Chính sách - Quy hoạch

Chốt tiền đặt trước đấu giá đất ở mức 20-50%

Phương Uyên • 20/11/2026 15:20

Từ ngày 1/7/2027, người tham gia đấu giá đất ở phải nộp tiền đặt trước bằng 20-50% giá khởi điểm, thay vì 10-50% như hiện nay, nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc.

Sáng 20/11, Quốc hội thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), trong đó siết chặt nghĩa vụ tài chính của người tham gia đấu giá và mở rộng các trường hợp bị cấm đấu giá.

img_8182.jpeg
Người tham gia đấu giá đất ở phải nộp tiền đặt trước bằng 20-50% giá khởi điểm. Ảnh: LV

Theo luật hiện hành, tiền đặt trước khi đấu giá đất ở từ 5% đến 20% giá khởi điểm. Tuy nhiên, để khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, từ tháng 1/2026, Chính phủ đã nâng mức này lên 10-50% theo Nghị quyết 66.11.

Luật mới nâng gấp đôi mức tiền đặt trước tối thiểu, từ 10% lên 20%, giữ nguyên mức tối đa 50%. Như vậy, với thửa đất có giá khởi điểm một tỷ đồng, người tham gia đấu giá sẽ phải nộp trước 200-500 triệu đồng, thay vì 100-500 triệu đồng như hiện nay.

Theo kết quả thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên có hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở, các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy tác dụng, số trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc giảm đáng kể.

Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026; trong khi số thửa, lô đất đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả giảm từ 35 xuống 11.

Trên cơ sở kết quả thực tiễn, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20-50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Về quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm (khoản 3 Điều 36), một số ý kiến đề nghị không quy định nội dung này vì cho rằng chưa phù hợp với bản chất cạnh tranh về giá, chưa bảo đảm quyền không trả giá; đồng thời đề nghị giải trình khả năng phòng ngừa thông đồng của cơ chế bốc thăm.

Giải trình nội dung này, Chính phủ cho biết người tham dự đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự. Do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai được xác định trên cơ sở gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa được biết trước.

Quy định nhằm ngăn ngừa tình trạng nhiều người đăng ký tham dự nhưng thông đồng, đồng loạt không trả giá khiến cuộc đấu giá không thành, làm phát sinh chi phí, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Dự thảo Luật kế thừa quy định hiện hành, không buộc người tham gia phải trả cao hơn giá khởi điểm. Trường hợp nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, việc bốc thăm được xác định là phương thức lựa chọn người trúng đấu giá bảo đảm khách quan, công khai, bình đẳng.

IMG_0171 2
Đề xuất nghiên cứu chính sách thuế phù hợp để hạn chế đầu cơ ngắn hạn. Ảnh: LV

Theo dự thảo Luật, nếu tất cả người tham dự phiên đấu giá từ chối bốc thăm thì cuộc đấu giá không thành (điểm c khoản 1 Điều 41); người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và bị xử lý tiền đặt trước theo quy định. Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá (khoản 3 Điều 36). Trên cơ sở đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội giữ quy định này.

Bên cạnh quy định về tiền đặt trước, luật cũng bổ sung các biện pháp xử lý đối với người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán hoặc từ chối kết quả trúng đấu giá.

Theo Điều 58, người từ chối kết quả trúng đấu giá hoặc từ chối ký biên bản đấu giá có thể bị cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm, tùy tính chất, mức độ vi phạm. Biện pháp này cũng áp dụng đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá, dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy.

Người bị cấm không được tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó trên phạm vi toàn quốc trong thời hạn bị cấm. Quyết định xử lý phải được gửi đến Bộ Tư pháp và đăng tải trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia. Trường hợp người trúng đấu giá có hành vi vi phạm dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy, người này không được nhận lại khoản tiền đặt cọc.

Các chuyên gia cho rằng, việc nâng mức đặt cọc là cần thiết trong bối cảnh thị trường còn tồn tại nhiều hành vi mang tính đầu cơ. Việc nâng mức đặt cọc lên cao sẽ buộc người tham gia đấu giá phải nghiêm túc hơn. Số lượng người tham gia có thể giảm nhưng chất lượng sẽ tăng, giúp đất đến đúng tay người có nhu cầu thực, đặc biệt là người dân địa phương.

TS Trần Xuân Lượng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam đánh giá, ngoài việc nâng tiền đặt cọc hay hạn chế quyền tham gia đấu giá của người từng bỏ cọc , muốn kiểm soát hiệu quả tình trạng đầu cơ, thổi giá đất cần quản lý chặt mục đích sử dụng đất, minh bạch nguồn tiền, hoàn thiện dữ liệu và xây dựng chính sách thuế phù hợp, đồng thời có cơ chế giám sát việc thực hiện cam kết sau đấu giá.

Ông cũng đề xuất nghiên cứu chính sách thuế phù hợp để hạn chế đầu cơ ngắn hạn, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý xác định lịch sử sở hữu và phát hiện các trường hợp có dấu hiệu bất thường.

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Chốt tiền đặt trước đấu giá đất ở mức 20-50%
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO