6 nghị định hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7 được kỳ vọng hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Từ ngày 1/7/2026, 6 nghị định hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng 2025 sẽ đồng loạt có hiệu lực, hoàn thiện khung pháp lý đối với quản lý chi phí, hợp đồng, chất lượng công trình, vật liệu xây dựng và năng lực hoạt động xây dựng.
Việc ban hành đồng thời các nghị định được xem là bước hoàn thiện cuối cùng để Luật Xây dựng 2025 đi vào thực tiễn, đồng thời tạo sự thống nhất trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng.
Các nghị định gồm: Nghị định 193/2026 về quyết toán vốn đầu tư dự án; Nghị định 206/2026 hướng dẫn quản lý chi phí đầu tư xây dựng; Nghị định 207/2026 về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình; Nghị định 209/2026 hướng dẫn quản lý vật liệu xây dựng; Nghị định 210/2026 về hợp đồng xây dựng; và Nghị định 212/2026 quy định điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
Điểm đáng chú ý là các nghị định được ban hành đồng bộ, bao quát nhiều khâu trong quá trình đầu tư xây dựng, từ chuẩn bị dự án đến quản lý chi phí, hợp đồng, thi công, quyết toán và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành.
Trong đó, Nghị định 206/2026 được đánh giá là một trong những văn bản có tác động lớn nhất khi hoàn thiện cơ chế quản lý chi phí đầu tư xây dựng theo hướng minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế. Nghị định quy định rõ hơn việc xác định tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, hệ thống định mức, giá xây dựng và chỉ số giá xây dựng, tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí, hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.
Đối với hợp đồng xây dựng, Nghị định 210/2026 tiếp tục chuẩn hóa nguyên tắc xác định giá hợp đồng trên cơ sở kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc đàm phán giữa các bên, đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm, phương thức thanh toán, điều chỉnh giá và phạm vi áp dụng của từng loại hợp đồng như trọn gói, đơn giá cố định hay EPC. Việc chuẩn hóa cơ chế hợp đồng sẽ góp phần hạn chế tranh chấp, phân bổ hợp lý rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong thực hiện dự án.
Ở khâu thi công, Nghị định 207/2026 tiếp tục hoàn thiện quy định về quản lý chất lượng công trình, bảo trì và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng.
Trong khi đó, Nghị định 209/2026 bổ sung khung pháp lý đối với quản lý vật liệu xây dựng theo định hướng khuyến khích sử dụng vật liệu tiết kiệm tài nguyên, thân thiện môi trường, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh của ngành.
Đáng chú ý hơn, Nghị định 212/2026 đặt nền móng cho việc hình thành Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Việc chuẩn hóa dữ liệu về dự án, công trình, tổ chức, cá nhân hành nghề và năng lực hoạt động xây dựng được kỳ vọng sẽ tăng cường tính minh bạch, giảm tình trạng kê khai trùng lặp và tạo thuận lợi cho công tác quản lý cũng như thực hiện thủ tục hành chính.
Việc hoàn thiện hệ thống nghị định hướng dẫn diễn ra đồng thời với chương trình cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.18/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo quy định mới áp dụng từ ngày 1/7, thời gian cấp giấy phép xây dựng đối với công trình thông thường giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc; thời gian điều chỉnh giấy phép còn 9 ngày. Đối với nhà ở riêng lẻ, thời gian cấp hoặc điều chỉnh giấy phép chỉ còn 7 ngày làm việc.
Theo Bộ Xây dựng, việc ban hành đồng bộ các nghị định nhằm bảo đảm Luật Xây dựng 2025 được triển khai ngay khi có hiệu lực, đồng thời tiếp tục thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hoạt động xây dựng. Hệ thống quy định mới cũng hướng tới nâng cao tính công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội các Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) nhiều lần cho rằng điều doanh nghiệp xây dựng mong muốn không chỉ là hoàn thiện thể chế mà còn là việc thực thi thống nhất giữa các địa phương.
Theo ông, khi các quy định về quản lý chi phí, hợp đồng và thanh quyết toán được áp dụng đồng bộ, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong tính toán chi phí, tiến độ, đồng thời hạn chế phát sinh thủ tục và tranh chấp trong quá trình triển khai dự án. Môi trường pháp lý ổn định và có tính dự báo cao cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng đầu tư.
Theo các chuyên gia, việc các quy định về quản lý chi phí, hợp đồng, chất lượng công trình, vật liệu xây dựng và dữ liệu ngành được ban hành đồng bộ sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở dự báo tốt hơn về chi phí, tiến độ và trách nhiệm của các bên trong quá trình triển khai dự án.
Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được thúc đẩy và nhiều dự án bất động sản bước vào giai đoạn triển khai trở lại, việc hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch của thị trường xây dựng, cải thiện môi trường đầu tư và tạo dư địa để doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án trong thời gian tới.
.jpeg "Minh bạch thông tin để thị trường bất động sản phát triển bền vững")
