Từ Singapore đến Malaysia và Việt Nam, Đông Nam Á đang được các doanh nghiệp công nghệ đánh giá là thị trường giàu tiềm năng cho robot hình người và AI vật lý.
Một vườn ươm robot hình người của Trung Quốc đang lên kế hoạch mở văn phòng tại Singapore trong bối cảnh đảo quốc này đẩy mạnh chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm các thử nghiệm robot thông minh quy mô lớn trong tương lai.
Shanghai Humanoid Robot Innovation Incubator, vườn ươm đầu tiên của Trung Quốc chuyên về robot hình người dự kiến sẽ mở văn phòng tại Singapore vào nửa cuối năm nay. Tại Trung Quốc, doanh nghiệp này đã hỗ trợ nhiều công ty thử nghiệm hoặc thương mại hóa các sản phẩm robot.
Ông Rong Guoqiang, Tổng Giám đốc vườn ươm, cho biết Singapore sở hữu mật độ công nghệ cao và hạ tầng số xuất sắc; đồng thời nhấn mạnh sự kết hợp giữa hai lợi thế: ngành robot của Trung Quốc có năng lực rất mạnh về thử nghiệm và phát triển với chi phí tương đối thấp, trong khi Singapore lại có nhu cầu rõ rệt trong các lĩnh vực cụ thể như giáo dục, y tế và hộ gia đình.
“Bản thân robot đã được chế tạo rất tốt và có thể ứng dụng trong y tế, tài chính, tuần tra an ninh và hỗ trợ vận hành ban đêm,” ông Rong nói.
Tuy nhiên, ông Rong nhận định, robot cần được tích hợp vào các kịch bản ứng dụng cụ thể. Trên thực tế, điều đó đồng nghĩa với việc phải kết hợp nhu cầu đã được số hóa với các mô hình AI quy mô lớn trước khi có thể triển khai thực sự.
Đông Nam Á đang dần trở thành thị trường chiến lược của ngành robot toàn cầu nhờ sự kết hợp giữa nhu cầu tự động hóa ngày càng lớn, nền sản xuất mở rộng nhanh và các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số của nhiều quốc gia trong khu vực.
Theo báo cáo của hãng nghiên cứu Mordor Intelligence được chuyên trang FutureIoT dẫn lại, thị trường robot tại Đông Nam Á được dự báo tăng từ khoảng 1,29 tỷ USD năm 2026 lên 1,83 tỷ USD vào năm 2031, với động lực chính đến từ sản xuất, logistics, y tế và khách sạn.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất robot tại Trung Quốc và trên toàn cầu đang bắt đầu chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng ra Đông Nam Á khi khu vực đang có nhu cầu rất lớn đối với robot hình người trong tương lai.
Đặc biệt, khu vực này được đánh giá có nhiều doanh nghiệp sản xuất mà nhu cầu về robot hình người vẫn chưa được khai thác đầy đủ.
Singapore hiện được xem là trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm AI, robot hàng đầu khu vực nhờ hạ tầng số phát triển, nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường pháp lý cởi mở.
Trong khi đó, Malaysia và Thái Lan đang thúc đẩy mạnh robot công nghiệp phục vụ ngành điện tử, ô tô và logistics. Việt Nam cũng được đánh giá là thị trường giàu tiềm năng khi nhu cầu tự động hóa trong sản xuất ngày càng tăng, đặc biệt ở các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, kho vận và thương mại điện tử.
Sự mở rộng của các tập đoàn công nghệ và sản xuất quốc tế tại Việt Nam đang tạo thêm nhu cầu đối với robot công nghiệp và robot ứng dụng AI.
Ngoài sản xuất, Đông Nam Á còn được xem là thị trường phù hợp để triển khai robot dịch vụ trong y tế, giáo dục, khách sạn và chăm sóc người cao tuổi. Đây là những lĩnh vực mà nhiều quốc gia trong khu vực đang thiếu hụt lao động hoặc cần nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua công nghệ.
Giới phân tích cho rằng với dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa cao và nền kinh tế số phát triển nhanh, Đông Nam Á có thể trở thành một trong những trung tâm phát triển và ứng dụng robot quan trọng của châu Á trong thập kỷ tới.
Tuy nhiên, khu vực này cũng đối mặt không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là khoảng cách công nghệ giữa các quốc gia trong ASEAN còn khá lớn. Singapore có hạ tầng số và năng lực AI hàng đầu khu vực, nhưng nhiều nền kinh tế khác vẫn thiếu dữ liệu, hạ tầng điện toán và nguồn nhân lực chuyên sâu về robot.
Theo phân tích của McKinsey & Company, để AI và robot phát triển bền vững, Đông Nam Á cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mạnh, đào tạo lực lượng lao động mới và tạo ra môi trường pháp lý phù hợp cho công nghệ tự động hóa.
Ngoài ra, chi phí đầu tư ban đầu cho robot vẫn là rào cản với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực. Dù robot ngày càng rẻ hơn, nhiều doanh nghiệp ASEAN vẫn thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao có thể vận hành, bảo trì và tích hợp AI vào quy trình sản xuất.
Một thách thức khác là nguy cơ chênh lệch trình độ tự động hóa ngày càng lớn giữa các nước. Diễn đàn Đông Á nhận định Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc hiện dẫn đầu châu Á về robot công nghiệp, trong khi các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam hay Thái Lan cần đầu tư mạnh hơn vào nhân lực, đổi mới sáng tạo và thể chế nếu muốn bắt kịp làn sóng robot mới.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng lợi thế dân số trẻ, tốc độ số hóa nhanh và vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang giúp Đông Nam Á trở thành một trong những thị trường robot hấp dẫn nhất thế giới trong thập kỷ tới.
