Cảng Cần Giờ được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, cạnh tranh với các cảng quốc tế, không cạnh tranh trực tiếp với các cảng tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) vừa thông qua kế hoạch góp vốn thành lập liên doanh triển khai dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tại huyện Cần Giờ, TP.HCM.
Theo ông Nguyễn Cảnh Tĩnh, Chủ tịch HĐQT VIMC, Cảng Cần Giờ sẽ không xung đột với các cảng khác trong khu vực.
Theo phương án góp vốn, phía Việt Nam nắm 51% vốn điều lệ, trong đó VIMC góp 36% (khoảng 6.959 tỷ đồng), Công ty CP Cảng Sài Gòn góp 15% (khoảng 2.900 tỷ đồng); đối tác nước ngoài (Terminal Investment Limited Holding S.A – TIL thành viên của Hãng tàu MSC) nắm 49% vốn điều lệ. Việc góp vốn sẽ được phân kỳ theo từng năm nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính cho liên doanh.
Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ nhằm xây dựng và phát triển cảng trung chuyển quốc tế, bao gồm dịch vụ khai thác cảng container và các dịch vụ liên quan.
Quy mô đầu tư đề xuất cho phép tiếp nhận tàu mẹ có trọng tải lên đến 250.000 DWT, với tổng chiều dài cầu cảng chính khoảng 7,2km. Công suất thiết kế đạt khoảng 16,9 triệu TEU/năm.
Tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 571ha, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 128.872 tỷ đồng.
Dự án được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn I (đến năm 2030) hoàn thành đầu tư ít nhất hai cầu cảng. Giai đoạn II (đến năm 2050) hoàn thiện các hạng mục còn lại theo tiến độ mục tiêu hoạt động. Thời gian hoàn thành toàn bộ dự án dự kiến trong vòng 20 năm kể từ khi được bàn giao đất và mặt nước.
Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của dự án đối với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hoàn thiện hệ thống logistics, ông Lê Anh Sơn, Tổng giám đốc VIMC cho rằng việc VIMC và Cảng Sài Gòn tham gia liên doanh với đối tác chiến lược MSC/TiL là phù hợp với định hướng phát triển kinh tế biển và chiến lược đầu tư cảng nước sâu.
Do đây là dự án lớn, trọng điểm, VIMC sẽ cân đối cơ cấu vốn đầu tư phù hợp với khả năng huy động nguồn lực nhằm bảo đảm hiệu quả, đồng thời bảo toàn và phát triển vốn.
ông Lê Anh Sơn khẳng định, Cảng Cần Giờ được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, cạnh tranh với các cảng quốc tế, không cạnh tranh trực tiếp với các cảng tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.
“Các hãng tàu lựa chọn cảng dựa trên các tiêu chí như an toàn, hiệu quả, mức độ xanh hóa, năng suất và chi phí hợp lý. Mục tiêu là xây dựng Cảng Cần Giờ trở thành "cảng 5 sao" với năng lực cạnh tranh cao”, ông Sơn nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo VIMC, Cảng Cần Giờ sẽ được phát triển theo hướng cảng xanh, chi phí hợp lý và năng lực cạnh tranh cao.
Ông Nguyễn Cảnh Tĩnh cũng cho biết, trong bối cảnh sản lượng hàng hóa qua cảng biển Việt Nam tiếp tục tăng, việc đầu tư thêm các cảng tại khu vực trọng điểm là xu hướng tất yếu, nhằm đón đầu sự dịch chuyển từ cảng sông sang cảng nước sâu và phục vụ tàu lớn.
“Nếu Cảng Cần Giờ đi vào hoạt động, một lượng hàng trung chuyển trong khu vực sẽ được thu hút về, không gây xung đột với các cảng hiện hữu”, ông Tĩnh nói.
Trên thực tế, cũng đã có những lo ngại về tính cạnh tranh của Cảng Cần Giờ với các cảng hiện hữu. Do đó, các chuyên gia lưu ý TP HCM là trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam nên cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ cũng phải đặt trong bối cảnh kết nối với cả khu vực rộng lớn này. Nói như ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương: “Cần nhìn nhận Cần Giờ như một thực thể gắn liền với Cái Mép, tạo thành cụm cảng Cái Mép - Cần Giờ cho vùng Đông Nam Bộ. Không chỉ tạo đột phá cho TP Hồ Chí Minh mà cả vùng bởi hình thành cửa ngõ giao thương tầm cỡ quốc tế”.
Đồng quan điểm, TS Trần Du Lịch cũng cho rằng đây là cơ hội để cụm cảng biển số 4 - bao gồm cảng Cái Mép - Thị Vải và Cần Giờ trở thành một trung tâm trung chuyển quốc tế. Bởi lẽ, cảng Cần Giờ không ảnh hưởng hoặc cạnh tranh với cảng Cái Mép - Thị Vải mà ngược lại, cả hai sẽ tạo thành một hệ thống cảng biển bổ sung cho nhau, tạo hệ sinh thái chung để phát triển một trung tâm logistics cạnh tranh với các cảng khác trong khu vực.
Trước đó, UBND TP HCM đã ban hành quyết định chấp thuận nhà đầu tư dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với Liên danh thực hiện gồm Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A.
Quyết định được đưa ra trên cơ sở chủ trương đầu tư đã được Thủ tướng phê duyệt cùng các cơ chế đặc thù của Quốc hội dành cho TP HCM.
Đáng chú ý, quyết định chấp thuận nhà đầu tư đặt ra nhiều điều kiện ràng buộc chặt chẽ. Theo đó, UBND TP HCM yêu cầu nhà đầu tư không được chuyển nhượng dự án trong 10 năm kể từ khi được giao đất; phải giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ đồng trong 10 năm đầu và hoàn thành toàn bộ dự án trong 20 năm. Thời hạn hoạt động dự án là 50 năm.
Khi hoàn thành, cảng được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế, góp phần nâng vị thế hàng hải Việt Nam trong chuỗi logistics toàn cầu. Ước tính, khi đạt công suất thiết kế, dự án có thể mang lại nguồn thu 34.000-40.000 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho 6.000-8.000 lao động trực tiếp và hàng chục nghìn việc làm gián tiếp.
