Để hiện thức hóa cam kết và bảo đảm quyền phát triển của kinh tế tư nhân, đại biểu Quốc hội kiến nghị Quốc hội đưa vào Chương trình lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng cho kinh tế tư nhân.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thức Nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp chiều 20/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; Tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025
Tham gia thảo luận, đại biểu Phạm Trọng Nhân - Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh cho biết, GDP năm 2023 đạt 5,05% là kết quả rất đáng trân trọng. Đóng góp vào kết quả này không chỉ từ kinh tế nhà nước và FDI, mà còn đến từ sự bền bỉ của kinh tế tư nhân với mức khoảng 51% mỗi năm, hơn 30% ngân sách Nhà nước, tạo việc làm cho hơn 82% lượng lao động và gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng, số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường còn ở mức cao. Và dù đóng góp hơn một nửa GDP, nhưng khu vực này chỉ chiếm 30% xuất khẩu, số còn lại thuộc về FDI.
“Chênh lệch đó phản ánh một thực tế là kinh tế tư nhân còn chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa, gia công hoặc các phân khúc giá trị thấp; trong khi những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vắng vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân”, đại biểu bày tỏ.
Đồng thời băn khoăn, phải chăng khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vẫn đang vận hành trong một khuôn khổ thể chế chưa tương xứng?
Theo đại biểu, những khó khăn của kinh tế tư nhân không phải là mới và dù đã được nhận diện trong nhiều năm, đề cập trong nhiều Nghị quyết, nhiều Luật, nhưng vẫn chưa được giải quyết đến cùng. Theo báo cáo PCI, trong năm qua, khó khăn lớn nhất của khu vực này là tiếp cận tín dụng, khi chỉ khoảng 30% doanh nghiệp tiếp cận được vốn tín dụng chính thức, trong khi các Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực hơn 10 năm.
Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 198) là một nỗ lực quan trọng nhằm lấp các khoảng trống của các quy định hiện hành. Tuy nhiên, các ưu đãi lãi suất chủ yếu gắn với điều kiện dự án xanh, tiêu chuẩn ESG, tức là hỗ trợ có điều kiện khi chưa phải là quyền được bảo vệ một cách thực chất.
“Dù đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện chính sách, nhưng phải thừa nhận rằng, cách tiếp cận vẫn thiên về hỗ trợ, trong khi thứ nhiều doanh nghiệp cần không phải là hỗ trợ, bởi còn tư duy hỗ trợ thì khó xóa rào bỏ xin - cho. Điều họ cần là một khung pháp lý vững chắc, ổn định, bình đẳng và có thể thi hành để họ có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đặc biệt trong những lĩnh vực mà nền kinh tế đang rất cần như hạ tầng, năng lượng và công nghệ cao”, đại biểu bày tỏ.
Đồng thời cho hay, chúng ta đã có hệ thống các Nghị quyết về doanh nghiệp, về đầu tư, về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng các chính sách này chủ yếu điều chỉnh từng lĩnh vực cụ thể, còn thiếu một nguyên tắc xuyên suốt, đó là nền tảng bảo vệ, đảm bảo quyền và tạo lập niềm tin cho khu vực kinh tế tư nhân trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
Việc xác định từ động lực quan trọng đến động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là một bước tiến lớn trong văn kiện tư duy, nhưng rất tiếc từ trước đến nay các bản nghị sự của Quốc hội chưa có một báo cáo thường niên chuyên đề về tình hình thực thi các quyền của kinh tế tư nhân.
“Tại Hội nghị Trung ương ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo phải kiến tạo hệ sinh thái thông thoáng, tạo điều kiện để kinh tế tư nhân bứt phá, hình thành các tập đoàn tư nhân đủ năng lực tham gia hạ tầng công nghiệp, công nghệ cao và các lĩnh vực chiến lược, đặt mục tiêu kinh tế tư nhân đóng góp 70% GDP vào năm 2030. Thủ tướng cũng cam kết tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển.
Tuy nhiên, từ Nghị quyết 68-NQ/TW đến nay, Quốc hội mới chỉ ban hành thêm Nghị quyết 198. Theo tinh thần kết luận số 17 của Bộ Chính trị, yêu cầu hoàn thành việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 các nghị quyết chiến lược trụ cột của Trung ương và Bộ Chính trị, mà Nghị quyết 68-NQ/TW là một trong số đó.
Vì vậy, tôi khẩn thiết kiến nghị Quốc hội đưa vào chương trình lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng: Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân, không thể chậm trễ hơn nữa”, đại biểu bày tỏ.
Theo đại biểu, đây không phải là một đạo luật điều chỉnh các hoạt động kinh doanh cụ thể, không tạo thêm cơ chế ưu đãi riêng lẻ, mà xác lập các nguyên tắc nền tảng bảo vệ quyền, đảm bảo sự ổn định và tính dự báo của luật pháp pháp lý làm cơ sở để các luật chuyên ngành tham chiếu và thực thi thống nhất.
Từ đó, đại biểu kiến nghị đạo luật này cần tập trung vào 3 trụ cột lớn, bao gồm:
Thứ nhất - Luật hóa nguyên tắc bình đẳng thực chất và nhất quán giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận các nguồn lực và cơ hội phát triển, từ đất đai đến vốn đầu tư và thị trường.
Thứ hai - Xác lập vùng an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản dài hạn. Theo hướng người thực hiện đúng quy định pháp luật tại thời điểm quyết định thì được bảo vệ, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh từ thay đổi chính sách hoặc các diễn giải khác nhau trong quá trình thực thi.
Thứ ba - Thiết lập cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội về thực thi các quyền của khu vực kinh tế tư nhân để đánh giá một cách toàn diện môi trường phát triển cho khu vực này.
Đại biểu bày tỏ, nếu không có giám sát thường xuyên thì các cam kết chính sách dù đã được luật hóa vẫn khó đi đúng quỹ đạo như kỳ vọng.
Dẫn thực tế chính sách của Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) trong phát triển kinh tế tư nhân, đại biểu cho hay, chúng ta đang ở thời điểm rất đặc biệt của lịch sử phát triển đất nước, với các mục tiêu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đặt ra và quyết tâm của Thủ tướng cùng cả hệ thống chính trị nỗ lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Bên cạnh Luật Thủ đô chuẩn bị thông qua và một cơ chế đặc thù cho TP Hồ Chí Minh đang chuẩn bị, để khai thông các cực tăng trưởng chiến lược, Quốc hội cũng cần mở một chương mới cho hành trình vươn mình bằng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân để chuyển từ lời hứa sang thiết kế, từ chủ trương sang bảo đảm pháp lý để khu vực này được xác định là động lực quan trọng nhất có đủ năng lực thực chất cho kiến tạo phát triển.
“Tôi kiến nghị đưa vào Nghị quyết của Kỳ họp này giao cho Chính phủ phối hợp với các cơ quan của Quốc hội khẩn trương xây dựng và trình Quốc hội Dự án Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân ngay tại kỳ họp cuối năm nay”, đại biểu đề xuất.
Đồng thời nhấn mạnh, nếu kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong các lĩnh vực then chốt, thì kinh tế tư nhân phải là động lực trung tâm của tăng trưởng và kiến tạo thịnh vượng. Phát triển kinh tế tư nhân suy cho cùng không phải ưu tiên cho một khu vực mà là giải phóng nguồn lực của toàn xã hội, gia cố năng lực cạnh tranh quốc gia để nền kinh tế vận hành hiệu quả hơn và người dân được thụ hưởng nhiều hơn từ thành quả phát triển.
Vì lẽ đó, Quốc hội không chỉ xác nhận vai trò kinh tế tư nhân bằng Nghị quyết mà phải là nơi cam kết và bảo đảm quyền phát triển của khu vực này bằng pháp luật. Tất cả vì vận mệnh lâu dài của đất nước.
.jpg "Kinh tế tư nhân Ninh Bình: Từ \"vệ tinh\" đến vị thế \"xương sống\" nền kinh tế")
