Từ góc nhìn nhà đầu tư, MTIP đề xuất phát triển cảng thông minh, giao thông đa phương thức và khu thương mại tự do để khai mở lợi thế logistics Quảng Trị.
Không chỉ tập trung đầu tư Cảng nước sâu Mỹ Thủy, nhà đầu tư dự án còn đề xuất một loạt giải pháp về hạ tầng, công nghệ và thể chế nhằm đưa Quảng Trị trở thành trung tâm logistics mới của khu vực Bắc Trung Bộ và Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC).
Tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch gắn với xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Trị, ông Dương Viết Roãn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Liên doanh Cảng quốc tế Mỹ Thủy (MTIP), đã kiến nghị những giải pháp trọng tâm để phát huy lợi thế của Cảng nước sâu Mỹ Thủy, đồng thời tạo nền tảng phát triển hạ tầng cảng biển và logistics của Quảng Trị trong giai đoạn mới.
Cảng xanh và thông minh
Hòa chung với nhịp độ phát triển mới của tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Việt Phương nói chung và Công ty MTIP nói riêng đã và đang cam kết đồng hành cùng với sự phát triển của tỉnh, trước mắt là đưa cảng Mỹ Thủy chính thức vận hành từ tháng 7 lịch sử này.
Theo ông Dương Viết Roãn, MTIP sẽ xây dựng mô hình quản trị thông minh (ALE Command Center) tiên phong đầu tư hạ tầng số để hình thành trục dữ liệu logistics liên thông 3 nhà: “cơ quan chức năng - cộng đồng Logistics - doanh nghiệp xuất nhập khẩu”. Toàn bộ dòng hàng, dòng dữ liệu sẽ được minh bạch hóa 24/7 dưới sự điều phối của trung tâm dữ liệu, kết nối với cổng dữ liệu chính phủ điện tử.
Song song đó, cảng sẽ được vận hành bằng hệ thống điều hành cảng (TOS), kết hợp Auto Gate, nền tảng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình Digital Twin để mô phỏng, dự báo và tối ưu năng suất khai thác.
MTIP cũng định hướng xây dựng nền tảng khách hàng số (Web Portal), cho phép doanh nghiệp giao dịch, theo dõi hàng hóa và chứng từ trực tuyến. Các hệ thống quản trị cũng được số hóa 100% để hình thành môi trường làm việc không giấy tờ. Những nền tảng này sẽ kết nối “8 nhà” trong chuỗi cung ứng, hình thành một “Trục dữ liệu logistics EWEC” thông suốt toàn khu vực.
Bên cạnh hạ tầng cảng biển, Tổng Giám đốc MTIP cho rằng khả năng cạnh tranh của Quảng Trị phụ thuộc rất lớn vào việc hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối. Do đó đề nghị các cấp đặc biệt quan tâm khẩn trương hoàn thiện đầu tư 92 km tuyến Quốc lộ 15D quy mô 4 làn xe từ cửa khẩu La Lay đến cảng Mỹ Thủy, cùng tuyến cao tốc Lao Bảo - Cam Lộ trước năm 2030.
Bên cạnh đó nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Mỹ Thủy - Lao Bảo, thuộc hành lang đường sắt xuyên Á. Trong đó ưu tiên đoạn kết nối từ Cảng Mỹ Thủy đến ga Diên Sanh. Khi được hình thành, tuyến đường sắt này sẽ tạo điều kiện kết nối hiệu quả giữa vận tải biển và vận tải đường sắt - mắt xích còn thiếu trong hệ thống logistics của Quảng Trị.
Kiến tạo nguồn hàng
Theo ông Dương Viết Roãn, đầu tư hạ tầng là điều kiện cần, nhưng để hình thành một trung tâm logistics hiện đại, thể chế phải đi trước một bước. Trong bối cảnh Quảng Trị đang xây dựng Đề án Khu thương mại tự do (FTZ), doanh nghiệp đề xuất tỉnh sớm hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, qua đó tạo cơ chế thu hút các tập đoàn sản xuất, thương mại và logistics quốc tế.
Ông cho rằng mô hình khu thương mại tự do sẽ tạo nguồn hàng ổn định cho Cảng Mỹ Thủy, đồng thời thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp chế biến, dịch vụ hậu cần và logistics giá trị gia tăng.
Cùng với đó, tỉnh cần có quy hoạch dài hạn về quỹ đất dành cho cảng biển, logistics và công nghiệp phụ trợ, tránh tình trạng chia cắt, manh mún, làm hạn chế dư địa phát triển của hệ sinh thái logistics trong tương lai.
Có thể thấy, ba nhóm kiến nghị của MTIP cho thấy cách tiếp cận phát triển không chỉ dừng ở việc xây dựng một cảng biển nước sâu, mà hướng đến hình thành một hệ sinh thái logistics đồng bộ với ba trụ cột là công nghệ số, hạ tầng kết nối và thể chế.
Trong bối cảnh Quảng Trị đang điều chỉnh quy hoạch phát triển và đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Bắc Trung Bộ, những đề xuất từ nhà đầu tư không chỉ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn của dự án Cảng Mỹ Thủy mà còn gợi mở một hướng đi dài hạn để địa phương khai thác lợi thế địa kinh tế, từng bước trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của EWEC.
