Trước yêu cầu quản lý hải quan hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế, Cục Hải quan đã triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III.
Thông tin từ Cục Hải quan cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, ngành Hải quan đã và đang tích cực triển khai nhiều giải pháp đổi mới toàn diện phương thức quản lý nhà nước về hải quan. Một trong số đó là mô hình thông quan tập trung.
Theo đó, trước yêu cầu quản lý hải quan hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế, từ tháng 9/2025, Cục Hải quan đã triển khai xây dựng Đề án thông quan tập trung. Sau thời gian hoàn thiện Đề án, đánh giá cơ sở pháp lý và các điều kiện triển khai, Cục Hải quan đã báo cáo Bộ Tài chính và ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 01/6/2026.
“Triển khai mô hình thông quan tập trung, việc giải quyết thủ tục hải quan thay vì thực hiện tại nhiều đơn vị Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực như hiện nay thì việc tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ hải quan được thực hiện tập trung tại một nơi (Đội Thông quan) để đảm bảo tính chuyên sâu và phù hợp với xu hướng cắt giảm, tinh gọn biên chế hiện nay.
Không chỉ có vậy, theo mô hình này, thủ tục hải quan sẽ được thực hiện theo nguyên tắc xuôi chiều (thủ tục kết thúc ở đơn vị nào thì đơn vị đó sẽ thực hiện xử lý các thủ tục phát sinh), phi giấy tờ, không có sự tiếp xúc giữa doanh nghiệp và công chức hải quan, hạn chế tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu; chuyển mạnh từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan”, Cục Hải quan chia sẻ.
Đồng thời cho hay, việc triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành Hải quan trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Để mô hình thông quan triển khai thông suốt, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch triển khai, phân công các đơn vị chuyên môn thực hiện. Đồng thời, cũng ban hành các Quyết định sửa đổi các quy định có liên quan để đảm bảo cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Đội thông quan tập trung thuộc Chi cục Hải quan khu vực III.
Được biết, quá trình triển khai thí điểm, Chi cục Hải quan khu vực III – đơn vị chủ trì triển khai thí điểm có trách nhiệm: Phối hợp với Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, Ban Tài vụ quản trị, Ban Tổ chức cán bộ thực hiện điều chỉnh, bố trí bộ máy nhân sự, địa điểm triển khai thông quan tập trung theo mô hình bộ máy tổ chức mới và các điều kiện cần thiết đảm bảo triển khai thí điểm;
Rà soát số lượng công chức nghiệp vụ, lựa chọn phương án cấu hình xử lý thông tin và đề xuất phân công kiểm tra hồ sơ hải quan tại Đội thông quan đảm bảo phù hợp với địa bàn, đặc thù loại hình doanh nghiệp, loại hình; lập danh sách cán bộ công chức đề nghị cấp mã, phân quyền để thực hiện thủ tục hải quan khi triển khai thí điểm chuyển Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan cấp, phân quyền trên hệ thống;
Chủ trì phối hợp với Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan xây dựng chức năng số hóa chứng từ, chức năng trao đổi thông tin giữa nội bộ cơ quan hải quan (Đội Thông quan và các đơn vị Hải quan cửa khẩu) và giữa hải quan với người khai hải quan; chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Cục Hải quan tổ chức tập huấn cho cán bộ công chức đơn vị về quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu để triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III;
Thành lập Tổ triển khai thí điểm thông quan tập trung và hỗ trợ người sử dụng tại đơn vị; chủ động tổ chức thực hiện rà soát, phúc tập hồ sơ đối với các tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phát sinh tại đơn vị trong phạm vi triển khai thí điểm; thông báo đến các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tại đơn vị về kế hoạch triển khai thí điểm thông quan tập trung tại đơn vị mình sau khi kế hoạch được Cục phê duyệt; chủ động rà soát và lập kế hoạch giải quyết các công việc còn tồn đọng tại Hải quan cửa khẩu.
