Hàng loạt công ty sản xuất ô tô tại Trung Quốc đang chịu áp lực phải thu hẹp quy mô hoặc thậm chí ngừng hoạt động trong năm 2026.
Theo số liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) 11 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã sản xuất 31,09 triệu ô tô các loại, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó xe năng lượng mới đạt 14,53 triệu chiếc và xe xăng đạt 16,57 triệu chiếc.
Ước tính của Tập đoàn dịch vụ tài chính JPMorgan cho biết, tổng sản lượng ô tô của Trung Quốc đạt khoảng 33 triệu chiếc trong năm 2025. Trong khi năng lực sản xuất toàn ngành khoảng 50 triệu chiếc/năm.
CPCA cho biết, biên lợi nhuận của ngành ô tô Trung Quốc hiện chỉ đạt 4,4%. Doanh thu bình quân trên mỗi xe trong đạt 322.000 nhân dân tệ nhưng lợi nhuận gộp bình quân chỉ khoảng 14.000 nhân dân tệ (tương đương với 52,5 triệu đồng). Trong khi tính toán của JPMorgan cho thấy, lợi nhuận ròng trung bình trên mỗi xe chỉ khoảng 5.000 nhân dân tệ (tương đương với gần 20 triệu đồng). Còn theo trang tin Autohome, hiện nay hơn một nửa số đại lý ô tô Trung Quốc và hơn 70% mẫu xe điện đang bán lỗ.
Các dự báo cho thấy, hàng chục nhà sản xuất xe điện của Trung Quốc sẽ đối mặt với thời khắc “sống còn” vào năm 2026, trong bối cảnh nhu cầu trong nước suy yếu, buộc những doanh nghiệp thua lỗ triền miên phải rời khỏi thị trường.
Tại Trung Quốc, các khoản trợ cấp và ưu đãi thuế đang dần chấm dứt. Trước năm 2026, xe điện bán ra được miễn thuế mua hàng 10%. Tuy nhiên, bắt đầu từ tháng 1/2026, ô tô điện sẽ chịu thuế mua hàng 5% và đến năm 2028 tăng lên 10%. Các nhà phân tích ngành ô tô dự đoán điều này sẽ ảnh hưởng đến doanh số bán xe trong nước trong năm 2026.
Ngân hàng Deutsche Bank ước tính tổng doanh số bán ô tô tại Trung Quốc sẽ giảm 5% vào năm 2026. Trong khi đó, JPMorgan cũng có dự báo tương tự, doanh số bán ô tô tại Trung Quốc có thể giảm từ 3 - 5% vào năm 2026.
Các dự báo cho thấy những đợt giảm giá mạnh từ các nhà sản xuất trong năm 2026 sẽ tiếp diễn để giành thị phần. Tất cả các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào nghiên cứu và phát triển trong cuộc chạy đua giành lợi thế công nghệ trước các đối thủ. Tình trạng dư thừa công suất đã dẫn tới “cuộc chiến giá” khốc liệt trong 3 năm qua, bào mòn lợi nhuận của các hãng xe. Trong khi đó, giá nguyên liệu pin biến động mạnh và chi phí nhân công tiếp tục tăng cao, đã đẩy tốc độ gia tăng chi phí của các hãng xe vượt tốc độ tăng doanh thu. Nay lại đứng trước nguy cơ phải tiếp tục giảm giá để giữ doanh số, càng làm triển vọng lợi nhuận thêm ảm đạm.
Giờ sẽ là "cuộc chiến" sinh tồn, trong đó các hãng có lãi sẽ là người chiến thắng, còn những doanh nghiệp thua lỗ sẽ sớm cạn tiền. Khoảng 50 hãng xe điện thua lỗ tại Trung Quốc đang chịu áp lực phải thu hẹp quy mô hoặc chấm dứt hoạt động. Các hãng bán chưa tới 1.000 xe mỗi tháng được dự báo sẽ sớm rời bỏ thị trường. Những hãng xe có doanh số dưới 100.000 xe/năm, sẽ đối mặt nguy cơ giải thể trong vài năm tới.
Báo cáo của Công ty tư vấn AlixPartners cho biết, Trung Quốc là một trong những thị trường xe năng lượng mới có mức độ cạnh tranh cao nhất thế giới, với “cuộc chiến giá” cả tiếp diễn không ngừng. Sự cạnh tranh khốc liệt về giá kéo dài, đã “vắt kiệt sức” các nhà cung cấp, nhà sản xuất ô tô và cả các đại lý.
“Cuộc chiến giá” vốn bùng nổ trong mảng xe điện nay đã lan sang cả thị trường xe xăng, khiên tình trạng cạnh tranh ngày càng căng thẳng, làm cho biên lợi nhuận toàn ngành tiếp tục bị bào mòn.
Ngày càng nhiều hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh mở rộng bán hàng ra nước ngoài. Đẩy mạnh xuất khẩu, sẽ có lợi nhuận cao hơn. Nhiều thị trường quốc tế chủ chốt bắt đầu tràn ngập xe Trung Quốc. Ô tô Trung Quốc tràn ra thế giới, thường có giá rất cạnh tranh so với các đối thủ cùng phân khúc. Nhưng cũng đặt ra những cảnh báo về sản phẩm tồn kho, lạc hậu, kém chất lượng.
