Xe PHEV tràn vào Việt Nam, có nên mua?

Tính đến thời điểm này, có gần 20 mẫu xe PHEV, từ hạng sang đến phổ thông, xuất xừ từ châu Âu và Trung Quốc, đang hiện diện tại Việt Nam.

Kỹ thuật phức tạp

PHEV (Plug-in Hybrid Electric Vehicle) là sự kết hợp giữa động cơ điện và động cơ đốt trong. Nó có thể di chuyển quãng đường dài, bằng chế độ thuần điện và không phát thải. Khi hết điện, động cơ xăng sẽ hoạt động, đảm bảo xe có thể di chuyển bình thường, không cần tìm trạm sạc. Đây là dòng xe vừa sạc điện lại vừa đổ xăng.

Ưu điểm lớn nhất của xe PHEV là tiết kiệm nhiên liệu, giảm ô nhiễm môi trường. Về lý thuyết, những chiếc xe PHEV thế hệ mới chỉ tiêu thụ dưới 2 lít xăng cho 100 km hành trình. Tuy nhiên, PHEV không mặc nhiên giúp tiết kiệm nhiên liệu nếu không được sạc pin thường xuyên.

Chẳng hạn, theo công bố từ các nhà sản xuất, mức tiêu hao xăng bình quân của một số xe PHEV hiện nây chỉ từ 0,52-1,5 lít xăng/100km. Nhưng thực tế nếu chỉ chạy bằng chế độ xăng thì tiêu hao nhiên liệu sẽ cao hơn từ 4-10 lần. Các nghiên cứu thực tế quy mô lớn mới đây tại nhiều thị trường, đã chỉ ra một thực trạng đáng ngại, đó là thói quen “lười” cắm sạc của người sở hữu. Lý do là xe vẫn chạy được mà không sạc, việc sạc pin kéo dài nhiều giờ bị coi là phiền toái, thiếu hạ tầng sạc… Khi không được sạc điện, những chiếc xe này trở thành phương tiện chạy xăng hạng nặng, tiêu tốn nhiều nhiên liệu và phát thải cao hơn dự kiến.

Một điểm khác biệt lớn của PHEV là cấu trúc kỹ thuật phức tạp. Một chiếc PHEV đồng thời sở hữu động cơ đốt trong, động cơ điện, bộ pin cao áp, bộ biến đổi điện, hệ thống quản lý năng lượng và hệ thống truyền động. Vì vậy, làm tăng giá bán và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác bảo dưỡng, sửa chữa. Chủ xe không chỉ phải quan tâm đến những hạng mục quen thuộc như dầu động cơ, lọc dầu, hệ thống làm mát, hộp số mà còn phải theo dõi tình trạng pin cao áp, hệ thống sạc, động cơ điện và các thiết bị điều khiển điện tử.

Nghiên cứu của J.D. Power (Công ty phân tích dữ liệu, phần mềm và nghiên cứu thị trường) thực hiện từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025 tại Mỹ cho thấy, vì có cả động cơ đốt trong và động cơ điện, nên xe PHEV ẩn chứa đồng thời hạn chế của cả hai dòng này. Xe PHEV gặp nhiều sự cố hơn so với xe điện và còn gặp phải những sự cố riêng biệt của xe động cơ đốt trong. Tức là xe PHEV đang chịu ảnh hưởng kép, trong khi xe điện và xe động cơ đốt trong chỉ gặp sự cố đặc trưng.

Có nên mua xe PHEV?

Tại Việt Nam hạ tầng sạc còn thiếu. Để kiếm được những trạm sạc cho xe PHEV hiện nay không hề dễ dàng, thường phải đi xa và chờ đợi lâu, phí sạc điện cũng khá cao. Chỉ thuận lợi với những khách hàng có chỗ đỗ xe tại nhà và sạc từ nguồn điện sinh hoạt giá thấp. Nếu chỉ sử dụng động cơ xăng thì chi phí nhiên liệu tốn kém không khác gì xe thuần xăng, dầu.

Với xe PHEV, ngoài động cơ xăng cần được bảo dưỡng, thay dầu định kỳ, chủ xe còn phải quan tâm đến tuổi thọ pin và chính sách bảo hành. Pin cao áp là bộ phận có giá trị lớn, chi phí thay thế có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng chi phí sở hữu khi phương tiện hết bảo hành. Hơn nữa muốn chạy quãng đường thuần điện dài, các mẫu xe PHEV thế hệ mới thường trang bị bộ pin lớn, nên có giá thành cao, chi phí sửa chữa bảo dưỡng cao.

Giới kỹ thuật nhận xét, ô tô Trung Quốc vẫn chưa đạt được chất lượng tương đương các hãng xe Nhật, Hàn, châu Âu hay Mỹ. Xe nhanh xuống cấp sau thời gian ngắn sử dụng, các thiết bị, máy móc hay hư hỏng, báo lỗi. Trong khi đó, doanh số bán xe Trung Quốc hiện rất thấp, nên linh phụ kiện không có sẵn, việc sửa chữa gặp nhiều khó khăn, thường phải chờ đặt hàng mất nhiều thời gian. Về mặt kỹ thuật cũng sẽ khó khăn hơn đối với dòng xe công nghệ PHEV và tất nhiên chi phí vì thế sẽ đội lên. Chủ xe rồi sẽ được trải nghiệm tại các xưởng sửa chữa.