Bên cạnh câu chuyện nâng hạng và thu hút dòng vốn mới, việc gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng thông qua cổ phần hóa, IPO và niêm yết doanh nghiệp tốt được xem là yếu tố quan trọng để nâng tầm TTCK Việt Nam.
Sau giai đoạn nhiều biến động và áp lực từ dòng vốn ngoại, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang bước vào thời điểm được kỳ vọng sẽ đón nhận những động lực tăng trưởng mới từ tiến trình nâng hạng thị trường, cải cách chính sách và sự cải thiện của dòng tiền. Trao đổi với phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Nguyễn Ngọc Linh, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán DNSE đã phân tích những yếu tố có thể tạo cú hích cho thị trường trong thời gian tới.
- Thưa bà, từ nay đến cuối năm, đâu sẽ là động lực tăng trưởng giúp TTCK Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn? Bởi từ đầu năm đến nay đã có khá nhiều chính sách hỗ trợ thị trường được ban hành như thoái vốn nhà nước, giải ngân đầu tư công,… tuy nhiên kết quả vẫn chưa thực sự rõ nét.
Có thể thấy trong 6 tháng đầu năm nay, TTCK đã đối mặt với nhiều thách thức hơn là cơ hội và những yếu tố đó cũng phản ánh khá rõ vào diễn biến giá cũng như biến động của thị trường trong thời gian gần đây.
Theo tôi, câu chuyện của những tháng cuối năm vẫn sẽ gắn với các chính sách cải cách, các giải pháp mở rộng hơn cho quá trình cổ phần hóa và đưa doanh nghiệp Nhà nước lên sàn. Đồng thời, thị trường cũng cần được bổ sung thêm nguồn hàng mới, chẳng hạn như các doanh nghiệp FDI có hoạt động tốt có thể tham gia niêm yết để nâng cao chất lượng hàng hóa trên TTCK.
Một yếu tố quan trọng khác là câu chuyện đón nhận dòng vốn nâng hạng trong thời gian tới. Đây sẽ là một cú hích lớn mà thị trường đang chờ đợi sau một giai đoạn tương đối dài phải đối mặt với nhiều khó khăn. Hiện nay, mặt bằng giá cổ phiếu ở nhiều nhóm ngành đã quay về mức định giá và mức chiết khấu tương đối hấp dẫn.
Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng mặt bằng lãi suất vẫn đang ảnh hưởng đến dòng tiền trên thị trường. Vì vậy, khi chúng ta đón nhận một dòng vốn mới, đặc biệt là dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF nước ngoài, có thể đó sẽ là yếu tố kích hoạt đầu tiên cho một chu kỳ mới.
Tôi kỳ vọng khi dòng tiền mới quay trở lại thị trường, niềm tin của nhà đầu tư trong nước, những người đang chờ đợi cơ hội sẽ được cải thiện đáng kể so với giai đoạn hiện nay. Dự báo chu kỳ tăng trưởng của thị trường sẽ quay trở lại trong giai đoạn cuối quý II và đầu quý III. Đây cũng là thời điểm để tìm kiếm những nhóm ngành và những cổ phiếu có khả năng hưởng lợi đầu tiên từ câu chuyện dòng vốn ngoại quay trở lại TTCK Việt Nam, sau đó là quá trình lan tỏa sang các nhóm cổ phiếu khác.
- TTCK Việt Nam đang trong hành trình nâng hạng, nhưng trái với kỳ vọng về dòng vốn ngoại, thời gian qua khối ngoại lại liên tục bán ròng. Theo bà, nguyên nhân của hiện tượng này là gì?
Thực tế, việc khối ngoại lại liên tục bán ròng không phải là câu chuyện của riêng năm nay mà đã bắt đầu từ năm ngoái. Kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất liên tục được đặt ra, nhưng thực tế lại chưa diễn ra đúng như kỳ vọng. Thậm chí sau phản ứng của thị trường trong những phiên đầu tháng 6 vừa qua, một số nhà đầu tư còn đặt ra khả năng Fed có thể tăng lãi suất trở lại.
Khi lãi suất tại Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao, việc dòng vốn toàn cầu quay trở lại các thị trường phát triển là điều khá tự nhiên. Đây đơn giản là xu hướng phân bổ tài sản và dòng chảy đầu tư.
Từ nay đến cuối năm, chúng ta cũng đang đối mặt với hai kịch bản khá thách thức: Fed giữ nguyên mặt bằng lãi suất hiện tại hoặc tiếp tục tăng lãi suất. Đây sẽ là yếu tố cần theo dõi sát để đánh giá hành động của các dòng vốn chủ động nước ngoài.
Như tôi đã đề cập, dòng vốn ETF là dòng vốn thụ động nên chúng ta có thể kỳ vọng khi thị trường được nâng hạng, các quỹ này sẽ giải ngân theo kế hoạch. Tuy nhiên, nếu lãi suất tại Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao hoặc tăng thêm, các dòng vốn chủ động có thể vẫn chưa cảm thấy thị trường đủ hấp dẫn để quay trở lại.
Trong trường hợp đó, động lực chính của thị trường sẽ đến từ dòng vốn trong nước, bao gồm các tổ chức đầu tư trong nước và đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân.
Chúng tôi đánh giá nhà đầu tư cá nhân Việt Nam rất năng động và đã giữ vai trò chủ đạo trên thị trường trong nhiều năm qua. Khi cơ hội xuất hiện và dòng tiền được kích hoạt, thị trường hoàn toàn có thể bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.
- Thời gian tới, nhiều thành viên thị trường kỳ vọng Việt Nam sẽ được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng. Nếu điều này xảy ra, bà đánh giá như thế nào về cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và khả năng đáp ứng của Việt Nam?
CCP chắc chắn nằm trong lộ trình triển khai. Chúng ta kỳ vọng hệ thống này có thể được đưa vào vận hành trong quý IV năm nay hoặc có thể lùi nhẹ sang quý I năm sau. Tuy nhiên, khi Việt Nam đã bước vào quá trình quyết tâm nâng hạng thị trường thì CCP là một trong những điều kiện tiên quyết.
Do đó, vấn đề hiện nay chủ yếu là tốc độ triển khai. Theo những thông tin tôi được biết, các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan đang nỗ lực rất lớn để đưa hệ thống CCP vào vận hành.
Khi CCP chính thức hoạt động và đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, chúng ta sẽ có cơ hội thu hút thêm các dòng vốn dài hạn, qua đó tạo thêm động lực hỗ trợ cho TTCK.
- Mục tiêu đưa quy mô vốn hóa TTCK đạt khoảng 120% GDP không chỉ đòi hỏi nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết mà còn phải nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường. Bà cho rằng đâu là những nút thắt lớn nhất đối với hoạt động IPO và đưa doanh nghiệp lên sàn?
Năm 2026, Việt Nam đã có những bước tiến tích cực khi cải thiện quy trình và hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Nhà nước cũng như các doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn trên thị trường chứng khoán được niêm yết nhanh hơn.
Tuy nhiên, vẫn còn những rào cản nhất định liên quan đến niềm tin và sự tự tin của doanh nghiệp khi tham gia quá trình này. Do đó, cần có thêm các chương trình tư vấn, hội thảo và hỗ trợ để doanh nghiệp hiểu rõ hơn về lợi ích của việc cổ phần hóa, niêm yết cũng như khả năng tiếp cận nguồn vốn từ thị trường chứng khoán.
Nếu có sự kết hợp giữa nỗ lực của doanh nghiệp, tinh thần chủ động cao hơn và sự hỗ trợ từ hành lang pháp lý thì quá trình này sẽ diễn ra thuận lợi và hiệu quả hơn.
- Ngoài ra, bà đánh giá thế nào về vai trò của doanh nghiệp Nhà nước trong quá trình cổ phần hóa cũng như sự tham gia của khu vực tư nhân?
Để đạt được mục tiêu vốn hóa thị trường ở mức 120% GDP, tất cả các thành viên tham gia thị trường đều phải nỗ lực.
Ngoài việc bổ sung thêm hàng hóa mới cho thị trường, điều quan trọng là chất lượng hoạt động của doanh nghiệp phải được cải thiện. Khi kết quả kinh doanh tốt hơn, mặt bằng định giá của doanh nghiệp sẽ được nâng lên, từ đó góp phần gia tăng giá trị vốn hóa của toàn thị trường.
Trân trọng cảm ơn bà!
