Việc sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh lương y để bán hàng trên mạng xã hội cho thấy những kẽ hở trong quản lý quảng cáo trực tuyến cần sớm được bịt kín.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cao Bằng vừa khởi tố thêm nhiều bị can trong đường dây sản xuất, quảng cáo và tiêu thụ các sản phẩm thảo mộc hỗ trợ nam giới dưới danh nghĩa lương y Triệu Sỹ Điền.
Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng bị cáo buộc đã sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh và bài thuốc gia truyền của lương y Triệu Sỹ Điền để quảng bá, bán sản phẩm trên mạng xã hội Facebook. Trong khi đó, lương y Triệu Sỹ Điền khẳng định không sản xuất, kinh doanh các sản phẩm này và không cho phép bất kỳ cá nhân, tổ chức nào sử dụng tên tuổi, hình ảnh của mình để quảng cáo, bán hàng.
Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2023 đến khi bị phát hiện, đường dây này đã thu về hơn 120 tỷ đồng, trung bình mỗi tháng tiêu thụ từ 900 đến 1.000 đơn hàng.
Phân tích về vụ án này, một số chuyên gia pháp lý cho rằng, vấn đề đáng quan tâm không chỉ nằm ở quy mô của đường dây, mà còn ở việc tên tuổi, hình ảnh và uy tín của một người khác có thể bị sử dụng làm công cụ tạo dựng niềm tin với khách hàng trên môi trường số.
Thực tế, mạng xã hội đang trở thành một trong những kênh quảng cáo, bán hàng có sức lan tỏa rất lớn. Chỉ cần một hình ảnh, đoạn video hoặc nội dung giới thiệu gắn với bác sĩ, lương y, chuyên gia hay người có uy tín, sản phẩm có thể nhanh chóng tạo được sự tin tưởng của người tiêu dùng. Nếu những thông tin này không được kiểm chứng kịp thời, người mua rất khó nhận biết đâu là quảng cáo chính thống, đâu là nội dung mạo danh.
Vụ án vì thế tiếp tục đặt ra yêu cầu đối với cơ chế quản lý quảng cáo trên môi trường số, đặc biệt là việc xác thực danh tính người quảng cáo, kiểm soát nội dung sử dụng hình ảnh của người khác và trách nhiệm của các chủ thể tham gia phát hành, phân phối quảng cáo.
Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh qua mạng xã hội ngày càng phổ biến, việc phát hiện và ngăn chặn từ sớm những nội dung mạo danh không chỉ nhằm bảo vệ người tiêu dùng, mà còn bảo vệ quyền, uy tín của cá nhân bị sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, việc sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh của người có uy tín để quảng cáo, kinh doanh không chỉ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bị mạo danh mà còn có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai về nguồn gốc, chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm, đặc biệt với những mặt hàng liên quan đến sức khỏe.
Theo Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp, mạng xã hội đang trở thành kênh quảng cáo, bán hàng phổ biến, trong khi việc sao chép hình ảnh, cắt ghép video hoặc tạo lập các nội dung quảng bá ngày càng dễ dàng. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả, tên tuổi và uy tín của một cá nhân có thể bị biến thành công cụ tạo niềm tin để bán hàng mà chính người đó không hề biết hoặc cho phép.
“Điều cần quan tâm không chỉ là xử lý sau khi vụ việc đã xảy ra, mà còn phải tăng khả năng phát hiện và ngăn chặn sớm những nội dung mạo danh. Đối với quảng cáo sử dụng hình ảnh bác sĩ, lương y, chuyên gia hoặc người có uy tín, nhất là các sản phẩm liên quan đến sức khỏe, cần có cơ chế xác thực chặt chẽ hơn về chủ thể quảng cáo và căn cứ được phép sử dụng hình ảnh”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp phân tích.
Theo Luật sư Hiệp, trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội cũng cần được đặt ra rõ hơn trong việc tiếp nhận phản ánh, xác minh và xử lý nhanh các nội dung có dấu hiệu mạo danh hoặc sử dụng trái phép hình ảnh của người khác. Nếu nội dung vi phạm tiếp tục được phát tán trong thời gian dài, phạm vi ảnh hưởng và thiệt hại đối với cả người tiêu dùng lẫn người bị mạo danh sẽ càng lớn.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng và chủ thể bị sử dụng trái phép hình ảnh cần thuận tiện hơn, để khi có phản ánh, nội dung vi phạm có thể được kiểm tra và xử lý kịp thời. Việc kiểm soát cũng cần tập trung vào những nhóm sản phẩm có khả năng tác động trực tiếp đến sức khỏe, nơi người tiêu dùng thường dựa nhiều vào uy tín của người xuất hiện trong quảng cáo để đưa ra quyết định.
“Không gian số mở ra cơ hội rất lớn cho hoạt động quảng cáo và kinh doanh, nhưng cũng tạo điều kiện để hành vi mạo danh lan truyền nhanh hơn. Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện quy định pháp luật, cần xây dựng cơ chế xác thực và xử lý đủ nhanh để người tiêu dùng không bị dẫn dắt bởi những thông tin giả mạo, đồng thời bảo vệ danh dự, uy tín và quyền lợi của người bị sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
