/7.
Việc mặt bằng lãi suất USD duy trì ở mức cao trong thời gian dài tiếp tục củng cố sức mạnh của đồng bạc xanh và tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND.
Trong báo cáo quý II, Công ty Chứng khoán VCBS lưu ý tỷ giá từng tăng mạnh vào cuối quý I khi xuất hiện lo ngại Fed duy trì chu kỳ nới lỏng tiền tệ lâu hơn dự kiến, cộng hưởng với căng thẳng địa chính trị làm gia tăng nhu cầu nắm giữ USD như một tài sản trú ẩn.
Để ổn định kỳ vọng thị trường, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai kênh bán USD kỳ hạn 180 ngày có hủy ngang với mức giá 26.850 VND/USD.
Các nhóm phân tích của MBS, Techcombank và UOB hiện đều dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 2-3%, phản ánh môi trường bên ngoài vẫn còn nhiều biến động ngay cả khi kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực.
