Khi được gắn vào giỏ hàng du lịch, sản phẩm OCOP sẽ thành một phần của trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và đời sống địa phương mà du khách có thể mang theo sau chuyến đi.
Tại Đà Nẵng, thành phố hiện có 477 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 80 sản phẩm 4 sao và 393 sản phẩm 3 sao hầu hết đều có thể trở thành quà trong mỗi chuyến đi của du khách.
Theo số liệu công bố, hiện nay tại Đà Nẵng đang có 28 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, tuy nhiên, các mô hình hiện nay vẫn chủ yếu mang tính đơn lẻ. Qua khảo sát, mức độ kết nối giữa chủ thể OCOP với khách sạn, doanh nghiệp lữ hành, khu điểm du lịch, sân bay và các đơn vị phân phối chưa đồng đều, chưa hình thành được mạng lưới cung ứng ổn định.
Từ đây đã tạo ra một khoảng trống lớn khi dòng khách du lịch kỷ lục vẫn chưa chạm tới kho tàng sản phẩm bản địa. Vì vậy, cần chuyển từ “kết nối để giới thiệu sản phẩm” sang “kết nối để hình thành thị trường và chuỗi cung ứng du lịch” để sản phẩm OCOP trên địa bàn đứng vững hơn trên thị trường.
Trong câu chuyện sản xuất, bà Phạm Thị Duy Mỹ - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Duy Oanh (xã Duy Xuyên) cho hay đơn vị đã luôn kiên trì với con đường sản xuất từ tài nguyên bản địa. Bà Mỹ cho biết, hiện Duy Oanh đang có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao như bột ngũ cốc, thanh gạo lứt, bột rau má đậu xanh, sen sấy khô.
“Để có được kết quả này, hợp tác xã không chỉ đầu tư nhà xưởng, máy móc hiện đại mà còn đặc biệt chú trọng đến chuyển đổi số trong bán hàng. Trong thời đại số, khách hàng không chỉ mua một món hàng mà còn mua cả niềm tin và lối sống xanh. Vì vậy, Duy Oanh chú trọng xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, nội dung truyền thông chất lượng để lan tỏa giá trị”, bà Mỹ nói.
Qua khảo sát, ông Lê Quốc Việt – Chủ nhiệm CLB Điểm đến Xứ Quảng cho hay dù sức mua rất lớn, tỷ lệ chi tiêu cho quà tặng và hàng hóa của du khách quốc tế tại Việt Nam chỉ dừng ở mức 12–15%, thấp hơn nhiều so với mức 22,5% của khu vực Đông Nam Á. Qua tính toán, ông Việt cho rằng nếu chỉ 5% trong số 19,5 triệu lượt khách năm 2026 mua một giỏ hàng đặc sản trị giá 250.000 VNĐ, ngành du lịch đã mang về 244 tỷ đồng/năm.
“Con số này gấp 5 lần tổng kim ngạch xuất khẩu OCOP của thành phố nửa đầu năm 2026 mà không phải tốn chi phí vận chuyển quốc tế hay thủ tục xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp du lịch và các chủ thể OCOP chưa gặp được nhau do 5 “nút thắt” chính từ quy mô sản xuất của hộ nông dân còn nhỏ lẻ, khó cam kết lượng hàng lớn; Chiết khấu cao và thời gian công nợ kéo dài vượt quá sức chịu đựng của chủ thể; Bao bì, mẫu mã chưa đạt chuẩn quà tặng cao cấp; Khách sạn ngại ký kết vì phải làm việc với hàng chục nhà cung cấp nhỏ lẻ; Thiếu dữ liệu phân tích thói quen mua sắm của từng nhóm khách quốc tế”, ông Việt thông tin.
Để tháo gỡ các “nút thắt”, ông Lê Quốc Việt đề xuất hình thành một nhà phân phối OCOP – Du lịch đóng vai trò đầu mối trung gian. Theo đó, đơn vị này sẽ chịu trách nhiệm gom hàng, kiểm định, kho vận, xuất hóa đơn VAT và thanh toán nhanh cho phía sản xuất trong 15 ngày và doanh nghiệp du lịch, khách sạn chỉ cần làm việc với một đầu mối duy nhất thay vì hàng chục hộ sản xuất.
Tiếp đến, vị này cũng đề xuất mô hình “Chợ Xanh Xứ Quảng” được triển khai như một hệ sinh thái kết nối cộng đồng phi lợi nhuận. Mô hình này tạo nền tảng kết nối trực tiếp giữa các xã miền núi, vùng nông thôn nghèo với cư dân đô thị và du khách, các sản phẩm OCOP sẽ không cạnh tranh bằng giá mà bằng giá trị trải nghiệm.
Ông Văn Bá Sơn – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng khẳng định việc gắn kết OCOP với du lịch phải được đặt trong khung phát triển bền vững, dựa trên bốn trụ cột căn bản gồm Giảm thiểu tác động môi trường qua việc sử dụng nguyên liệu và bao bì thân thiện - Bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bằng cách lồng ghép các giá trị bản địa vào sản phẩm và điểm đến - Nâng cao chất lượng trải nghiệm thông qua việc thiết kế các hành trình tương tác, khám phá làng nghề - Bảo đảm cộng đồng địa phương được tham gia và hưởng lợi công bằng, từ sản xuất, phân phối đến dịch vụ du lịch. Theo ông Sơn, đó là “kim chỉ nam” để OCOP không chỉ là hàng hóa, mà là sứ giả văn hóa và là động lực phát triển bền vững cho địa phương.
“Việc đưa sản phẩm vào tour, những đặc sản được giới thiệu tại khách sạn, nhà hàng, những mô hình trải nghiệm mới ra đời – tất cả tạo thành một chuỗi giá trị khép kín: nhà sản xuất tạo ra sản phẩm, doanh nghiệp du lịch tạo ra trải nghiệm, hệ thống phân phối đưa sản phẩm đến đúng điểm chạm và du khách – là những sứ giả – tiếp tục lan tỏa câu chuyện, văn hóa và hình ảnh Đà Nẵng vươn xa”, ông Sơn nói.
Ở góc độ quản lý địa phương, ông Trần Nam Hưng - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho rằng cần phải tạo được “điểm chạm” và sự gặp nhau giữa nguồn cung với cầu du lịch. Tại đây, các bên cần có đủ những cam kết cụ thể về chất lượng, giá cả, năng lực cung ứng, mẫu mã bao bì, phương thức giao nhận và câu chuyện sản phẩm.
“Qua đó, doanh nghiệp du lịch sẽ có được nguồn sản phẩm đặc sắc, chất lượng và ổn định để nâng tầm dịch vụ. Chủ thể OCOP được mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và có đơn hàng bền vững; còn chính quyền địa phương phát huy được giá trị văn hóa bản địa, thúc đẩy kinh tế nông thôn”, ông Hưng nhấn mạnh.
Cũng theo lãnh đạo Đà Nẵng, thành phố hiện sở hữu nhiều sản phẩm OCOP đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa. Vì vậy, điều quan trọng nhất là du khách phải có được những sản phẩm chất lượng, chứa đựng câu chuyện văn hóa độc đáo và mang về những trải nghiệm đáng nhớ về Đà Nẵng. Thông qua đây sẽ khai thác tốt hơn lợi thế của du lịch Đà Nẵng cũng như biến mỗi sản phẩm OCOP thành một phần của trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và đời sống địa phương mà du khách có thể mang theo sau chuyến đi.
