Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN đang mở ra những động lực tăng trưởng mới cho châu Á, tạo cơ hội lớn cho các doanh nghiệp chủ động thích ứng và nắm bắt.
Chính sách “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền Tổng thống Trump khiến nhiều đối tác và đồng minh đa dạng hoá lựa chọn trong thương mại, đầu tư và các mối quan hệ kinh tế. Trong khi đó, các nền kinh tế châu Á đang ngày càng trở thành những động lực tăng trưởng quan trọng của thế giới.
Ông Steven Okun, Giám đốc điều hành của APAC Advisors, một công ty tư vấn chiến lược địa chính trị và đầu tư có trách nhiệm đặt trụ sở tại Singapore cho rằng, trong những năm vừa qua, châu Á đã tiếp nhận nhiều giá trị và thành tựu quan trọng như kinh tế thị trường, khoa học - công nghệ, trọng dụng nhân tài, giáo dục, chủ nghĩa thực dụng và văn hóa hòa bình.
Do đó, khi mức sống và sức mạnh kinh tế tăng lên, các nước châu Á ngày càng tự tin hơn vào bản sắc và mô hình phát triển của mình. Điều này đang tác động trực tiếp đến cách các nước trong khu vực này đàm phán và nhìn nhận vị trí của mình trên thế giới.
"Một châu Á đa dạng không thể được tiếp cận bằng một chiến lược duy nhất mà cần một cách tiếp cận phù hợp. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý tới "tam giác" mới: Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN", ông Steven Okun lưu ý.
Cả Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN đều theo đuổi lợi ích riêng, đồng thời nỗ lực duy trì và tận dụng trật tự kinh tế dựa trên luật lệ. Theo đó, Trung Quốc đang ngày càng giữ vai trò trung tâm trong các chuỗi cung ứng và mạng lưới thương mại của châu Á.
Quy mô thị trường, năng lực sản xuất và hệ thống kết nối thương mại của Trung Quốc tạo ra sức hút lớn đối với các nền kinh tế trong khu vực. Với các doanh nghiệp quốc tế, Trung Quốc không chỉ là một thị trường lớn mà còn là một mắt xích quan trọng trong chiến lược kinh doanh tại châu Á.
Trong khi đó, Ấn Độ đang nổi lên với tiềm năng tăng trưởng dài hạn và một thị trường nội địa quy mô lớn. Cùng với quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, Ấn Độ ngày càng tăng cường kết nối với Đông Nam Á, tạo thêm những cơ hội hợp tác về thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng. Sự phát triển song song của Trung Quốc và Ấn Độ đang góp phần định hình lại tương quan kinh tế của châu Á.
Với 11 thành viên và sự đa dạng lớn về văn hóa, tôn giáo và mô hình phát triển, ASEAN vận hành dựa trên nguyên tắc đồng thuận. Vì vậy, tiến trình của ASEAN đôi khi có thể bị trì hoãn và không đồng đều.
Tuy nhiên, theo ông Kishore Mahbubani, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Châu Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nếu nhìn trong dài hạn, khả năng thích ứng và sức bền của ASEAN là một lợi thế đáng kể. So với nhiều cơ chế hợp tác khu vực khác, ASEAN đã duy trì được sự ổn định và tiếp tục mở rộng vai trò kinh tế của mình.
Trung Quốc đã là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN kể từ năm 2009. Kim ngạch thương mại hai bên tăng từ 40 tỷ USD năm 2000 lên hơn 1.000 tỷ USD vào năm ngoái, trong đó việc Trung Quốc trở thành đối tác đối thoại đầu tiên của ASEAN hoàn tất một hiệp định thương mại tự do là một yếu tố quan trọng.
Trong khi đó, mối liên hệ giữa Ấn Độ và Đông Nam Á cũng có lịch sử sâu sắc. Trước đây, các thương nhân và tu sĩ Ấn Độ đã góp phần truyền bá những ảnh hưởng Hindu và Phật giáo tới khu vực Đông Nam Á, để lại dấu ấn trong ngôn ngữ, văn hóa và hệ thống quản trị.
Ông Kishore Mahbubani chỉ ra rằng khi các doanh nghiệp phương Tây bước vào Đông Nam Á, thì đây không phải một thị trường mới hoàn toàn. Họ đang tham gia vào một khu vực có lịch sử, mạng lưới quan hệ và những đặc trưng văn hóa đã hình thành từ lâu.
Các chuyên gia đồng thuận rằng, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cần nhận thức rõ ba thực tế mới: châu Á đang hiện đại hóa theo cách riêng; chủ nghĩa thực dụng của ASEAN là một lợi thế trong môi trường nhiều biến động; và Trung Quốc - Ấn Độ - ASEAN sẽ tiếp tục là những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Những doanh nghiệp sớm thích ứng và chủ động kết nối với "tam giác" này sẽ có nhiều cơ hội hơn để nắm bắt sự chuyển dịch của nền kinh tế châu Á, đồng thời tham gia vào chương tiếp theo của câu chuyện tăng trưởng khu vực.
