Đông Nam Á đón làn sóng FDI mới

Trái ngược với Philippines, nhiều nền kinh tế chủ chốt ở Đông Nam Á vẫn đang hưởng lợi từ làn sóng FDI trị giá hàng tỷ USD. Trong 5 năm qua, dòng vốn FDI ròng vào khu vực liên tục vượt 200 tỷ USD mỗi năm và đạt mức kỷ lục 226 tỷ USD vào năm 2024. Riêng FDI vào lĩnh vực sản xuất tăng 150%, lên 44 tỷ USD trong năm nay.

Đặc biệt, Việt Nam và Thái Lan đang thu hút mạnh sự quan tâm của nhà đầu tư nhờ hưởng lợi từ chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng “Trung Quốc+1”. Theo đó, các tập đoàn toàn cầu thiết lập thêm các trung tâm sản xuất tại Đông Nam Á nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Tại Việt Nam, vốn FDI thực hiện năm 2025 đạt mức kỷ lục 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước. Việt Nam tiếp tục là điểm đến thay thế hàng đầu cho Trung Quốc trong các ngành lắp ráp điện tử, dệt may và sản xuất linh kiện.

Trong khi đó, Thái Lan ghi nhận dòng vốn FDI ròng đạt 10,4 tỷ USD năm 2025, tăng 42% so với cùng kỳ. Các lĩnh vực sản xuất theo hợp đồng, dịch vụ công nghệ thông tin và hạ tầng số là những động lực chính thu hút vốn ngoại.

Nhiều hãng xe Trung Quốc như BYD, Great Wall Motor, SAIC Motor và Changan Automobile đã xây dựng các trung tâm sản xuất xe điện tại Thailand nhằm tiếp cận thị trường ASEAN và tận dụng chính sách “30@30”. Theo đó, xe không phát thải phải chiếm ít nhất 30% tổng sản lượng ô tô trong nước vào năm 2030.

Ngược lại, dòng vốn FDI ròng vào Philippines giảm 17,1%, từ 9,4 tỷ USD năm 2024 xuống còn 7,8 tỷ USD năm 2025, mức thấp nhất kể từ sau đại dịch Covid-19.

Theo ông John Paolo Rivera, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Phát triển Philippines, sự sụt giảm mạnh FDI cho thấy các doanh nghiệp nước ngoài đang thận trọng hơn trong việc rót thêm vốn vào Philippines. Nguyên nhân có thể đến từ tiến độ triển khai dự án chậm, tăng trưởng suy yếu hoặc lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao.

Trong bảng xếp hạng Chỉ số niềm tin FDI 2026 của Kearney, đánh giá những thị trường hấp dẫn nhất đối với nhà đầu tư nước ngoài, Thái Lan đứng thứ 6 và Việt Nam đứng thứ 16, trong khi Philippines tụt hai bậc xuống vị trí thứ 18 trong số 25 nền kinh tế mới nổi.

Đây cũng là năm thứ ba liên tiếp Philippines suy giảm thứ hạng về mức độ hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Khảo sát của Kearney cho thấy chỉ 12% lãnh đạo doanh nghiệp được hỏi đánh giá chất lượng cơ sở hạ tầng của Philippines là một lợi thế cạnh tranh.

Mặc dù vậy, các tổ chức nghiên cứu và định chế tài chính quốc tế nhìn chung vẫn đánh giá tích cực về triển vọng thu hút vốn đầu tư của Đông Nam Á trong nửa cuối năm 2026. Động lực chính tiếp tục đến từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, nhu cầu đầu tư vào sản xuất công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và hạ tầng số.

Các chuyên gia nhận định Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Singapore sẽ tiếp tục là những điểm đến hưởng lợi lớn từ chiến lược “Trung Quốc+1”, khi nhiều tập đoàn quốc tế tìm cách giảm phụ thuộc vào một trung tâm sản xuất duy nhất.

Trong khi đó, dòng vốn vào các lĩnh vực bán dẫn, xe điện, trí tuệ nhân tạo và logistics dự kiến vẫn duy trì khả năng chống chịu tốt bất chấp những bất ổn về thương mại và địa chính trị toàn cầu.

Theo dự báo của UOB, ASEAN vẫn đang ở trong chu kỳ tăng trưởng đầu tư dài hạn nhờ quá trình hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, quy mô thị trường tiêu dùng mở rộng và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Tổ chức này ước tính dòng vốn FDI vào ASEAN có thể tăng từ khoảng 225 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 370 tỷ USD vào năm 2030.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi năng lượng và số hóa nền kinh tế cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực thu hút vốn FDI trong thời gian tới.

ASEAN đang thúc đẩy các mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo và xây dựng thị trường số thống nhất, mở ra nhiều cơ hội đầu tư mới trong các lĩnh vực điện sạch, hạ tầng lưới điện, trung tâm dữ liệu, thương mại số và dịch vụ công nghệ.