Số liệu việc làm phi nông nghiệp tháng 6 của Mỹ chỉ đạt 57.000 việc làm, thấp hơn nhiều dự báo, làm dịu kỳ vọng Fed sớm tăng lãi suất.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 2/7, số liệu việc làm phi nông nghiệp tháng 6 chỉ tăng 57.000 việc làm, thấp hơn nhiều so với mức dự báo khoảng 110.000 việc làm và là mức thấp nhất trong bốn tháng.
Bức tranh còn kém tích cực hơn khi số liệu của hai tháng trước bị điều chỉnh giảm mạnh. Cụ thể, tháng 4 giảm 31.000 việc làm và tháng 5 giảm 43.000 việc làm so với công bố ban đầu, đưa tổng mức điều chỉnh giảm lên 74.000 việc làm.
Tỷ lệ thất nghiệp giảm về 4,2%, song đây chưa hẳn là tín hiệu tích cực. Nguyên nhân chủ yếu là tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 61,5%, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2021. Điều này cho thấy một bộ phận người lao động đã rời khỏi thị trường, thay vì số người có việc làm tăng mạnh.
Về cơ cấu, nhóm giải trí và khách sạn mất 61.000 việc làm do nhu cầu tuyển dụng mùa vụ yếu. Trong khi đó, dịch vụ chuyên môn và kinh doanh tăng 36.000 việc làm, trợ giúp xã hội tăng 25.000 việc làm và y tế tăng 22.000 việc làm. Tiền lương duy trì nhịp tăng vừa phải, với thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,3% so với tháng trước và 3,5% so với cùng kỳ năm trước.
Số liệu mới được công bố trong bối cảnh Fed đang thể hiện lập trường cứng rắn hơn về lãi suất. Dưới thời tân Chủ tịch FED Kevin Warsh, ngân hàng trung ương Mỹ nghiêng nhiều hơn về ưu tiên kiểm soát lạm phát, thay vì hỗ trợ tăng trưởng.
Lạm phát tại Mỹ nhiều năm qua vẫn cao hơn mục tiêu 2%. Chỉ số giá PCE toàn phần tháng 5 tăng 4,1% so với cùng kỳ, chịu tác động từ căng thẳng năng lượng liên quan đến chiến sự Iran và các biện pháp thuế quan.
Trong bối cảnh đó, thị trường từng định giá khả năng Fed tăng lãi suất trong năm 2026. Một số ngân hàng, trong đó có Bank of America, từng dự báo nhiều đợt tăng lãi suất liên tiếp của FED. Chuỗi ba tháng việc làm tích cực trước đó cũng củng cố kỳ vọng này.
Bản thân ông Warsh vẫn duy trì giọng điệu thận trọng với lạm phát. Trong một phát biểu gần đây, ông mô tả thị trường lao động là “ổn định” và tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa lạm phát về mục tiêu 2%. Thông điệp khi đó là Fed chưa vội nới lỏng và vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt thêm nếu giá cả không hạ nhiệt.
Báo cáo việc làm tháng 6 có thể làm giảm áp lực tăng lãi suất đối với Fed. Con số 57.000 việc làm mới, cùng mức điều chỉnh giảm 74.000 việc làm của hai tháng trước, cho thấy thị trường lao động đang nguội đi thay vì tăng tốc trở lại.
Bên cạnh đó, tiền lương không tăng đột biến và tỷ lệ tham gia lao động đi xuống. Đây là hai yếu tố góp phần làm dịu lo ngại về vòng xoáy tăng tiền lương, một rủi ro mà Fed đặc biệt theo dõi trong quá trình chống lạm phát.
Thị trường tài chính phản ứng nhanh với dữ liệu mới. Theo công cụ FedWatch của CME và phân tích của TD Economics, xác suất Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 7 đã giảm, trong khi kỳ vọng dịch chuyển về các cuộc họp cuối năm. Giá vàng vượt 4.130 USD/ounce khi lợi suất trái phiếu và đồng USD hạ nhiệt. Trên thị trường ngoại hối, diễn biến của đồng yen cũng làm xuất hiện đồn đoán Nhật Bản có thể đã can thiệp để hỗ trợ tỷ giá.
Giới phân tích nghiêng về nhận định Fed sẽ tiếp tục kiên nhẫn. Bà Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu trưởng tại Principal Asset Management, cho rằng đà chậm lại của việc làm đã thách thức nhận định trước đó về một thị trường lao động đang mạnh lên. Quan trọng hơn, số liệu mới củng cố quan điểm rằng Fed chịu rất ít áp lực phải thắt chặt chính sách.
Ông Eric Merlis, Giám đốc điều hành kiêm đồng phụ trách thị trường toàn cầu tại Citizens, nhận định quyết định giữ nguyên lãi suất trong tháng trước của Fed hiện giống một lựa chọn thận trọng hợp lý hơn là một sai lầm chính sách.
Dù vậy, vẫn còn quá sớm để nói Fed sẽ thay đổi lập trường. Bình quân ba tháng gần nhất, kinh tế Mỹ vẫn tạo thêm khoảng 111.000 việc làm mỗi tháng, cao hơn nhịp của cả năm ngoái. Vì vậy, đây là dấu hiệu hạ nhiệt, chưa phải suy yếu rõ rệt.
Quan trọng hơn, Fed dưới thời ông Warsh vẫn đặt trọng tâm vào lạm phát. Một báo cáo việc làm yếu chưa đủ để đảo chiều chính sách. Phép thử quyết định tiếp theo là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6, dự kiến công bố ngày 14/7. Nếu lạm phát nóng hơn dự báo, kỳ vọng Fed tăng lãi suất có thể nhanh chóng quay trở lại. Ngược lại, một số liệu dịu hơn sẽ củng cố kịch bản Fed đứng yên trong mùa hè.
Với Việt Nam, việc kỳ vọng Fed tăng lãi suất hạ nhiệt là tín hiệu tích cực đối với dòng vốn. Khi áp lực lãi suất Mỹ giảm, sức ép lên tỷ giá và dòng vốn ngoại tại các thị trường mới nổi cũng bớt căng thẳng.
Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam cần duy trì môi trường ổn định trước thời điểm được FTSE Russell chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi từ ngày 21/9. Đồng USD hạ nhiệt cũng góp phần giảm sức ép lên tiền đồng và nghĩa vụ nợ bằng ngoại tệ.
Tuy nhiên, rủi ro chưa khép lại. CPI Mỹ tháng 6 vẫn là dữ liệu cần theo dõi sát. Nếu lạm phát tăng nóng trở lại và Fed buộc phải nâng lãi suất, điều kiện tài chính toàn cầu có thể đảo chiều nhanh, kéo theo áp lực mới đối với tỷ giá, dòng vốn và tâm lý thị trường tại Việt Nam.
